Sevgili Turkhacks okurları,
Son iki üç yıldır teknoloji dünyasında sessiz sedasız büyüyen bir savaş var. Bu savaş ekran kartları arasında değil. Telefon markaları arasında da değil. Bu kez savaşın tarafları biraz farklı: Bir tarafta milyarlarca dolarlık yatırımlarla geliştirilen kapalı yapay zeka modelleri, diğer tarafta dünyanın dört bir yanındaki geliştiricilerin katkı sunduğu açık kaynak yapay zeka projeleri...
Peki gerçekten kim kazanacak? Daha doğrusu bu savaşın bir kazananı olacak mı? Gelin biraz konuşalım.
Kapalı modeller dediğimizde genellikle şunlardan bahsediyoruz:
İlk bakışta açık kaynak çok avantajlı gibi görünüyor. Ama hikaye aslında biraz daha karmaşık.
Bunun temel sebebi ise para. Çok basit bir örnek verelim. Bir modeli eğitmek için binlerce GPU, devasa veri merkezleri, yüzlerce araştırmacı ve milyarlarca kelimelik veri gerekiyor. Bu da ciddi bütçe demek. Bir açık kaynak topluluğunun bunu sürekli olarak finanse etmesi oldukça zor. İşte burada büyük şirketler avantaj elde ediyor. Çünkü kaynakları var. Hem de oldukça fazla.
Bundan birkaç yıl önce birçok kişi açık kaynak modellerin büyük şirketleri yakalayamayacağını düşünüyordu. Ama işler biraz değişti. Çünkü teknoloji tarihinde daha önce de benzer örnekler gördük.
Linux'u hatırlayın. Bir dönem insanlar "Kurumsal dünyada açık kaynak işletim sistemi mi olur?" diyordu. Bugün ise dünyanın büyük bölümünü Linux çalıştırıyor. Sunucuların önemli kısmında Linux var. Bulut altyapılarının büyük bölümü Linux üzerinde dönüyor.
Bu yüzden açık kaynak yapay zekayı küçümsemek çok doğru olmaz.
Bir geliştirici düşünün. Kapalı model kullanıyorsa ne kadar erişeceğine başkası karar veriyor, fiyat politikasına başkası karar veriyor, güncellemelere başkası karar veriyor.
Açık kaynakta ise durum farklı. İstersen modeli indirirsin. İstersen değiştirirsin. İstersen kendi sunucunda çalıştırırsın.
Bu özgürlük hissi geliştiricileri oldukça cezbediyor.
Çünkü son kullanıcı genellikle ideolojiyle değil sonuçla ilgileniyor.
Kullanıcı şuna bakıyor:
Aslında birçok kişi yapay zeka savaşını modeller arasında sanıyor. Ama perde arkasında başka bir mücadele var: Hesaplama gücü.
Çünkü ne kadar iyi algoritma geliştirirsen geliştir, onu çalıştıracak donanımın yoksa ilerlemek zor.
Bugün yapay zeka yarışında söz sahibi olan şirketlerin ortak noktası güçlü altyapılara sahip olmaları. Bu durum açık kaynak tarafının önündeki en büyük engellerden biri.
Çünkü birçok insan kazanmayı "kapalı modeller tamamen yok olacak" şeklinde düşünüyor.
Bana göre böyle bir şey olmayacak. Aksine iki tarafın da büyüyeceği bir dönem göreceğiz.
Şöyle düşünelim.
Aslında tablo biraz buraya gidiyor gibi.
Başlangıçta kapalı sistemler öne çıkıyor. Sonra açık kaynak alternatifler gelişiyor. Daha sonra ikisi birlikte yaşamaya başlıyor.
İnternet tarayıcılarında bunu gördük. İşletim sistemlerinde gördük. Veritabanlarında gördük.
Muhtemelen yapay zekada da benzer bir tablo göreceğiz.
Belki de yanlış düşünüyorumdur ama son yıllardaki gelişmeler bana bunu söylüyor.
Ama dürüst olmak gerekirse bu sorunun tek bir cevabı yok.
Bence kazanan ne tamamen açık kaynak olacak ne de tamamen kapalı modeller.
Kazanan kullanıcı olacak.
Çünkü rekabet arttıkça:
Belki de yıllardır sorduğumuz soru yanlış.
Belki mesele hangi tarafın kazanacağı değil, iki yaklaşımın birbirini nasıl geliştireceği.
Çünkü teknoloji tarihine baktığımızda en büyük ilerlemeler genellikle rekabetin olduğu dönemlerde ortaya çıkmış.
Sevgili Turkhacks okurları, yapay zeka dünyasında henüz oyunun başındayız. Bugün imkansız görünen birçok şey birkaç yıl sonra sıradan hale gelebilir. Bu yüzden taraf seçmekten çok gelişmeleri takip etmek ve öğrenmeye devam etmek sanırım en mantıklı yaklaşım olacaktır.
Bir dahaki makalemizde görüşene kadar mavi ekransız ve sorunsuz sistemlerle çalışmanız dileği ile.
Son iki üç yıldır teknoloji dünyasında sessiz sedasız büyüyen bir savaş var. Bu savaş ekran kartları arasında değil. Telefon markaları arasında da değil. Bu kez savaşın tarafları biraz farklı: Bir tarafta milyarlarca dolarlık yatırımlarla geliştirilen kapalı yapay zeka modelleri, diğer tarafta dünyanın dört bir yanındaki geliştiricilerin katkı sunduğu açık kaynak yapay zeka projeleri...
Peki gerçekten kim kazanacak? Daha doğrusu bu savaşın bir kazananı olacak mı? Gelin biraz konuşalım.
Önce Tarafları Tanıyalım
Aslında konuya girmeden önce neyi karşılaştırdığımızı netleştirmek lazım.Kapalı modeller dediğimizde genellikle şunlardan bahsediyoruz:
- Ticari şirketler tarafından geliştirilen sistemler
- Model ağırlıkları paylaşılmayan yapılar
- Eğitildiği veri setleri tam olarak açıklanmayan çözümler
İlk bakışta açık kaynak çok avantajlı gibi görünüyor. Ama hikaye aslında biraz daha karmaşık.
Kapalı Modellerin En Büyük Gücü Nedir?
Bunu kabul etmek gerekiyor. Bugün dünyanın en güçlü yapay zeka modellerinin önemli bir kısmı kapalı sistemler.Bunun temel sebebi ise para. Çok basit bir örnek verelim. Bir modeli eğitmek için binlerce GPU, devasa veri merkezleri, yüzlerce araştırmacı ve milyarlarca kelimelik veri gerekiyor. Bu da ciddi bütçe demek. Bir açık kaynak topluluğunun bunu sürekli olarak finanse etmesi oldukça zor. İşte burada büyük şirketler avantaj elde ediyor. Çünkü kaynakları var. Hem de oldukça fazla.
Açık Kaynak Tarafı Neden Bu Kadar Hızlı Büyüyor?
Şimdi işin ilginç kısmına gelelim.Bundan birkaç yıl önce birçok kişi açık kaynak modellerin büyük şirketleri yakalayamayacağını düşünüyordu. Ama işler biraz değişti. Çünkü teknoloji tarihinde daha önce de benzer örnekler gördük.
Linux'u hatırlayın. Bir dönem insanlar "Kurumsal dünyada açık kaynak işletim sistemi mi olur?" diyordu. Bugün ise dünyanın büyük bölümünü Linux çalıştırıyor. Sunucuların önemli kısmında Linux var. Bulut altyapılarının büyük bölümü Linux üzerinde dönüyor.
Bu yüzden açık kaynak yapay zekayı küçümsemek çok doğru olmaz.
Geliştiriciler Neden Açık Kaynak Modelleri Seviyor?
Burada iş biraz özgürlük meselesine dönüyor.Bir geliştirici düşünün. Kapalı model kullanıyorsa ne kadar erişeceğine başkası karar veriyor, fiyat politikasına başkası karar veriyor, güncellemelere başkası karar veriyor.
Açık kaynakta ise durum farklı. İstersen modeli indirirsin. İstersen değiştirirsin. İstersen kendi sunucunda çalıştırırsın.
Bu özgürlük hissi geliştiricileri oldukça cezbediyor.
Peki Kullanıcı Kimin Tarafında?
İşte burada işler biraz karışıyor.Çünkü son kullanıcı genellikle ideolojiyle değil sonuçla ilgileniyor.
Kullanıcı şuna bakıyor:
- Daha iyi cevap veriyor mu?
- Daha hızlı mı?
- Daha güvenilir mi?
Asıl Savaş GPU'larda mı Yaşanıyor?
Bence evet.Aslında birçok kişi yapay zeka savaşını modeller arasında sanıyor. Ama perde arkasında başka bir mücadele var: Hesaplama gücü.
Çünkü ne kadar iyi algoritma geliştirirsen geliştir, onu çalıştıracak donanımın yoksa ilerlemek zor.
Bugün yapay zeka yarışında söz sahibi olan şirketlerin ortak noktası güçlü altyapılara sahip olmaları. Bu durum açık kaynak tarafının önündeki en büyük engellerden biri.
Açık Kaynak Gerçekten Kazanabilir mi?
Bence bu sorunun cevabı "evet" ama beklenen şekilde değil.Çünkü birçok insan kazanmayı "kapalı modeller tamamen yok olacak" şeklinde düşünüyor.
Bana göre böyle bir şey olmayacak. Aksine iki tarafın da büyüyeceği bir dönem göreceğiz.
Şöyle düşünelim.
Alan | Muhtemel Lider |
|---|---|
Kurumsal çözümler | Kapalı modeller |
Akademik çalışmalar | Açık kaynak |
Yerel kurulumlar | Açık kaynak |
Ticari SaaS çözümleri | Kapalı modeller |
Özel projeler | Açık kaynak |
Tarih Bize Ne Söylüyor?
Teknoloji tarihinde ilginç bir döngü var.Başlangıçta kapalı sistemler öne çıkıyor. Sonra açık kaynak alternatifler gelişiyor. Daha sonra ikisi birlikte yaşamaya başlıyor.
İnternet tarayıcılarında bunu gördük. İşletim sistemlerinde gördük. Veritabanlarında gördük.
Muhtemelen yapay zekada da benzer bir tablo göreceğiz.
Belki de yanlış düşünüyorumdur ama son yıllardaki gelişmeler bana bunu söylüyor.
Kazanan Aslında Kim Olacak?
Buraya kadar okuyan bazı arkadaşlar net bir cevap bekliyor olabilir.Ama dürüst olmak gerekirse bu sorunun tek bir cevabı yok.
Bence kazanan ne tamamen açık kaynak olacak ne de tamamen kapalı modeller.
Kazanan kullanıcı olacak.
Çünkü rekabet arttıkça:
- Modeller daha iyi olacak
- Maliyetler düşecek
- Erişim kolaylaşacak
- Yenilik hızı artacak
Açık kaynak yapay zeka ile kapalı modeller arasındaki mücadele önümüzdeki yıllarda teknoloji dünyasının en ilgi çekici rekabetlerinden biri olmaya devam edecek gibi görünüyor. Kapalı modeller bugün performans konusunda önemli avantajlara sahip olsa da açık kaynak tarafının gelişim hızı da göz ardı edilemeyecek seviyede. Özellikle geliştirici topluluklarının katkıları ve donanım maliyetlerinin zamanla düşmesi dengeleri değiştirebilir.Belki de yıllardır sorduğumuz soru yanlış.
Belki mesele hangi tarafın kazanacağı değil, iki yaklaşımın birbirini nasıl geliştireceği.
Çünkü teknoloji tarihine baktığımızda en büyük ilerlemeler genellikle rekabetin olduğu dönemlerde ortaya çıkmış.
Sevgili Turkhacks okurları, yapay zeka dünyasında henüz oyunun başındayız. Bugün imkansız görünen birçok şey birkaç yıl sonra sıradan hale gelebilir. Bu yüzden taraf seçmekten çok gelişmeleri takip etmek ve öğrenmeye devam etmek sanırım en mantıklı yaklaşım olacaktır.
Bir dahaki makalemizde görüşene kadar mavi ekransız ve sorunsuz sistemlerle çalışmanız dileği ile.
