Fatih Kalender Hoca ile Fetvalar
Bir kişiyi Allah için uyarmak ile kınamak arasında ne fark vardır ve bu
noktada Bir insanı uyarırken nasıl bir
dil kullanmalıyız?
Evet aslında uyarmakta yapıcı olmakta vardır kınamak da ise tenkit etmek Yani bir nevi egonu tatmin etmek amiyane bir ifadeyle bunlar arasında ciddi anlamda bir fark vardır
Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem
buyuruyor:
“Her biriniz sizden biriniz bir
münker bir yanlışı Doğru olmayan bir
şeye Muttali olduğu zaman buna duyarsız
olmamalıdır imkanı nispetince eliyle düzeltmeye buna imkanı yoksa diliyle ona da imkanı yoksa kalbiyle tarafını belli etme”
Bu duyarsız olmamamızın bir gerekçesi Evet ama bu noktada yani kişi kendisini Üst perdeden görmek suretiyle karşı tarafı tenkit
edercesine onu azarlayan değil gerçekten
o yanlışın kaldırılması noktasında iş yapmak yani söylemiş olmak için söylemek değil yani ben emri bil Maruf yapıyorum ama hakaret ediyorum bu emri bil Maruf değildir Bu kişi kendini tatmin etmesi demektir gerçekten benim bu emri bil Maruf yapıcı olma niyetiyle o yanlışın kaldırılması üzerine olmalıdır ve bu konuda üslup çok önemlidir İntiba kişiyle olan diyalog çok önemlidir bununla alakalı kaleme
alınmış kitaplar bile vardır yani usulü Davet davet metodu hazreti peygamber aleyhisselatu vesselamın daveti nasıl olmuştur insanlara davet insanların merhale gruplar konumları itibariyle nasıl bir tebliğde bulunmamız gerekecektir Hazreti Hasan ile Hazreti Hüseyin'in yine siyer kitaplarında geçiyor bir eee sahabeden bir zatın almış olduğu abdestin yanlış almasında onu güzel bir üslupla uyarması Ama bu uyarmaya amca sen ne yapıyorsun ne biçim bir abdest alıyorsun kocaman adam oldun abdest almasını bilmiyorsun şeklinde değil işte amca biz kardeşimle iddialaşmak olur musun bakın gaye yapıcılı ve amca her ikisine bakarak
kendi hatasını anlayarak orada bir gerekli mesajın gerekli kişilere ulaştırılması O yüzden burada Yani gayemiz ben onu yapıyorum bak sen yapamıyorsun diyerek onu tahkir etmek
olursa bu emri bilMaruf değildir Bu tamamıyla nefsi tatmin etmektir ama gayemiz o yanlışın kaldırılması üzerinde kardeşimizi güzel bir lisan ile uygun bir münasip bir lisan ile onu daha kötü bir duruma düşürmemekle uyarmaksa bunu yapmamız gerekir Ebu Zehra
menakıbi de anlatıyordu Orada okumuştum
Ebu Hanife rahimullah bir gün oğlunu görüyor Hammad hocasının İsmini vermiş oğluna Ebu Hanife rahimullah biriyle münazara yapıyor biriyle tartışıyor dini bir konuda Ebu Hanife rahimullah bir müddet onları izledik sonra oğluna diyor ki bundan sonra senin ilmi
noktalarda münazara etmeni yasaklıyorum diyor Tabii oğlu şaşırıyor Baba sen mi ilmi konularda münazaraya yasak ediyorsun oysa sen diyar diyar belde belde dolaşıyorsun Sırf bu münazaranın Ebu Hanife rahimullah verdiği cevap diyor ki ben biriyle ilmi anlamda
tartıştığım zaman gayem izharul hak
Hakkı ortaya koymak Hakkı ortaya çıkarmak olduğu için sanki başıma bir kuş varmışçasına onu incitmemek onu uçurmamak adına karşımdakini doğru yere getirebilme noktasındadır ama seni gördüm ki sen kendi davanı ispat edebilmek adına iskatı hasim dedikleri yani hasmı susturabilir veyahut da yanlış yerlere gitmesine sebebiyet verircesine Bakın bu da önemli yani Birine bir şey
söylüyorsun ama biliyorsun ki bu söyleme tarzımla karşı taraf Reaksiyon gösterecek daha büyük bir günaha girecek onun vebaline sen girersin ama o söylenti o üslubunu düzgün bir şekilde yaparak onun o yanlışını düzeltebilmek o yanlışını kaldırabilmek veya o yanlışı biraz daha azaltabilmek da Hareket
edersek o zaman yapıcı olmuş oluruz o yüzden buradaki ifadede yani e soru güzel ne diyor tenkit neydi ifade uyarıyla kınama arasındaki uyarıyla kınama uyarı dediğimiz şey gerçekten emri maruftur Eee yapıcı olmaktır tenkit ise nefsin tatmin olması Üst perdeden
karşı tarafa konuşmaktır hakarettir bu İslam'da olan bir şey değildir Peki hocam Teşekkür ederiz
Birisini Allah Teala İçin Uyarmak ve Kınamak Arasındaki Fark Nedir?
Bir kişiyi Allah için uyarmak ile kınamak arasında ne fark vardır ve bu
noktada Bir insanı uyarırken nasıl bir
dil kullanmalıyız?
Evet aslında uyarmakta yapıcı olmakta vardır kınamak da ise tenkit etmek Yani bir nevi egonu tatmin etmek amiyane bir ifadeyle bunlar arasında ciddi anlamda bir fark vardır
Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem
buyuruyor:
“Her biriniz sizden biriniz bir
münker bir yanlışı Doğru olmayan bir
şeye Muttali olduğu zaman buna duyarsız
olmamalıdır imkanı nispetince eliyle düzeltmeye buna imkanı yoksa diliyle ona da imkanı yoksa kalbiyle tarafını belli etme”
Bu duyarsız olmamamızın bir gerekçesi Evet ama bu noktada yani kişi kendisini Üst perdeden görmek suretiyle karşı tarafı tenkit
edercesine onu azarlayan değil gerçekten
o yanlışın kaldırılması noktasında iş yapmak yani söylemiş olmak için söylemek değil yani ben emri bil Maruf yapıyorum ama hakaret ediyorum bu emri bil Maruf değildir Bu kişi kendini tatmin etmesi demektir gerçekten benim bu emri bil Maruf yapıcı olma niyetiyle o yanlışın kaldırılması üzerine olmalıdır ve bu konuda üslup çok önemlidir İntiba kişiyle olan diyalog çok önemlidir bununla alakalı kaleme
alınmış kitaplar bile vardır yani usulü Davet davet metodu hazreti peygamber aleyhisselatu vesselamın daveti nasıl olmuştur insanlara davet insanların merhale gruplar konumları itibariyle nasıl bir tebliğde bulunmamız gerekecektir Hazreti Hasan ile Hazreti Hüseyin'in yine siyer kitaplarında geçiyor bir eee sahabeden bir zatın almış olduğu abdestin yanlış almasında onu güzel bir üslupla uyarması Ama bu uyarmaya amca sen ne yapıyorsun ne biçim bir abdest alıyorsun kocaman adam oldun abdest almasını bilmiyorsun şeklinde değil işte amca biz kardeşimle iddialaşmak olur musun bakın gaye yapıcılı ve amca her ikisine bakarak
kendi hatasını anlayarak orada bir gerekli mesajın gerekli kişilere ulaştırılması O yüzden burada Yani gayemiz ben onu yapıyorum bak sen yapamıyorsun diyerek onu tahkir etmek
olursa bu emri bilMaruf değildir Bu tamamıyla nefsi tatmin etmektir ama gayemiz o yanlışın kaldırılması üzerinde kardeşimizi güzel bir lisan ile uygun bir münasip bir lisan ile onu daha kötü bir duruma düşürmemekle uyarmaksa bunu yapmamız gerekir Ebu Zehra
menakıbi de anlatıyordu Orada okumuştum
Ebu Hanife rahimullah bir gün oğlunu görüyor Hammad hocasının İsmini vermiş oğluna Ebu Hanife rahimullah biriyle münazara yapıyor biriyle tartışıyor dini bir konuda Ebu Hanife rahimullah bir müddet onları izledik sonra oğluna diyor ki bundan sonra senin ilmi
noktalarda münazara etmeni yasaklıyorum diyor Tabii oğlu şaşırıyor Baba sen mi ilmi konularda münazaraya yasak ediyorsun oysa sen diyar diyar belde belde dolaşıyorsun Sırf bu münazaranın Ebu Hanife rahimullah verdiği cevap diyor ki ben biriyle ilmi anlamda
tartıştığım zaman gayem izharul hak
Hakkı ortaya koymak Hakkı ortaya çıkarmak olduğu için sanki başıma bir kuş varmışçasına onu incitmemek onu uçurmamak adına karşımdakini doğru yere getirebilme noktasındadır ama seni gördüm ki sen kendi davanı ispat edebilmek adına iskatı hasim dedikleri yani hasmı susturabilir veyahut da yanlış yerlere gitmesine sebebiyet verircesine Bakın bu da önemli yani Birine bir şey
söylüyorsun ama biliyorsun ki bu söyleme tarzımla karşı taraf Reaksiyon gösterecek daha büyük bir günaha girecek onun vebaline sen girersin ama o söylenti o üslubunu düzgün bir şekilde yaparak onun o yanlışını düzeltebilmek o yanlışını kaldırabilmek veya o yanlışı biraz daha azaltabilmek da Hareket
edersek o zaman yapıcı olmuş oluruz o yüzden buradaki ifadede yani e soru güzel ne diyor tenkit neydi ifade uyarıyla kınama arasındaki uyarıyla kınama uyarı dediğimiz şey gerçekten emri maruftur Eee yapıcı olmaktır tenkit ise nefsin tatmin olması Üst perdeden
karşı tarafa konuşmaktır hakarettir bu İslam'da olan bir şey değildir Peki hocam Teşekkür ederiz
