Hoşgeldin Misafir

Çin’in Yapay Zeka Yarışı Hızlandı: Tencent Hy4 ile OpenAI ve Anthropic’e Rakip Oluyor

Yasar7880

İzmir
1 Mar 2024
853 Mesaj
TIM Görevleri
1

Aktiflik

Seviye

Deneyim

TIM / GÖREV:
Sevgili Turkhacks okurları,

Yapay zeka dünyasında rekabet artık sadece Amerika’daki şirketler arasında yaşanmıyor. Bir tarafta OpenAI, Anthropic ve Google gibi devler kendi modellerini sürekli geliştirirken, diğer tarafta Çinli teknoloji şirketleri giderek daha güçlü yapay zeka modellerini piyasaya sürmeye başladı.
Özellikle son dönemde DeepSeek, Alibaba, Z.ai, Moonshot AI ve Tencent gibi şirketlerin arka arkaya önemli modeller çıkarması dikkat çekiyor.
Şimdi ise Tencent'in 770 milyar parametreli Hy4 modeli bu yarışın yeni oyuncularından biri oldu.
Üstelik Tencent Hy4'ü yalnızca kapalı bir servis olarak sunmak yerine açık ağırlıklı olarak yayınladı. Model; yazılım geliştirme, akademik araştırma, finansal analiz ve uzun belgelerle çalışma gibi alanlara odaklanıyor.
Peki Çin gerçekten OpenAI ve Anthropic'e yetişiyor mu?
Yoksa burada daha büyük bir teknoloji savaşı mı başlıyor?
Gel biraz daha yakından bakalım.

RuU8kAHxbFJQGWNWFJVxVc-1331-80.jpg


Çin Yapay Zeka Yarışında Neden Bu Kadar Hızlandı?

Birkaç yıl önce Çin denildiğinde yapay zeka tarafında ABD'li şirketlerin birkaç adım gerisinde olduğu düşünülüyordu.
Bugün ise tablo oldukça farklı.
Çin'de Alibaba'nın Qwen ailesi, Z.ai'ın GLM modelleri, Moonshot AI'ın Kimi modelleri, DeepSeek ve Tencent'in Hunyuan/Hy ailesi birbirleriyle ciddi bir rekabet içerisinde.
Üstelik bu şirketlerin önemli bir bölümü açık ağırlıklı modeller yayınlayarak geliştiricilerin önünü açıyor.
Bu stratejinin önemli bir avantajı var.
Bir şirket dünyanın en güçlü modelini yapmak zorunda değil. Daha düşük maliyetli, özelleştirilebilir ve kendi sunucularında çalıştırılabilen bir model geliştirdiğinde de ciddi bir kullanıcı kitlesine ulaşabiliyor.
Reuters'ın daha önceki değerlendirmelerinde de Çinli modellerin özellikle düşük maliyet ve açık ağırlık yaklaşımıyla ABD'li rakipler üzerinde baskı oluşturmaya başladığı belirtilmişti.
İşte Tencent Hy4 tam olarak bu yarışın içerisinde ortaya çıktı.



Tencent Hy4 Neden Bu Kadar Konuşuluyor?

Tencent'in 28 Ağustos 2026'da yayınladığı Hy4 Preview, toplam 770 milyar parametreye sahip.
Fakat burada önemli bir ayrıntı var.
Model her işlem sırasında 770 milyar parametrenin tamamını çalıştırmıyor.
Hy4 bir Mixture of Experts (MoE) mimarisi kullanıyor ve token başına yaklaşık 49 milyar aktif parametre kullanıyor.
Bu sayede devasa model kapasitesi korunurken hesaplama maliyetinin kontrol altında tutulması hedefleniyor. Model ayrıca 1 milyon tokenın üzerinde bağlam penceresine sahip.

Kısaca Hy4'ün öne çıkan özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

turkhacs.jpg


Hy4'ün Asıl Hedefi Kodlama ve Ajanlar

Tencent'in Hy4'ü piyasaya sürerken özellikle yazılım mühendisliği ve üretkenlik senaryolarına odaklanması tesadüf değil.
Çünkü yapay zeka yarışının yeni aşamasında yalnızca "soruya güzel cevap veren" modeller yeterli olmamaya başladı.

Artık şirketler yapay zekanın:

  • Kod yazmasını
  • Hataları bulmasını
  • Dosyaları analiz etmesini
  • Araştırma yapmasını
  • Araçları kullanmasını
  • Uzun süre devam eden görevleri yönetmesini
  • Birden fazla işlemi arka arkaya gerçekleştirmesini
istiyor.

Yani yarış artık chatbot yarışından çıkıp AI agent yarışına dönüşüyor.
Tencent de Hy4'ü bu doğrultuda konumlandırıyor. Şirket, modeli kodlama, ofis üretkenliği, akademik araştırma ve finansal analiz gibi gerçek dünya görevlerine yönelik geliştirdiğini söylüyor.



OpenAI ile Rekabet Nerede Başlıyor?

Burada biraz dikkatli olmak gerekiyor.
"Tencent Hy4, OpenAI'yi geçti" demek için elimizde yeterli bağımsız veri yok.
Ancak Hy4'ün hedeflediği alanlar OpenAI'nin son dönemde yoğunlaştığı alanlarla ciddi şekilde kesişiyor.
Özellikle kodlama ve yapay zeka ajanları yeni rekabet alanının merkezinde bulunuyor.
OpenAI tarafında da Codex'in daha uzun süre bağımsız şekilde görev yapabilmesini sağlayacak "persistent" çalışma özellikleri üzerinde çalışmalar sürüyor. Bu yaklaşım, yapay zekanın yalnızca kullanıcıdan gelen tek bir komuta cevap vermek yerine görevi takip eden bir asistana dönüşmesini hedefliyor.
Dolayısıyla iki şirketin yaklaşımı farklı olsa da hedef giderek aynı noktaya geliyor:
Yapay zekayı sadece konuşan bir sistem olmaktan çıkarıp iş yapan bir sisteme dönüştürmek.



Anthropic de Aynı Yarışın İçinde

Anthropic tarafında ise Claude ailesi özellikle yazılım geliştirme ve kurumsal kullanım konusunda güçlü bir konuma sahip.
Şirketin son dönemdeki hamleleri yalnızca model geliştirmekle sınırlı değil.
Anthropic, artan Claude talebini karşılayabilmek için devasa hesaplama altyapısı anlaşmalarına yönelmiş durumda. Reuters'a göre şirket Microsoft ve Nvidia üzerinden Azure için 30 milyar dolarlık, Nscale ile 45 milyar dolarlık ve SpaceX ile aylık 1,25 milyar dolarlık anlaşma gibi çok büyük altyapı yatırımlarına yöneldi.
Bu bize önemli bir şeyi gösteriyor.
Yapay zeka yarışında artık sadece "kim daha iyi model yaptı?" sorusu sorulmuyor.
Şu sorular da en az model kadar önemli:


Kim daha fazla hesaplama gücüne sahip?
Kim daha ucuza çalıştırabiliyor?
Kim geliştiricileri kendi ekosistemine çekebiliyor?
Kim daha büyük yapay zeka ajanları çalıştırabiliyor?


Çinli şirketlerin açık ağırlık stratejisi tam da bu noktada ABD'li rakipler için önemli bir baskı oluşturuyor.


Çin'in Avantajı: Açık Ağırlık Modeller

Tencent Hy4'ün en dikkat çekici taraflarından biri de modelin Apache 2.0 lisansı altında açık ağırlıklı olarak yayınlanması.
Bu durum geliştiriciler için önemli.
Çünkü kapalı bir modelde şirketin sunduğu API'ye bağlı kalırsınız.
Açık ağırlıklı bir modelde ise model ağırlıklarını alıp kendi altyapınızda çalıştırma, geliştirme ve uygun şartlarda ticari projelerde kullanma imkanınız olabilir.
Bu yaklaşım Çinli şirketlerin son dönemde kullandığı önemli stratejilerden biri haline geldi.
Tencent'in Hy4'ü de bu stratejinin güçlü örneklerinden biri.



Peki OpenAI ve Anthropic Neden Endişelenmeli?

Burada mesele yalnızca Hy4'ün benchmark sonuçları değil.
Asıl mesele alternatiflerin çoğalması.
Bir geliştirici daha önce güçlü bir kodlama sistemi için doğrudan OpenAI veya Anthropic'e yönelmek zorundayken bugün önünde çok daha fazla seçenek bulunuyor.


Qwen var.
GLM var.
Kimi var.
DeepSeek var.
Hy4 var.


Ve bunların bir bölümü açık ağırlıklı.
Bu durum pazardaki dengeleri değiştirebilir.
Çünkü geliştirici için artık soru:


"En güçlü model hangisi?"
olmaktan çıkıp:

"Benim işimi en düşük maliyetle, yeterince iyi hangi model yapıyor?"
haline geliyor.


Bu değişim belki de yapay zeka sektöründeki en önemli dönüşümlerden biri.


Çin'in Bir Diğer Avantajı: Maliyet

Yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılması çok pahalı.
Dolayısıyla bir modelin sadece çok güçlü olması yeterli değil.
Ucuz çalışması da gerekiyor.
Çinli şirketlerin son dönemdeki başarısının önemli nedenlerinden biri de burada ortaya çıkıyor.
Daha düşük maliyetle çalışan modeller geliştirildiğinde şirketler bunları daha geniş bir kullanıcı kitlesine sunabiliyor.
Bu durum ABD'li şirketleri de fiyat konusunda baskı altında bırakıyor.
Örneğin OpenAI Ağustos 2026'da GPT-5.6 Sol modelinin geliştirici fiyatlarını üç aylık dönem için yüzde 20'den fazla düşürdüğünü açıkladı.
Yani yarış artık sadece performans yarışı değil.
Performans + fiyat + hız + altyapı birlikte değerlendiriliyor.



Hy4 Gerçekten OpenAI ve Anthropic'i Geçebilir mi?

İşte burada biraz frene basmak gerekiyor.
Hy4'ün teknik özellikleri oldukça etkileyici olsa da tek başına parametre sayısına bakarak "OpenAI ve Anthropic geride kaldı" demek doğru olmaz.
Çünkü model karşılaştırmalarında:


  • Benchmark seçimi
  • Test metodolojisi
  • Kullanılan sürüm
  • Prompt yapısı
  • Araç kullanımı
  • Çalışma süresi
  • Maliyet
  • Gerçek kullanıcı deneyimi
gibi birçok faktör devreye giriyor.
Tencent'in kendi değerlendirmelerinde Hy4'ün güçlü sonuçlar verdiği belirtiliyor ancak bunları bağımsız benchmarklarla doğrulamak gerekiyor.
Bu yüzden bugün için daha doğru ifade şu:
Hy4, OpenAI ve Anthropic'in yerini aldı değil; Çin'in bu şirketlerle aynı yarış pistinde daha güçlü bir şekilde yer aldığını gösteriyor.



Asıl Savaş Modeller Arasında Değil, Ekosistemler Arasında

Bence konunun en önemli noktası burası.
OpenAI'nin arkasında ChatGPT, Codex ve geniş bir geliştirici ekosistemi var.
Anthropic tarafında Claude ve Claude Code gibi ürünler bulunuyor.
Google'ın Gemini ekosistemi çok geniş.
Meta açık ağırlıklı modeller ve kendi AI ürünleriyle ilerliyor.
Çin tarafında ise Qwen, GLM, Kimi, DeepSeek ve Hy4 gibi farklı modeller ortaya çıkıyor.
Dolayısıyla önümüzdeki yıllarda tek bir modelin kazanmasından ziyade ekosistemlerin savaşı yaşanabilir.
Bir şirket modeli geliştiriyor.
Başka bir şirket bu modeli kendi uygulamasına entegre ediyor.
Geliştiriciler üzerine araçlar kuruyor.
Üçüncü taraf şirketler API sağlıyor.
Ve zamanla model etrafında büyük bir ekonomik sistem oluşuyor.



Çin Donanım Tarafında da Yarışı Büyütüyor

Burada gözden kaçırılmaması gereken başka bir konu daha var.
Yapay zeka modeli geliştirmek için yalnızca yazılım yeterli değil.
Çok büyük miktarda GPU ve hesaplama altyapısı gerekiyor.
ABD'nin Nvidia gibi şirketler üzerinden güçlü bir donanım ekosistemi bulunuyor. Çin ise uzun süredir kendi yapay zeka çip altyapısını geliştirmeye çalışıyor.
Bunun güncel örneklerinden biri de Tencent destekli Enflame'in halka arzında görüldü.
Reuters'a göre Enflame'in Şanghay STAR Market'teki halka arzında çevrim içi tarafta talep arzın 6.109 katına çıktı. Şirket, elde edeceği kaynakları beşinci ve altıncı nesil yapay zeka çiplerini geliştirmek için kullanmayı planlıyor. Tencent ise şirketin en büyük müşterisi ve önemli hissedarlarından biri.
Bu oldukça önemli.
Çünkü Çin'in hedefi yalnızca daha iyi model yapmak değil.
Model + çip + veri merkezi + yazılım + uygulama şeklinde komple bir yapay zeka ekosistemi oluşturmak.



Peki Amerika Hala Önde mi?

Bugün için tamamen geride kaldığını söylemek mümkün değil.
Özellikle en ileri seviye modeller, devasa veri merkezi yatırımları, GPU altyapısı ve ticari yapay zeka ekosisteminde ABD şirketleri hâlâ çok güçlü.
Anthropic'in yeni altyapı yatırımları ve OpenAI'nin model/ajan çalışmalarına devam etmesi bunun açık göstergeleri.
Fakat Çin'in avantajı başka yerde ortaya çıkıyor.


Çinli şirketler çok hızlı şekilde:
daha ucuz + açık + özelleştirilebilir + yüksek performanslı
modeller üretmeye çalışıyor.
Ve bunu yalnızca bir şirket yapmıyor.
Birden fazla şirket aynı anda yarışıyor.

turkhacks_tecent.jpg



Hy4'ün Çıkışı Ne Anlama Geliyor?

Bence Tencent Hy4'ün en önemli özelliği 770 milyar parametreye sahip olması değil.
Asıl önemli olan Tencent'in şunu göstermesi:
Çinli şirketler artık sadece yerel pazara yönelik yapay zeka modelleri üretmiyor.
Küresel geliştiricileri hedefleyen, açık ağırlıklı, büyük ölçekli ve kodlama gibi profesyonel görevlerde kullanılabilecek modeller geliştiriyorlar.
Bu da rekabetin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.
Daha birkaç yıl önce "Çin yapay zekada Amerika'yı yakalayabilir mi?" sorusu soruluyordu.
Bugün ise soru biraz değişti:
"Amerikan şirketleri Çinli yapay zeka modelleriyle oluşan rekabete nasıl cevap verecek?"
İşte asıl mücadele bundan sonra başlayacak.




Sevgili Okurlar, Yapay Zeka Savaşında Yeni Bir Dönem Başlıyor

Tencent Hy4 tek başına OpenAI veya Anthropic'i tahtından indirmiş değil.
Fakat böyle bir modelin ortaya çıkması bile sektör açısından oldukça önemli.
Çünkü artık Çin tarafında yalnızca bir veya iki güçlü model yok.
Farklı şirketler farklı mimariler, farklı fiyatlandırmalar ve farklı açık model stratejileriyle yarışıyor.

OpenAI daha gelişmiş ajanlar ve kodlama sistemleri üzerinde çalışıyor.
Anthropic devasa hesaplama altyapısına yatırım yapıyor.
Meta açık ağırlıklı modellerle kendi stratejisini sürdürüyor.
Çin tarafında ise Tencent, Alibaba, Z.ai, Moonshot AI ve diğer şirketler yarışın hızını artırıyor.
Kısacası yapay zeka savaşı artık tek bir şirketin savaşı olmaktan çıktı.
Amerika ve Çin arasında teknoloji, donanım, yazılım, açık kaynak, fiyat ve yapay zeka ajanları üzerinden çok daha büyük bir rekabet başladı.
Ve açıkçası daha yolun başındayız.
Önümüzdeki dönemde göreceğimiz şey muhtemelen "hangi şirket en büyük modele sahip?" sorusundan çok daha farklı olacak.
Kim daha ucuz, daha hızlı, daha güvenilir ve daha fazla işi kendi başına yapabilen yapay zeka ajanları geliştirecek?
Bence 2026 ve sonrasındaki asıl yarış tam olarak burada olacak.

Bir dahaki makalemizde görüşene kadar mavi ekransız ve sorunsuz sistemlerle çalışmanız dileği ile. Hoşçakalın


btn1pyf.md.png