Amsterdamsche Football Club Ajax, daha çok bilinen isimleriyle AFC Ajax, Ajax Amsterdam ya da Ajax (ismin geçmişi Aias'a dayanır), Amsterdam merkezli profesyonel Hollandalı futbol kulübü. Dünya'nın belli başlı futbol takımlarından olan Ajax, 1900 yılında kurulmuştur. Maçlarını 52,328 kişilik Amsterdam ArenA'da oynar. Ajax dünyaca ünlü altyapısı Jong Ajax ile tanınan çok köklü bir kulüptür. Avrupa'nın en önemli 14 kulübünün bulunduğu eski G-14 kurulunda bulunmaktaydı. Bu bakımdan Avrupa kıtasının en önemli futbol kulüplerinden birisi olduğu rahatlıkla söylenebilir.
Klüp 18 Mart 1900 tarihinde Amsterdam kentinde Floris Stempel, Carel Reeser ve Johan Dade tarafından kurulur. 1911 yılında o dönem Hollanda futbolunun en üst seviyesi olan 1. Lig’e çıkar. 1917 yılında ilk ulusal kupa kazanılır. 1918 yılında ise ilk lig şampiyonluğu gelir. 1920’li yıllardan II. Dünya Savaşına kadar geçen dönem o kadar başarılıdır ki bu yıllar Altın dönem olarak adlandırılır.
1940’lı yıllarda teknik direktör Jack Reynolds’un emekli olmasıyla beraber klüp yeniden yapılanma dönemine girer. 1954 yılında futbolda profesyonelliğe geçildiğinde Ajax yeni dönemde özellikle Avrupa’da mücadele etme gücünden uzaktır. Bu dönem bir aralar küme düme aşamasına gelen Ajax, 1965 yılında Rinus Michels’in takımın başına geçmesiyle kabuk değiştirmeye başlar. Bu dönemde özellikle ileride Hollanda Millî Futbol Takımı sayesinde total futbol olarak adlandırılacak sistemin tohumları atılır.
1967 yılında ikinci kez lig şampiyonluğunu yaşayan klüp hala bir rekor olan bir sezonda 122 gol atma başarısını gösterir. O dönemde 20 yaşında olan Johan Cruijff bu gollerin 33 tanesini tek başına kaydetmiştir. 1971 yılında hem lig hem de kupa şampiyonluğu yaşayan Ajax, 1970-71 Şampiyon Kulüpler Kupası finalinde Panathinaikos’u 2-0 yenerek Avrupa’da da başarıyı yakalamıştır.
1973 yılında Cruijff’un FC Barcelona’ya transfer olmasıyla başlayan dönem gerilemenin habercisi olur. Buna rağmen Ajax’ın öncüsü olduğu total futbol mantığıyla oynayan Hollanda Mîllî Futbol Takımının 1974 FIFA Dünya Kupasında finale kadar çıkması futbol tarihinde önemli bir dönüm noktası olmuştur.
1980’li yıllarda Avrupa’da başarılı olamayan klüp 1985 yılından sonra Cruijff’un teknik direktör olarak dönmesiyle yeniden çıkışa geçer. Ligde çok başarılı olmasa da 1986-87 UEFA Kupa Galipleri Kupası finalinde Demokratik Almanya Cumhuriyeti’nden Lokomotive Leipzig’i 1-0 yenerek kupayı kazanır
Bundan sonra yükselişe geçen PSV Eindhoven’ın gölgesinde kalan Ajax, Louis van Gaal yönetiminde eski günlerine dönmeye başlar. 1992 UEFA Kupası Finalinde İtalyan ekip Torino FC’yu eleyerek kupayı kazanır. Aynı başarıyı 1994-95 UEFA Şampiyonlar Liginde de gösteren ekip finalde İtalyan AC Milan’ı 1-0 yenerek kupayı müzesine götürür.
Ancak izleyen sezonlarda Van Gaal’ın ayrılması ve Bosman kanunu sayesinde önemli oyuncularının klüpten ayrılmasıyla[1] Ajax düşüşe geçer.
2002 yılıyla beraber teknik direktörlük görevine gelen Ronald Koeman’ı Danny Blind izleyecektir. 2006 yılında başa geçen Henk ten Cate, gençlere fırsat verirken başarılı sonuçlar yakalayacaktır. O sezon Hollanda Kupası kazanılırken, Lig şampiyonlğu son anda yitirilir. Sonraki sezon en önemli kozları olan Ryan Babel Liverpool’a, Wesley Sneijder ise Real Madrid’e satılır. 2008 yılında teknik direktör olan Marco van Basten döneminde yeni genç futbolcular takıma dahil edilirken takım yönetimi başarılı futbolcularını sattıkları için bir ticarethane olmakla suçlanacaktır. 2009-2010 sezonunun son haftasında ligde üçüncü konumu başarısızlık olarak tanımlayan van Basten de görevi bırakacaktır.
Başarılar
Hollanda Ligi: (29) 1917/18, 1918/19, 1930/31, 1931/32, 1933/34, 1936/37, 1938/39, 1946/47, 1956/57, 1959/60, 1965/66, 1966/67, 1967/68, 1969/70, 1971/72, 1972/73, 1976/77, 1978/79, 1979/80, 1981/82, 1982/83, 1984/85, 1989/90, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1997/98, 2001/02, 2003/04
Hollanda Kupası: (18) 1916/1917, 1942/1943, 1960/1961, 1966/1967, 1969/1970, 1970/1971, 1971/1972, 1978/1979, 1982/1983, 1985/1986, 1986/1987, 1992/1993, 1997/1998, 1998/1999, 2001/2002, 2005/2006, 2006/2007,2009/2010
Hollanda Süper Kupası: (7) 1992/1993, 1993/1994, 1994/1995, 2001/2002, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007
Şampiyonlar Ligi: (4) 1970/1971, 1971/1972, 1972/1973, 1994/1995
Kıtalararası Kupa : (2) 1971/1972, 1994/1995
UEFA Kupası: (1) 1991/1992
Kupa Galipleri Kupası: (1) 1986/1987
UEFA Süper Kupa: (3) 1971/1972 ,1972/1973, 1994/1995
Toyota Kupası: 2
İntertoto Kupası: (1) 1961/62
Klüp 18 Mart 1900 tarihinde Amsterdam kentinde Floris Stempel, Carel Reeser ve Johan Dade tarafından kurulur. 1911 yılında o dönem Hollanda futbolunun en üst seviyesi olan 1. Lig’e çıkar. 1917 yılında ilk ulusal kupa kazanılır. 1918 yılında ise ilk lig şampiyonluğu gelir. 1920’li yıllardan II. Dünya Savaşına kadar geçen dönem o kadar başarılıdır ki bu yıllar Altın dönem olarak adlandırılır.
1940’lı yıllarda teknik direktör Jack Reynolds’un emekli olmasıyla beraber klüp yeniden yapılanma dönemine girer. 1954 yılında futbolda profesyonelliğe geçildiğinde Ajax yeni dönemde özellikle Avrupa’da mücadele etme gücünden uzaktır. Bu dönem bir aralar küme düme aşamasına gelen Ajax, 1965 yılında Rinus Michels’in takımın başına geçmesiyle kabuk değiştirmeye başlar. Bu dönemde özellikle ileride Hollanda Millî Futbol Takımı sayesinde total futbol olarak adlandırılacak sistemin tohumları atılır.
1967 yılında ikinci kez lig şampiyonluğunu yaşayan klüp hala bir rekor olan bir sezonda 122 gol atma başarısını gösterir. O dönemde 20 yaşında olan Johan Cruijff bu gollerin 33 tanesini tek başına kaydetmiştir. 1971 yılında hem lig hem de kupa şampiyonluğu yaşayan Ajax, 1970-71 Şampiyon Kulüpler Kupası finalinde Panathinaikos’u 2-0 yenerek Avrupa’da da başarıyı yakalamıştır.
1973 yılında Cruijff’un FC Barcelona’ya transfer olmasıyla başlayan dönem gerilemenin habercisi olur. Buna rağmen Ajax’ın öncüsü olduğu total futbol mantığıyla oynayan Hollanda Mîllî Futbol Takımının 1974 FIFA Dünya Kupasında finale kadar çıkması futbol tarihinde önemli bir dönüm noktası olmuştur.
1980’li yıllarda Avrupa’da başarılı olamayan klüp 1985 yılından sonra Cruijff’un teknik direktör olarak dönmesiyle yeniden çıkışa geçer. Ligde çok başarılı olmasa da 1986-87 UEFA Kupa Galipleri Kupası finalinde Demokratik Almanya Cumhuriyeti’nden Lokomotive Leipzig’i 1-0 yenerek kupayı kazanır
Bundan sonra yükselişe geçen PSV Eindhoven’ın gölgesinde kalan Ajax, Louis van Gaal yönetiminde eski günlerine dönmeye başlar. 1992 UEFA Kupası Finalinde İtalyan ekip Torino FC’yu eleyerek kupayı kazanır. Aynı başarıyı 1994-95 UEFA Şampiyonlar Liginde de gösteren ekip finalde İtalyan AC Milan’ı 1-0 yenerek kupayı müzesine götürür.
Ancak izleyen sezonlarda Van Gaal’ın ayrılması ve Bosman kanunu sayesinde önemli oyuncularının klüpten ayrılmasıyla[1] Ajax düşüşe geçer.
2002 yılıyla beraber teknik direktörlük görevine gelen Ronald Koeman’ı Danny Blind izleyecektir. 2006 yılında başa geçen Henk ten Cate, gençlere fırsat verirken başarılı sonuçlar yakalayacaktır. O sezon Hollanda Kupası kazanılırken, Lig şampiyonlğu son anda yitirilir. Sonraki sezon en önemli kozları olan Ryan Babel Liverpool’a, Wesley Sneijder ise Real Madrid’e satılır. 2008 yılında teknik direktör olan Marco van Basten döneminde yeni genç futbolcular takıma dahil edilirken takım yönetimi başarılı futbolcularını sattıkları için bir ticarethane olmakla suçlanacaktır. 2009-2010 sezonunun son haftasında ligde üçüncü konumu başarısızlık olarak tanımlayan van Basten de görevi bırakacaktır.
Başarılar
Hollanda Ligi: (29) 1917/18, 1918/19, 1930/31, 1931/32, 1933/34, 1936/37, 1938/39, 1946/47, 1956/57, 1959/60, 1965/66, 1966/67, 1967/68, 1969/70, 1971/72, 1972/73, 1976/77, 1978/79, 1979/80, 1981/82, 1982/83, 1984/85, 1989/90, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1997/98, 2001/02, 2003/04
Hollanda Kupası: (18) 1916/1917, 1942/1943, 1960/1961, 1966/1967, 1969/1970, 1970/1971, 1971/1972, 1978/1979, 1982/1983, 1985/1986, 1986/1987, 1992/1993, 1997/1998, 1998/1999, 2001/2002, 2005/2006, 2006/2007,2009/2010
Hollanda Süper Kupası: (7) 1992/1993, 1993/1994, 1994/1995, 2001/2002, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007
Şampiyonlar Ligi: (4) 1970/1971, 1971/1972, 1972/1973, 1994/1995
Kıtalararası Kupa : (2) 1971/1972, 1994/1995
UEFA Kupası: (1) 1991/1992
Kupa Galipleri Kupası: (1) 1986/1987
UEFA Süper Kupa: (3) 1971/1972 ,1972/1973, 1994/1995
Toyota Kupası: 2
İntertoto Kupası: (1) 1961/62