Aston Villa Football Club (telaffuzu /ˈæstən ˈvɪlə/; kısaca Villa, The Villa, The Villans olarak da bilinir); Aston, Birmingham'da kurulan ve Premier League'de mücadele eden İngiliz futbol kulübü. 1874'te kurulan kulüp, 1897'den beri iç saha maçlarını Villa Park'ta oynamaktadır. 1888'de kurulan The Football League'in de kurucularından olan Aston Villa, aynı zamanda 1992'de kurulan Premier League'in de kurucuları arasındadır. Kulübün eski sahibi ve başkanı Doug Ellis tarafından 2006'da satışa çıkarılan kulüp, ABD'li iş adamı Randy Lerner tarafından satın alındı.
Football League First Division ve FA Cup'ı yedişer kez kazanan Aston Villa, İngiltere'deki en başarılı kulüplerden biri olarak gösterilmektedir. 1981-82 sezonunda, şimdiki adıyla UEFA Şampiyonlar Ligi kupasını kazanarak, bu kupayı alan dört İngiliz takımından biri olmuştur. Beş kez İngiltere Lig Kupası ve bir kez FA Charity Shield şampiyonluğuyla Aston Villa, kazandığı kupalar bakımından İngiltere'nin dördüncü büyük takımı konumundadır.
Villa, Birmingham'ın diğer bir takımı olan Birmingham City ile büyük bir rekabet içindedir. İki kulüp arasında 1879'dan beri oynanan maçlar, Birmingham derbisi olarak adlandırılır. Kulübün geleneksel forması; kolları gök mavisi olan düz, bordo forma, beyaz şort ve gök mavisi çoraplardan oluşur. 2007'de yeniden tasarlanan kulübün arması ise, açık mavi arka plan üzerine; şaha kalkmış, altın renkli aslan ve aslanın altında yazılı olan, kulübün sloganı "Prepared"'den oluşmaktadır.
Kuruluşu ve ilk yılları
1890'larda birçok kupa kazanan Aston Villa'nın 1899'daki kadrosu. Takım kaptanı George Ramsay arka sıranın en solunda görülebilmektedir.
Aston Villa; Birmingham'daki Villa Cross Wesleyan Şapeli'ne bağlı kriket takımı üyelerinden Jack Hughes, Frederick Matthews, Walter Price ve William Scattergood tarafından tarafından, Mart 1874'te kuruldu. İlk maçını, şehrin yerel ragbi takımlarından Aston Brook St Mary's ile Aston'daki Wilson Road'da oynadı. Rakibin ragbi takımı olması sebebiyle 90 dakikalık maçın ilk yarısında ragbi, ikinci yarısında ise futbol kuralları geçerliydi. On beşerlik takımlar halinde oynanan maçın ilk yarısı 0-0 berabere sonuçlanırken, ikinci yarısında Jack Hughes'ın kaydettiği golle Villa, ilk maçından 1-0'lık galibiyetle ayrıldı. 1876'da kulüp, iç saha maçlarını Perry Barr'da oynamaya başladı. Aynı yıl kadroya dahil olan George Ramsay'in kaptanlığındaki kadroyla 1880'de, finalde Saltley College'ı 3-1 yenerek Birmingham Senior Cup'ta şampiyonluğa ulaşarak ilk kupasını elde etti. Uzun yıllar Villa forması giyen Ramsey ise aktif futbol hayatını sonlandırdıktan sonra bugünkü teknik direktörle aynı işleve sahip kulüp sekreterliği, sonrasında ise as başkanlık pozisyonlarına kadar yükseldi.
1887 FA Cup Finali'nde West Bromwich Albion ile karşılaşan ve maçtan 2-0'lık galibiyetle ayrılan Villa, ilk FA Cup şampiyonluğunu yaşadı. Kulübün efsane oyuncularından gösterilen Archie Hunter,1880-81 sezonunda Ramsay'den aldığı kaptanlık göreviyle FA Cup şampiyonluğu yaşayarak, bu kupayı kazanan ilk Villa kaptanı olarak tarihe geçti. 1885'te Futbol Federasyonu'nun kurulup; futbolu yasallaştırmasına kadar futbol, amatör bir spor olarak oynanmaktaydı. Kulüp yöneticilerinden William McGregor, kulübün FA Cup maçları dışında, oynadığı diğer maçları izleyen taraftar sayısının az olmasından dolayı üzüntü duymaktaydı. Maçlara olan ilgiyi arttırmak amacıyla 1888'de, ülkenin önde gelen 12 kulübünün yer aldığı Football League adıyla bir lig kurdu. İlk sezonu 1888'de gerçekleştirilen ligde mücadele eden 12 takım arasında Aston Villa da yer almaktaydı. Ligdeki ilk maçını 8 Eylül 1888'de, Wolverhampton Wanderers ile oynayan Villa, maçtan 1-1'lik beraberlikle ayrıldı. Takımın maçtaki tek golünü kaydeden Tommy Green, kulübün, profesyonel liglerdeki ilk golünü kaydeden oyuncusu olarak tarihe geçti. Ligdeki ilk sezonunu Villa, Preston North End'in 11 puan gerisinde ikinci sırada tamamladı.
Victoria ve Edward dönemleri
Orta sıralarda geçen birkaç sezonun ardından 1892'de FA Cup'ta finale kadar yükselen takım, finalde West Bromwich Albion'a 3-0'lık skorla yenilerek ikincilikle yetindi. 1893-94 sezonunda oynadığı 30 maç sonunda elde ettiği 44 puanla ligdeki ilk şampiyonluğuna ulaştı. Ertesi yıl ise, tarihindeki ikinci FA Cup zaferini elde etti. 1895-96 ile 1896-97 ve 1898-99 ile 1899-1900 sezonlarında olmak üzere ikişer kez iki yıl üst üste lig şampiyonluğu sevinci yaşayan kulüp, 1897'de gelen hem lig hem kupa şampiyonluğunun ardından günümüzde de takıma ev sahipliği yapan stadyumları Aston Lower Grounds'a taşındı. 1900'lerden itibaren taraftarlar tarafından Villa Park olarak anılmaya başlanan stadın adı, herhangi bir resmî açıklama yapılmamasına rağmen Villa Park olarak kaldı. Bu başarıların tümünde kadroda yer alan John Devey ile Howard Spencer, takımın başarıya ulaşmasındaki en büyük paya sahip oyuncular arasında gösterilmektedir.
1905 FA Cup Finali'nde Harry Hampton'ın kaydettiği gol.
20. yüzyılın başlarında İngiltere'de futbol büyük gelişmeler göstermesiyle birlikte kulüpler ve oyuncular arasındaki rekabet giderek artmaya başladı. 1900-01 sezonunun ilk dört maçında alınan galibiyetlere rağmen Villa, ligi sondan dördüncü sırada bitirdi. Crystal Palace Ulusal Spor Merkezi'nde oynanan 1905'teki FA Cup finalinde Newcastle United'ı, kulüp tarihinin en golcü ikinci oyuncusu Harry Hampton'ın golleriyle 2-0 yenerek dördüncü kez FA Cup şampiyonluğu yaşadı. 101.117 taraftar tarafından izlenen maç, en fazla kişinin izlediği FA Cup finali olarak tarihe geçti. Bu zaferden sonra kısa süreli olsa düşüşe geçse de, 1909-10 sezonunda altıncı lig şampiyonluğunu elde ederek zaman itibariyle İngiltere'de lig şampiyonluğunu en fazla kazanan kulüp olarak tarihteki yerini aldı.
Kulüp tarihinin en başarılı oyuncularından biri olarak gösterilen Clem Stephenson'un transfer edildiği 1910-11 sezonu, oldukça büyük bir çekişmeye sahip olurken, şampiyonu son maç belirledi. Son haftaya lider olarak giren Villa, sezonun son maçında Liverpool'a kaybetti. Sıralamada hemen arkasında bulunan Manchester United'ın da Sunderland'ı yenmesi üzerine şampiyon United oldu. 1911'e gelindiğinde Villa Park, kulüp tarafından satın alındı. 1912'de takıma, dünya futbolcunun en başarılı kalecileri arasında gösterilen Sam Hardy dahil oldu. 1913'te beşinci FA Cup kupasının elde edilmesiyle Aston Villa, İngiltere'nin en başarılı kulüpleri arasındaki yerini aldı ve I. Dünya Savaşı'na kadar toplamda altı lig, beş de FA Cup şampiyonluğu yaşamış oldu. 1896-97 sezonunda elde edilen hem lig hem kupa şampiyonluğu ise 1960-61 sezonundaki Tottenham Hotspur'un zaferine kadar tekrarlanamadı.
Football League First Division ve FA Cup'ı yedişer kez kazanan Aston Villa, İngiltere'deki en başarılı kulüplerden biri olarak gösterilmektedir. 1981-82 sezonunda, şimdiki adıyla UEFA Şampiyonlar Ligi kupasını kazanarak, bu kupayı alan dört İngiliz takımından biri olmuştur. Beş kez İngiltere Lig Kupası ve bir kez FA Charity Shield şampiyonluğuyla Aston Villa, kazandığı kupalar bakımından İngiltere'nin dördüncü büyük takımı konumundadır.
Villa, Birmingham'ın diğer bir takımı olan Birmingham City ile büyük bir rekabet içindedir. İki kulüp arasında 1879'dan beri oynanan maçlar, Birmingham derbisi olarak adlandırılır. Kulübün geleneksel forması; kolları gök mavisi olan düz, bordo forma, beyaz şort ve gök mavisi çoraplardan oluşur. 2007'de yeniden tasarlanan kulübün arması ise, açık mavi arka plan üzerine; şaha kalkmış, altın renkli aslan ve aslanın altında yazılı olan, kulübün sloganı "Prepared"'den oluşmaktadır.
Kuruluşu ve ilk yılları
1890'larda birçok kupa kazanan Aston Villa'nın 1899'daki kadrosu. Takım kaptanı George Ramsay arka sıranın en solunda görülebilmektedir.
Aston Villa; Birmingham'daki Villa Cross Wesleyan Şapeli'ne bağlı kriket takımı üyelerinden Jack Hughes, Frederick Matthews, Walter Price ve William Scattergood tarafından tarafından, Mart 1874'te kuruldu. İlk maçını, şehrin yerel ragbi takımlarından Aston Brook St Mary's ile Aston'daki Wilson Road'da oynadı. Rakibin ragbi takımı olması sebebiyle 90 dakikalık maçın ilk yarısında ragbi, ikinci yarısında ise futbol kuralları geçerliydi. On beşerlik takımlar halinde oynanan maçın ilk yarısı 0-0 berabere sonuçlanırken, ikinci yarısında Jack Hughes'ın kaydettiği golle Villa, ilk maçından 1-0'lık galibiyetle ayrıldı. 1876'da kulüp, iç saha maçlarını Perry Barr'da oynamaya başladı. Aynı yıl kadroya dahil olan George Ramsay'in kaptanlığındaki kadroyla 1880'de, finalde Saltley College'ı 3-1 yenerek Birmingham Senior Cup'ta şampiyonluğa ulaşarak ilk kupasını elde etti. Uzun yıllar Villa forması giyen Ramsey ise aktif futbol hayatını sonlandırdıktan sonra bugünkü teknik direktörle aynı işleve sahip kulüp sekreterliği, sonrasında ise as başkanlık pozisyonlarına kadar yükseldi.
1887 FA Cup Finali'nde West Bromwich Albion ile karşılaşan ve maçtan 2-0'lık galibiyetle ayrılan Villa, ilk FA Cup şampiyonluğunu yaşadı. Kulübün efsane oyuncularından gösterilen Archie Hunter,1880-81 sezonunda Ramsay'den aldığı kaptanlık göreviyle FA Cup şampiyonluğu yaşayarak, bu kupayı kazanan ilk Villa kaptanı olarak tarihe geçti. 1885'te Futbol Federasyonu'nun kurulup; futbolu yasallaştırmasına kadar futbol, amatör bir spor olarak oynanmaktaydı. Kulüp yöneticilerinden William McGregor, kulübün FA Cup maçları dışında, oynadığı diğer maçları izleyen taraftar sayısının az olmasından dolayı üzüntü duymaktaydı. Maçlara olan ilgiyi arttırmak amacıyla 1888'de, ülkenin önde gelen 12 kulübünün yer aldığı Football League adıyla bir lig kurdu. İlk sezonu 1888'de gerçekleştirilen ligde mücadele eden 12 takım arasında Aston Villa da yer almaktaydı. Ligdeki ilk maçını 8 Eylül 1888'de, Wolverhampton Wanderers ile oynayan Villa, maçtan 1-1'lik beraberlikle ayrıldı. Takımın maçtaki tek golünü kaydeden Tommy Green, kulübün, profesyonel liglerdeki ilk golünü kaydeden oyuncusu olarak tarihe geçti. Ligdeki ilk sezonunu Villa, Preston North End'in 11 puan gerisinde ikinci sırada tamamladı.
Victoria ve Edward dönemleri
Orta sıralarda geçen birkaç sezonun ardından 1892'de FA Cup'ta finale kadar yükselen takım, finalde West Bromwich Albion'a 3-0'lık skorla yenilerek ikincilikle yetindi. 1893-94 sezonunda oynadığı 30 maç sonunda elde ettiği 44 puanla ligdeki ilk şampiyonluğuna ulaştı. Ertesi yıl ise, tarihindeki ikinci FA Cup zaferini elde etti. 1895-96 ile 1896-97 ve 1898-99 ile 1899-1900 sezonlarında olmak üzere ikişer kez iki yıl üst üste lig şampiyonluğu sevinci yaşayan kulüp, 1897'de gelen hem lig hem kupa şampiyonluğunun ardından günümüzde de takıma ev sahipliği yapan stadyumları Aston Lower Grounds'a taşındı. 1900'lerden itibaren taraftarlar tarafından Villa Park olarak anılmaya başlanan stadın adı, herhangi bir resmî açıklama yapılmamasına rağmen Villa Park olarak kaldı. Bu başarıların tümünde kadroda yer alan John Devey ile Howard Spencer, takımın başarıya ulaşmasındaki en büyük paya sahip oyuncular arasında gösterilmektedir.
1905 FA Cup Finali'nde Harry Hampton'ın kaydettiği gol.
20. yüzyılın başlarında İngiltere'de futbol büyük gelişmeler göstermesiyle birlikte kulüpler ve oyuncular arasındaki rekabet giderek artmaya başladı. 1900-01 sezonunun ilk dört maçında alınan galibiyetlere rağmen Villa, ligi sondan dördüncü sırada bitirdi. Crystal Palace Ulusal Spor Merkezi'nde oynanan 1905'teki FA Cup finalinde Newcastle United'ı, kulüp tarihinin en golcü ikinci oyuncusu Harry Hampton'ın golleriyle 2-0 yenerek dördüncü kez FA Cup şampiyonluğu yaşadı. 101.117 taraftar tarafından izlenen maç, en fazla kişinin izlediği FA Cup finali olarak tarihe geçti. Bu zaferden sonra kısa süreli olsa düşüşe geçse de, 1909-10 sezonunda altıncı lig şampiyonluğunu elde ederek zaman itibariyle İngiltere'de lig şampiyonluğunu en fazla kazanan kulüp olarak tarihteki yerini aldı.
Kulüp tarihinin en başarılı oyuncularından biri olarak gösterilen Clem Stephenson'un transfer edildiği 1910-11 sezonu, oldukça büyük bir çekişmeye sahip olurken, şampiyonu son maç belirledi. Son haftaya lider olarak giren Villa, sezonun son maçında Liverpool'a kaybetti. Sıralamada hemen arkasında bulunan Manchester United'ın da Sunderland'ı yenmesi üzerine şampiyon United oldu. 1911'e gelindiğinde Villa Park, kulüp tarafından satın alındı. 1912'de takıma, dünya futbolcunun en başarılı kalecileri arasında gösterilen Sam Hardy dahil oldu. 1913'te beşinci FA Cup kupasının elde edilmesiyle Aston Villa, İngiltere'nin en başarılı kulüpleri arasındaki yerini aldı ve I. Dünya Savaşı'na kadar toplamda altı lig, beş de FA Cup şampiyonluğu yaşamış oldu. 1896-97 sezonunda elde edilen hem lig hem kupa şampiyonluğu ise 1960-61 sezonundaki Tottenham Hotspur'un zaferine kadar tekrarlanamadı.