Hoşgeldin Misafir

Cibranlı Halit

CyberHawk

CyberHawk

WebMaster
Adana
12 Ara 2018
16,128 Mesaj

Aktiflik

Seviye

Deneyim

TIM / GÖREV:
Miralay Cibranlı Halit Bey (Kürtçe: Xalit Begê Cibirî veya Xalîd Beg Cîbran; d. 1882 Varto (Gimgim), Muş - ö. 14 Nisan 1925 Bitlis), Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti ordusunun subayı, Kürt İstiklal Komitesinin (Azadî cemiyeti) başkanıdır.
1882 yılında Muş'un Varto (Gumgum) ilçesinde doğdu. Babası Cibran aşireti'nin reisi Mahmut Bey'di. İstanbul'da bulunan Aşiret Mektebi'ni bitirdi. Daha sonra Yıldız'daki Harbiye Mektebi'nden mezun olan tek Kürt asıllı öğrenci oldu.[1] [kaynak belirtilmeli]Yüzbaşı rütbesiyle ve yaver unvanıyla Osmanlı Ordusu'na katıldı.
I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Filistin'deki görevini bırakıp Varto'ya döndü. Cibran aşireti mensuplarından oluşan üç hafif süvari alayından (Hamidiye Alayları) birinin başına geçti ve Rus ordusuna karşı savaştı. Bu savaşta gösterdiği kahramanlıktan dolayı miralaylık rütbesine terfi edildi. Kurtuluş Savaşı'nda Mustafa Kemal'in yanında yer aldı ve İstanbul Hükümeti'yle müttefiklere tavır aldı. Fakat, Koçgiri İsyanı'ndan sonra yavaş yavaş Kemalistlere karşı tavır almaya başladı.
Paris konferansı

Cibranlı Albay Halit, 1919 yılında Şerif Paşa ile birlikte Paris Konferansında Kürt delegesi olarak çalıştı. 1 Mart 1920 tarihinde konferansa bir Kürdistan haritası sundu. Doğu illerinin paylaşımı konusunda Ermeni Boghos Nubar Paşa ile mutabakata varılmasını sağladı. Sevr Anlaşması maddelerine dayanarak Kürt Teali Cemiyeti başkanı Seyit Abdülkadir ve T.B.M.M mebusu Yusuf Ziya Bey ile temasa geçerek milletler cemiyetine başvurmak istedi. Ermeniler ile doğu illerinin paylaşılması konusu gündeme gelince birçok aşiret ve kişilerden tepkiler aldı. Sözgelimi Said Nursi doğu illerinin İngiliz himayesinde ve Sevr Anlaşması altında paylaşılması fikrini lanetleyen yazılar yayınladı.

Kürt istiklâl komitesi(Azadî)

Şeyh Said'in kayınbıraderi olan Cıbranlı Halit Bey, gizli Kürt İstiklal Komitesinin (Azadî cemiyeti) kurucularındandır. Kürtçülük faaliyetlerinin yanı sıra isyancı girişimlerde bulunmuştur. 20 Aralık 1924'te Erzurum'da tutuklandı ve Süvari Tümen Komutan Vekili Albay Ferit Bey başkanlığında kurulan Bitlis Harp Divanı'nda yargılandı. Hıyanet-i Vataniye Kanunu gereğince verilen karar sonucu 14 Nisan1925 saat 5.30'da Bitlis'te Yusuf Ziya Bey, Yusuf Ziya'nın kardeşi Teğemen Ali Rıza Bey, Yusuf Ziya'nın damadı Faik Bey ile Molla Abdurrahman ile birlikte kurşuna dizildi.

Savaşları


1.Dünya Savaşı Doğu Cephesi
Kurtuluş Savaşı
 
Geri
Üst