BADMİNTONUN KISA TARİHÇESİ
MÖ 5. yüzyılda Çinliler, badmintonun atası sayılan Ti Jian Zi adı verilen bir oyun oynarlarmış. Yine badmintona benzeyen bir oyun, 19. yüzyıl ortalarında Hindistan'da poona adıyla oynanıyormuş. Birçok açıdan günümüz badmintonuna benzeyen bu oyunu gören İngiliz subaylar, 1860 yıllarında bunu ülkelerine getirmişler. Beauford Dükü'nün kızları bu oyunu ilk defa Badminton Evi'nde oynamışlardır. Badminton ismi de bu salondan gelmektedir.
J.L. Baldwin isimli sporcu, bu sporun kurallarını ilk koyan kişidir. 1870'li yıllarda Hindistan'dan dönen İngiliz subayları, Badminton'u J.L. Baldwin'in koyduğu kurallara göre oynamaya başlamışlardır. Dört yıl gibi kısa sürede İngiltere'de ilk badminton kulübü kuruldu ve kuralları belirlenen oyun ülke geneline yayıldı. Ancak uzun süre sosyete sporu olarak anılmıştır. Daha sonra çeşitli ülkelere yayılan badminton, 1934'te Uluslararası Badminton Federasyonu'nun kurulması ile yeni bir ivme kazanmıştır. 1934'ten beri özellikle Çin ve Endonezya bu oyunda hayli başarılı olmaktadırlar.
Badminton, ilk kez 1972 Münih oyunlarında olimpiyat sahnesine gösteri sporu olarak çıkmıştır. Yine, 1988'de Seul'de bir kez daha denenen badminton, 1992'de Barselona'da esas spor olarak ilk kez oynanmıştır. Asya ülkelerinin yanı sıra Danimarka ve İngiltere'de bu oyunda en iyi olan ülkeler arasında yer almaktadır. Badminton esasında atası sayılan sporlardan çok farklılaşmamıştır. Denebilir ki, 1800'lerde nasıl oynanıyorsa, bugün de aşağı yukarı o şekilde oynanmaktadır.
Türkiye'de Tarihçesi
Nasıl ve ne zaman girdiği tam olarak bilinmemekle birlikte, yine diğer sporlarda olduğu gibi, yabancı ülke elçilik görevlileri, askerler veya yurtdışına eğitim amacıyla gidenler aracılığıyla ülkemizde yayılmasını sağladıkları sanılmaktadır.
Türkiye Badminton Federasyonu 1991 yılında resmi olarak kurulmuş ve faaliyete başlamıştır. Badminton sporunun ilk federasyon başkanı ise, İrfan Yıldırım'dır. Türkiye genelinde ve federasyon verilerine göre, 2001 yılı itibarıyla 90 badminton kulübü ve 1880 sporcu vardır. Badminton Milli Takımımız ilk milli müsabakasını İzmir'de Kazakistan Milli Takımı ile oynamıştır. Ülkemizde düzenlenen ilk uluslararası turnuva ise 70. Yıl Uluslararası Badminton Turnuvası olup, 25-29 Ekim 1993 tarihlerinde Ankara'da yapılmıştır.
BADMİNTON OYUN KURALLARI
Badminton iki kişi ya da ikişer kişiden meydana gelen iki rakip grup tarafından raket ve mantardan yapılma tüylü bir topla 155 cm yüksekliğinde 76 cm'lik bir filenin tam ortadan ikiye böldüğü 5.18 m en ve 13.40 m boyunda dikdörtgen bir alanda oynanan bir oyundur. Rakip taraflar topu karşı tarafın sahasına düşürmeye çalışarak puan ararlar. Sadece servis kullanan taraf puan kazanabilir. Her bir set 15 puanlıktır ve 15'e ilk ulaşan taraf (en az 2 puan fark varsa) seti alır. Oyunda saha ve başlama vuruşu yazı-tura atışı ile belirlenir. Yazı-tura atışını kazanan servis atmak ya da karşılamak konusunda bir seçim yapar ve oyuna servisle başlanır. Servis atan oyuncu topu raketle bel seviyesini geçmeden yukarıdan aşağıya doğru gönderir. Topun mantarlı kafa kısmının aşağı bakması zorunludur. Servis atma sırasında mutlaka iki ayak yerle temasını kesmemelidir.
Top filenin üzerinden geçip rakip yarı sahasına ulaşmazsa saha çizgilerinin dışına düşerse ya da tavana çarparsa oyun dışına çıkmış sayılır. Karşılayan oyuncu hazır olmadan servis kullanmak kural ihlali sayılır. Ancak karşılayan oyuncu karşılamak için hamle yaparsa atış faullü olmaktan çıkar. Oyun sahasının 13.4m boyu 5.18m eni vardır. Çiftlerdeyse bu ölçülere 42 cm daha eklenir. Saha enine tam ortadan fileyle ikiye bölünmüştür.
PUANLAMA (SAYI KAZANMA)
Aksi kararlaştırılmadığı sürece taraflar en çok üç set oynar. Yalnızca servis kullanan taraf sayı alabilir. Tek erkekler ve çiftler karşılaşmalarında 6 sayılı kuralda sözü edilen durum dışında 15 sayısına ilk olarak ulaşan taraf seti kazanır. Tek bayanlar karşılaşmalarında 9.6 sayılı kuralda sözü edilen durum dışında 11 sayısına ilk olarak ulaşan taraf seti kazanır.
Uzatmalar Set skorunun 14-14 olduğu durumlarda (tek bayanlarda 10-10) ilk önce 14 sayısına (tek bayanlarda 10) ulaşan taraf seti 'uzatma' (6 sayılı kuralda zikredilen hususu) hakkına sahip olacaktır.Bu uzatma hakkı ancak yukarıda belirtilen sayıya erişildiği an ve bir sonraki servis atışı yapılmadan önce kullanılabilir. Uzatmalar aşağıdaki şekillerde gerçekleştirilir. Durum 14-14 iken uzatmaya gidildiğinde 3 sayı. Durum 10-10 iken uzatmaya gidildiğinde
YARI SAHA DEĞİŞİMİ
Birinci setin bitiminde eğer oynanacaksa üçüncü set öncesinde ve üçüncü settes ya da tek set üzerinden yapılan maçlardaönde giden taraf 11 sayılık sette 6. sayıya ulaşınca 15 sayılık sette 8. sayıya ulaşınca yarıalan değişimi yapılır.
Oyuncular kurala göre yarı alan değişimi yapmayı ihmal etmişlerse hata anlaşıldığı anda yarı lan değişimi yapılır ve o andaki sayılar geçerliliğini korur.
SERVİS
Hatasız servis atışı için;
Servis kullanan ve karşılayan oyuncular birbirine çapraz servis içinde durur. Ayakları bu servis alanlarını çevreleyen sınır çizgilerine basmayacak şekilde durur ve servis atışı yapılıncaya dek gerek servis kullanan gerek karşılayanın her iki ayağının bir bölümü oyun alanının yüzeyine temas halindeyken hareketsiz kalır.
Topun tamamı servis kullanan oyuncunun bel hizasından aşağıda bulunmalı tüytopa ilk vuruş taban kısmına dokunularak yapılmalıdır.
Topa vuruş anında servis kullanan oyuncunun raketinin sapı raket başı oyuncunun raket tutan elinden belirgin bir şekilde aşağıda olacak şekilde aşağıya doğru eğik olacaktır. Servis atışı başladıktan tamamlanıncaya kadar servisi kullanan oyuncunun raketi öne doğru hareketini sürdürür.
Topun süzülüşü servis kullanan oyuncunun raketinden çıkıp yukarı doğru bir ivme ile fileyi aşarak bir engelle karşılaşmadığı durumda servis karşılayan tarafın servis bölgesine düşecek şekilde olmalıdır.
Oyuncular kendi bölgelerinde yerlerini aldıkları zaman servis kullanan oyuncunun raketinin öne doğru ilk hareketi servis atışının başlangıcı kabul edilir.
Karşılayan oyuncu hazır olmadan servis atışı yapılamaz. Ancak servisi karşılayan oyuncu servisi karşılamak için hamle yaparsa hazır olduğuna hükmedilecektir.
Servis atışı başladıktan sonra tüytopa raketle vurulması ya da tüytopun vurulmadan yere düşmesi (ıska geçilmesi) ile birlikte servis atışı gerçekleşmiş sayılır.
Çiftler karşılaşmasında eşler rakip servis kullanan ya da karşılayan oyuncunun görüşünü engelleyecek herhangi bir konumda durabilirler.
SERVİS DÜZENi
Servis atışı yazı tura ile belirlenir. Tekler oyununda servis atma hakkını kazanan oyuncu sağ servis alanından karşı tarafın çapraz servis alanına kurallara uygun olarak topa vurarak oyunu başlatır. Hata durumunda servis hakkı kaybedilip karşıya geçer. Oyun böylece devam eder.
Çiftler oyununda da yine ilk servis atma hakkı yazı tura atışıyla belirlenir. AB oyuncularının XY oyuncularına karşı oynadığını kabul edelim ve servis hakkını AB oyuncuları kazanmış olsun. A oyuncusu servis atma hakkını almış olsun. A oyuncusu sağdan X oyuncusu tarafındaki çapraz servis alanına servisi atar. Sayıyı kazanırsa aynı A oyuncusu bu defa soldan Y oyuncusuna servisi atar. Servis kaybı durumunda servis atma hakkı karşı tarafa geçer. Sayı kazanıldıkça aynı oyuncu hata durumunda aynı takımdaki ikinci oyuncuya servis hakkı geçer. Eğer o oyuncu da hata yaparsa servis karşı tarafa geçer ve oyun böyle devam eder.
Skor
Bir oyunda 15 sayısına ilk ulaşan (en az iki sayı fark olmalı) taraf oyunu kazanır. Bir maçı en iyi üç oyunu alan taraf kazanır
MÖ 5. yüzyılda Çinliler, badmintonun atası sayılan Ti Jian Zi adı verilen bir oyun oynarlarmış. Yine badmintona benzeyen bir oyun, 19. yüzyıl ortalarında Hindistan'da poona adıyla oynanıyormuş. Birçok açıdan günümüz badmintonuna benzeyen bu oyunu gören İngiliz subaylar, 1860 yıllarında bunu ülkelerine getirmişler. Beauford Dükü'nün kızları bu oyunu ilk defa Badminton Evi'nde oynamışlardır. Badminton ismi de bu salondan gelmektedir.
J.L. Baldwin isimli sporcu, bu sporun kurallarını ilk koyan kişidir. 1870'li yıllarda Hindistan'dan dönen İngiliz subayları, Badminton'u J.L. Baldwin'in koyduğu kurallara göre oynamaya başlamışlardır. Dört yıl gibi kısa sürede İngiltere'de ilk badminton kulübü kuruldu ve kuralları belirlenen oyun ülke geneline yayıldı. Ancak uzun süre sosyete sporu olarak anılmıştır. Daha sonra çeşitli ülkelere yayılan badminton, 1934'te Uluslararası Badminton Federasyonu'nun kurulması ile yeni bir ivme kazanmıştır. 1934'ten beri özellikle Çin ve Endonezya bu oyunda hayli başarılı olmaktadırlar.
Badminton, ilk kez 1972 Münih oyunlarında olimpiyat sahnesine gösteri sporu olarak çıkmıştır. Yine, 1988'de Seul'de bir kez daha denenen badminton, 1992'de Barselona'da esas spor olarak ilk kez oynanmıştır. Asya ülkelerinin yanı sıra Danimarka ve İngiltere'de bu oyunda en iyi olan ülkeler arasında yer almaktadır. Badminton esasında atası sayılan sporlardan çok farklılaşmamıştır. Denebilir ki, 1800'lerde nasıl oynanıyorsa, bugün de aşağı yukarı o şekilde oynanmaktadır.
Türkiye'de Tarihçesi
Nasıl ve ne zaman girdiği tam olarak bilinmemekle birlikte, yine diğer sporlarda olduğu gibi, yabancı ülke elçilik görevlileri, askerler veya yurtdışına eğitim amacıyla gidenler aracılığıyla ülkemizde yayılmasını sağladıkları sanılmaktadır.
Türkiye Badminton Federasyonu 1991 yılında resmi olarak kurulmuş ve faaliyete başlamıştır. Badminton sporunun ilk federasyon başkanı ise, İrfan Yıldırım'dır. Türkiye genelinde ve federasyon verilerine göre, 2001 yılı itibarıyla 90 badminton kulübü ve 1880 sporcu vardır. Badminton Milli Takımımız ilk milli müsabakasını İzmir'de Kazakistan Milli Takımı ile oynamıştır. Ülkemizde düzenlenen ilk uluslararası turnuva ise 70. Yıl Uluslararası Badminton Turnuvası olup, 25-29 Ekim 1993 tarihlerinde Ankara'da yapılmıştır.
BADMİNTON OYUN KURALLARI
Badminton iki kişi ya da ikişer kişiden meydana gelen iki rakip grup tarafından raket ve mantardan yapılma tüylü bir topla 155 cm yüksekliğinde 76 cm'lik bir filenin tam ortadan ikiye böldüğü 5.18 m en ve 13.40 m boyunda dikdörtgen bir alanda oynanan bir oyundur. Rakip taraflar topu karşı tarafın sahasına düşürmeye çalışarak puan ararlar. Sadece servis kullanan taraf puan kazanabilir. Her bir set 15 puanlıktır ve 15'e ilk ulaşan taraf (en az 2 puan fark varsa) seti alır. Oyunda saha ve başlama vuruşu yazı-tura atışı ile belirlenir. Yazı-tura atışını kazanan servis atmak ya da karşılamak konusunda bir seçim yapar ve oyuna servisle başlanır. Servis atan oyuncu topu raketle bel seviyesini geçmeden yukarıdan aşağıya doğru gönderir. Topun mantarlı kafa kısmının aşağı bakması zorunludur. Servis atma sırasında mutlaka iki ayak yerle temasını kesmemelidir.
Top filenin üzerinden geçip rakip yarı sahasına ulaşmazsa saha çizgilerinin dışına düşerse ya da tavana çarparsa oyun dışına çıkmış sayılır. Karşılayan oyuncu hazır olmadan servis kullanmak kural ihlali sayılır. Ancak karşılayan oyuncu karşılamak için hamle yaparsa atış faullü olmaktan çıkar. Oyun sahasının 13.4m boyu 5.18m eni vardır. Çiftlerdeyse bu ölçülere 42 cm daha eklenir. Saha enine tam ortadan fileyle ikiye bölünmüştür.
PUANLAMA (SAYI KAZANMA)
Aksi kararlaştırılmadığı sürece taraflar en çok üç set oynar. Yalnızca servis kullanan taraf sayı alabilir. Tek erkekler ve çiftler karşılaşmalarında 6 sayılı kuralda sözü edilen durum dışında 15 sayısına ilk olarak ulaşan taraf seti kazanır. Tek bayanlar karşılaşmalarında 9.6 sayılı kuralda sözü edilen durum dışında 11 sayısına ilk olarak ulaşan taraf seti kazanır.
Uzatmalar Set skorunun 14-14 olduğu durumlarda (tek bayanlarda 10-10) ilk önce 14 sayısına (tek bayanlarda 10) ulaşan taraf seti 'uzatma' (6 sayılı kuralda zikredilen hususu) hakkına sahip olacaktır.Bu uzatma hakkı ancak yukarıda belirtilen sayıya erişildiği an ve bir sonraki servis atışı yapılmadan önce kullanılabilir. Uzatmalar aşağıdaki şekillerde gerçekleştirilir. Durum 14-14 iken uzatmaya gidildiğinde 3 sayı. Durum 10-10 iken uzatmaya gidildiğinde
YARI SAHA DEĞİŞİMİ
Birinci setin bitiminde eğer oynanacaksa üçüncü set öncesinde ve üçüncü settes ya da tek set üzerinden yapılan maçlardaönde giden taraf 11 sayılık sette 6. sayıya ulaşınca 15 sayılık sette 8. sayıya ulaşınca yarıalan değişimi yapılır.
Oyuncular kurala göre yarı alan değişimi yapmayı ihmal etmişlerse hata anlaşıldığı anda yarı lan değişimi yapılır ve o andaki sayılar geçerliliğini korur.
SERVİS
Hatasız servis atışı için;
Servis kullanan ve karşılayan oyuncular birbirine çapraz servis içinde durur. Ayakları bu servis alanlarını çevreleyen sınır çizgilerine basmayacak şekilde durur ve servis atışı yapılıncaya dek gerek servis kullanan gerek karşılayanın her iki ayağının bir bölümü oyun alanının yüzeyine temas halindeyken hareketsiz kalır.
Topun tamamı servis kullanan oyuncunun bel hizasından aşağıda bulunmalı tüytopa ilk vuruş taban kısmına dokunularak yapılmalıdır.
Topa vuruş anında servis kullanan oyuncunun raketinin sapı raket başı oyuncunun raket tutan elinden belirgin bir şekilde aşağıda olacak şekilde aşağıya doğru eğik olacaktır. Servis atışı başladıktan tamamlanıncaya kadar servisi kullanan oyuncunun raketi öne doğru hareketini sürdürür.
Topun süzülüşü servis kullanan oyuncunun raketinden çıkıp yukarı doğru bir ivme ile fileyi aşarak bir engelle karşılaşmadığı durumda servis karşılayan tarafın servis bölgesine düşecek şekilde olmalıdır.
Oyuncular kendi bölgelerinde yerlerini aldıkları zaman servis kullanan oyuncunun raketinin öne doğru ilk hareketi servis atışının başlangıcı kabul edilir.
Karşılayan oyuncu hazır olmadan servis atışı yapılamaz. Ancak servisi karşılayan oyuncu servisi karşılamak için hamle yaparsa hazır olduğuna hükmedilecektir.
Servis atışı başladıktan sonra tüytopa raketle vurulması ya da tüytopun vurulmadan yere düşmesi (ıska geçilmesi) ile birlikte servis atışı gerçekleşmiş sayılır.
Çiftler karşılaşmasında eşler rakip servis kullanan ya da karşılayan oyuncunun görüşünü engelleyecek herhangi bir konumda durabilirler.
SERVİS DÜZENi
Servis atışı yazı tura ile belirlenir. Tekler oyununda servis atma hakkını kazanan oyuncu sağ servis alanından karşı tarafın çapraz servis alanına kurallara uygun olarak topa vurarak oyunu başlatır. Hata durumunda servis hakkı kaybedilip karşıya geçer. Oyun böylece devam eder.
Çiftler oyununda da yine ilk servis atma hakkı yazı tura atışıyla belirlenir. AB oyuncularının XY oyuncularına karşı oynadığını kabul edelim ve servis hakkını AB oyuncuları kazanmış olsun. A oyuncusu servis atma hakkını almış olsun. A oyuncusu sağdan X oyuncusu tarafındaki çapraz servis alanına servisi atar. Sayıyı kazanırsa aynı A oyuncusu bu defa soldan Y oyuncusuna servisi atar. Servis kaybı durumunda servis atma hakkı karşı tarafa geçer. Sayı kazanıldıkça aynı oyuncu hata durumunda aynı takımdaki ikinci oyuncuya servis hakkı geçer. Eğer o oyuncu da hata yaparsa servis karşı tarafa geçer ve oyun böyle devam eder.
Skor
Bir oyunda 15 sayısına ilk ulaşan (en az iki sayı fark olmalı) taraf oyunu kazanır. Bir maçı en iyi üç oyunu alan taraf kazanır