ALİ KUŞCU
Türk-İslam Dünyası Astronomi ve Matematik alimleri arasında , ortaya koy-duğu eserleriyle haklı bir şöhrete sahip Ali Kuşcu , Osmanlı Türkleri'nde , astronominin önde gelen bilgini sayılır . "Batı ve Doğu Bilim dünyası onu 15 . yüzyılda yetişen müstesna bir Alim olarak tanır . " Öyle ki; Musteşrik W . Barlhold , Ali Kuşcu'yu "On Beşinci Yüzyıl Batlamyos'u" olarak adlandırmıştır . Babası , Uluğ Bey'in kuşcu başısı ( doğancıbaşı ) idi . Kuşçu Soyadı babasından gelmektedir . Asıl adı Ali Bin Muhammet'tir . Doğum yeri Mave-raünnehir bölgesi olduğu ileri sürülmüşse de , adı geçen bölgenin hangi şehrinde ve hangi yılda doğduğu kesinlikle bilinmektedir . Ancak doğum şehri Semerkant , doğum yılının ise 15 . yüzyılın ilk dörtte biri içerisinde olduğu kabul edilmektedir . 16 Aralık 1474 ( h . 7 Şaban 879 ) tarihinde İstanbul'da ölmüş olup , mezarı E-yüp Sultan Türbesi hareminde bulunmaktadır . Ölüm tarihi; torunu meşhur astronom Mirim Çele-bi'nin ( ölümü , Edirne 1525 ) Fransça yazdığı bir eserin incelenmesi sonucu anlaşılmıştır . Mezar yerinin 1819 yılına kadar belirli olduğu ve hüsn-ü muhafazasının yapıldığı; ancak 1819 yılından sonra , Ali Kuşcu'ya ait mezarın yerine , zamanının nüfuzlu bir Devlet adamının mezar taşının konmuş olduğu anlaşılmaktadır . Uluğ Bey'in Horasan ve Maveraünnehir hükümdarlığı sırasında , Semerkant'ta ilk ve dini öğrenimini tamamlamıştır . Küçük yaşta iken astronomi ve matematiğe geniş ilgi duymuştur .
Devrinin en büyük bilginlerinden; Ulu Bey , Bursalı Kadızade Rumi , Gıyaseddün Cemşid ve Mu'in al-Din el-Kaşi'den astronomi ve matematik dersi almıştır . Önce , Uluğ Bey , tarafından 1421 yılında kurulan Semerkant Rasathanesi ilk müdürü , Gıyaseddün Cemşid'in , kısa süre sonra da Rasathanenin ikinci müdürü Kadızade Rumi'nin ölümü üzerine , Uluğ Bey Rasathane-ye müdür olarak Ali Kuşcu'yu görevlendirmiştir . Uluğ Bey Ziyc'inin tamamlanmasında büyük emeği geçmiştir . Nasirüddün Tusi'nin Tecrid-ül Kelam adlı eserine yazdığı şerh , bu konuda da gayret ve başarısının en güzel delilini teşkil etmektedir . Ebu Said Han'a ithaf edilen bu şerh , Ali Kuşcu'nun ilk şöhretinin duyulmasına neden olmuştur . Kaynakların değerlendirilmesi sonucu anlaşılmaktadır ki; Ali Kuşcu yalnız telih eseriyle değil , talim ve irşadıyle devrini aşan bir bilgin olarak tanınmaktadır . Öyle ki; telif eserlerinin dışında , torunu Mirim Çelebi , Hoca Sinan Paşa ve Molla Lütfi ( Sarı Lütfi ) gibi astronomların da yetişmesine sebep olmuştur . Bu bilginlerle be-raber , Ali Kuşcu'yu eski astronominin en büyük bilginlerinden birisi olarak belirtebiliriz .
Türk-İslam Dünyası Astronomi ve Matematik alimleri arasında , ortaya koy-duğu eserleriyle haklı bir şöhrete sahip Ali Kuşcu , Osmanlı Türkleri'nde , astronominin önde gelen bilgini sayılır . "Batı ve Doğu Bilim dünyası onu 15 . yüzyılda yetişen müstesna bir Alim olarak tanır . " Öyle ki; Musteşrik W . Barlhold , Ali Kuşcu'yu "On Beşinci Yüzyıl Batlamyos'u" olarak adlandırmıştır . Babası , Uluğ Bey'in kuşcu başısı ( doğancıbaşı ) idi . Kuşçu Soyadı babasından gelmektedir . Asıl adı Ali Bin Muhammet'tir . Doğum yeri Mave-raünnehir bölgesi olduğu ileri sürülmüşse de , adı geçen bölgenin hangi şehrinde ve hangi yılda doğduğu kesinlikle bilinmektedir . Ancak doğum şehri Semerkant , doğum yılının ise 15 . yüzyılın ilk dörtte biri içerisinde olduğu kabul edilmektedir . 16 Aralık 1474 ( h . 7 Şaban 879 ) tarihinde İstanbul'da ölmüş olup , mezarı E-yüp Sultan Türbesi hareminde bulunmaktadır . Ölüm tarihi; torunu meşhur astronom Mirim Çele-bi'nin ( ölümü , Edirne 1525 ) Fransça yazdığı bir eserin incelenmesi sonucu anlaşılmıştır . Mezar yerinin 1819 yılına kadar belirli olduğu ve hüsn-ü muhafazasının yapıldığı; ancak 1819 yılından sonra , Ali Kuşcu'ya ait mezarın yerine , zamanının nüfuzlu bir Devlet adamının mezar taşının konmuş olduğu anlaşılmaktadır . Uluğ Bey'in Horasan ve Maveraünnehir hükümdarlığı sırasında , Semerkant'ta ilk ve dini öğrenimini tamamlamıştır . Küçük yaşta iken astronomi ve matematiğe geniş ilgi duymuştur .
Devrinin en büyük bilginlerinden; Ulu Bey , Bursalı Kadızade Rumi , Gıyaseddün Cemşid ve Mu'in al-Din el-Kaşi'den astronomi ve matematik dersi almıştır . Önce , Uluğ Bey , tarafından 1421 yılında kurulan Semerkant Rasathanesi ilk müdürü , Gıyaseddün Cemşid'in , kısa süre sonra da Rasathanenin ikinci müdürü Kadızade Rumi'nin ölümü üzerine , Uluğ Bey Rasathane-ye müdür olarak Ali Kuşcu'yu görevlendirmiştir . Uluğ Bey Ziyc'inin tamamlanmasında büyük emeği geçmiştir . Nasirüddün Tusi'nin Tecrid-ül Kelam adlı eserine yazdığı şerh , bu konuda da gayret ve başarısının en güzel delilini teşkil etmektedir . Ebu Said Han'a ithaf edilen bu şerh , Ali Kuşcu'nun ilk şöhretinin duyulmasına neden olmuştur . Kaynakların değerlendirilmesi sonucu anlaşılmaktadır ki; Ali Kuşcu yalnız telih eseriyle değil , talim ve irşadıyle devrini aşan bir bilgin olarak tanınmaktadır . Öyle ki; telif eserlerinin dışında , torunu Mirim Çelebi , Hoca Sinan Paşa ve Molla Lütfi ( Sarı Lütfi ) gibi astronomların da yetişmesine sebep olmuştur . Bu bilginlerle be-raber , Ali Kuşcu'yu eski astronominin en büyük bilginlerinden birisi olarak belirtebiliriz .