Hoşgeldin Misafir

Bilim insanları Türkiye’de yaşanan sarsıntının neden bu kadar çok ziyan verdiğini açıkladı

By_N4rK0ZzZzz

10 Ocak 2023
2,049 Mesaj

Aktiflik

Seviye

Deneyim

TIM / GÖREV:
Pazartesi günü merkez üssü Kahramanmaraş olan 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki zelzelelerle tüm Türkiye sarsıldı. Sarsıntılardan binlerce insan ziyan görürken tesiri yurt hudutlarını aştı ve Suriye’de de şiddetini hissettirdi. Her iki ülkede de meyyit ve yaralı sayısı vakit geçtikçe artarken, kurtarılma haberleri de umut olmaya devam ediyor.

Pek çok kişi toplumsal medyada sarsıntı karşısındaki hislerini lisana getirirken Japonya’da neden bu kadar ölümcül değil de Türkiye’de tesiri bu kadar yıkıcı diye sorguluyor. Kimi yabancı uzmanlar yaşanan zelzelenin bu kadar çok hayata mal olma nedenini işte şu halde açıklıyor:

YAŞANAN EN ÖLÜMCÜL DEPREMLERDEN

University College London’daki Risk ve Afetleri Azaltma Enstitüsü lideri Prof Joanna Faure Walker, 7,7 ve 7,6 şiddetindeki iki sarsıntının de “büyük” olarak sınıflandırıldığını belirtiyor. Yaklaşık 100 km’lik bir fay sınırı boyunca kırılarak, fayın yakınındaki binalarda önemli hasara neden olduğuna dikkat çekiyor: “Şimdiye kadar yaşanan en ölümcül sarsıntılardan yalnızca ikisi.”

maras2-reuters-660x430-1.jpg


Ancak Walker’a nazaran yıkıma neden olan yalnızca sarsıntının gücü değil. Uzman isim, zelzelenin sabahın erken saatlerinde beşerler uyurken gerçekleşmesini de ölümlerde tesirli olduğunu söylüyor ve birebir vakitte binaların sağlamlığı üzerinde duruyor.

Portsmouth Üniversitesi’nde volkanoloji ve risk bağlantısı alanından Dr Carmen Solana ise şöyle diyor: “Dirençli altyapı maalesef Güney Türkiye’de ve bilhassa Suriye’de sistemsiz, bu nedenle hayat kurtarmak artık çoğunlukla müdahaleye bağlı. Hayatta kalanları bulmak için bilhassa birinci 24 saat çok kıymetli.”

aa-20230207-30212931-30212929-kktc_arama_kurtarma_ekipleri_adiyamanda_anne_ile_2_cocugunu_enkazdan_cikardi-1.jpg


1822’NİN TEKRAR GÖSTERİMİ

Ayrıca uzmanlar bölgenin geçmişine de dikkat çekerek 13 Ağustos 1822 Halep Depremi’ni hatırlatıyor. Sarsıntı, sırf Halep kentinde kaydedilen 7.000 mevtle, bölgedeki kasabalarda büyük hasara yol açtı. Ziyanlı artçı sarsıntılar yaklaşık bir yıl devam etti.

British Geological Survey’den Araştırma Vazifelisi Roger Musson da Doğu Anadolu fayının iki yüzyılı aşkın müddettir 7 büyüklüğünde bir zelzele yaşamadığını, bunun da insanların bu durumun ne kadar tehlikeli olduğunu ihmal etmesine neden olabildiğini söylüyor. Musson, son büyük sarsıntının üzerinden çok uzun vakit geçtiği için epey fazla güç birikmiş olabileceğini belirtti.

aa-20230207-30211967-30211951-kahramanmaras_merkezli_depremlerden_etkilenen_suriyede_olenlerin_sayisi_1782ye_yukseldi-1.jpg


Ayrıca öteki meslektaşları üzere bu zelzelenin 13 Ağustos 1822’de tıpkı bölgede gerçekleşen sarsıntıya benzemesine dikkat çekti: “Muazzam ölçüde hasara, bütün kasabaların harabeye dönmesine ve on binlerce can kaybına neden olmuştuu. Bu sarsıntının artçı sarsıntıları, sonraki yıl haziran ayına kadar devam etti.”

DÜZENSİZ ALTYAPI

Musson, sarsıntının ölümcül olmasının nedeni olarak sabah 04.17’de gerçekleşmesi üzerinde de duruyor. Uzman isim, ayrıyeten binaların inşasının da büyük sarsıntılara hassas bir bölge için kâfi olmadığını söylüyor.

enkaz2-1.jpg


İngiltere’deki Portsmouth Üniversitesi’nden bir volkanolog olan Carmen Solana da zelzelelerin evvelce iddia edilememesi nedeniyle, etkilenen bölgelerde sarsıntıya sağlam binaların çok kıymetli olduğunu söyledi: “Dirençli altyapı ne yazık ki Güney Türkiye’de ve bilhassa Suriye’de sistemsiz, bu nedenle hayat kurtarmak artık çoğunlukla hayatta kalanları kurtarma gayretlerine bağlı” diye ekledi.

1999 sarsıntısına cevaben, Türkiye hükümeti 2004 yılında tüm yeni inşaatların zelzeleye dayanıklılık standartlarını karşılamasını mecburî kılan bir yasa çıkarmıştı.

aa-20230207-30205760-30205755-adiyamanda_depremden_35_saat_sonra_enkazdan_bir_kisi_kurtarildi-1.jpg


University College London Risk ve Afet Azaltma Enstitüsü lideri Joanna Faure Walker, Türkiye’yi son felaketten sonra mevzuata uyup uymadığını denetim etmeye çağırdı. Ayrıyeten eski binaların güvenliğini güzelleştirme mümkünlüğü olup olmadığının da gözden geçirilmesi için davette bulundu.

University College London’da bir volkanolog olan Bill McGuire da “Suriye’de birçok yapı on yılı aşkın bir müddettir devam eden savaş nedeniyle aslında zayıflamış durumda” dedi.