ddsunjust98
- 5 Kas 2017
- 1,670 Mesaj
Çocukluk döneminde söylenen yalanların altında yatan neden ve anne babaların tutumu doğru davranışı benimsetmekte çok önemli
İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları [COLOR=black”]Dr. Sedat Üründül Anaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberl[/COLOR]ik Uzmanları[COLOR=black”], çocuklarda yalan söyleme davranışı[/COLOR]nın [COLOR=black”]altında yatabilecek [/COLOR]sebepler hakkında velileri uyarıyor
[COLOR=black”] [/COLOR]
Uzmanlar[COLOR=black”], yalanın, insanları aldatmak için uydurulmuş kasıtlı davranış veya söz olduğunu söylüyor. Ancak, 5-6 yaşına kadar çocuğun yalan söyleme davranışında endişe edilecek bir durumun olmadığını da ekliyor. [/COLOR]Ç[COLOR=black”]ocuklarda gerçeklik duygusu tam olarak gelişmediği için bu dönemdeki ”yalanı” davranış bozukluğu olarak değerlendirme[/COLOR]k oldukça yanlış[COLOR=black”]. Çocuklar bazen zengin hayal güçlerinden etkilenerek, bazen kendilerini savunma amacı ile, bazen gerçeği yetişkinler kadar sağlıklı değerlendirebilecek bilişsel olgunluğa sahip olamadıkları için yalan söyleyebil[/COLOR]iyor.[COLOR=black”] Bununla birlikte yala[/COLOR]n söyleme davranışı altında yatan bazı nedenleri ele verdiği için ciddiye alınmalı. Yalanla karşılaşan aileler, üzülmek veya şok olmak yerine, bu durumu çocukla daha yakın iletişim kurarak onu yalanın sonuçları konusunda eğitmek için bir fırsat olarak görmeliler.
[COLOR=black”] [/COLOR]”A[COLOR=black”]ileler çocuğun yalan söylediğini fark ettiğinde, birçok [/COLOR]duyguyu[COLOR=black”] bir arada hisseder[/COLOR]’’[COLOR=black”] diyen [/COLOR]Dr. Sedat Üründül Anaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Uzmanları,[COLOR=black”] sözlerine, örnek vererek devam ediyor : ”Acaba görmezden mi gelmek gerekir, yoksa yüzleştirmek mi gerekir, çocukta yalan söylemek bir kişilik özelliği olarak kalacak mı? Böyle bir durumda ilk yapılması gereken sakin kalmaktır. Çocuklar çeşitli nedenlerle ”yalana” başvurabildikleri için anne babalar ilk önce çocukların neden doğruyu söylemediğini tespit etmelidir[/COLOR]’’
”Çocukların yalan söylemesinin altında birçok neden olabilir’’
[COLOR=black”] [/COLOR]
Uzmanlar[COLOR=black”], çocukların birçok farklı sebe[/COLOR]pten dolayı [COLOR=black”]ailelere yalan söyle[/COLOR]yebileceğini belirterek bu sebepleri aşağıdaki gibi sıralıyor;
-[COLOR=black”]Kabul görmek istiyor ola[/COLOR]bilir,
[COLOR=black”]-Sizi üzmekten korkuyor olabi[/COLOR]lir,
[COLOR=black”]-Hata yapmaktan korkuyor olabil[/COLOR]ir,
[COLOR=black”]-Bir özlemini dile getiriyor ola[/COLOR]bilir,
-[COLOR=black”]Yaptırım uygulanmasından kurtulmak istiyor olab[/COLOR]ilir,
-[COLOR=black”]Takdir edilmek istiyor olabil[/COLOR]ir,
[COLOR=black”]-Eleştirilmekten korkuyor olabil[/COLOR]ir…
[COLOR=black”] [/COLOR]
Çocuklar hangi tür yalanlara başvuruyor?
[COLOR=black”] [/COLOR]
[COLOR=black”]Hayali Yalanlar: [/COLOR][COLOR=black”]3-6 yaş arasındaki çocuklar gerçeği yetişkinler gibi değerlendiremeyebilir[/COLOR] ve[COLOR=black”] doğru bir şekilde aktaramayabi[/COLOR]lir.[COLOR=black”] Bu sebeple gerçeği hayalleri[/COLOR] ile birleştirerek[COLOR=black”] anlatabilir[/COLOR].[COLOR=black”] 3 yaşındaki bir çocuğun eve gid[/COLOR]erek[COLOR=black”] annesine ”öğretmenim o kadar güçlü ki, bahçedeki ağaçları yerinden sökebiliyor” demesi buna bir örnektir.[/COLOR]
[COLOR=black”]Taklit Yalanlar: [/COLOR][COLOR=black”]Bazı durumlarda çocuklar ”yalan” söylemeyi [/COLOR]yetişkinlerden[COLOR=black”] öğrenmiş olabilir. Yetişkinlerin yalan söylediğine tanık olan çocuk ”yalan” söylemeyi normalleştirebilir. Örneğin telefonla gitmek istemediği bir yere davet edilen yetişkin çocuğunun yanında ”çok hastayı[/COLOR]m,[COLOR=black”] gelemeyeceğim” diyor. Bunu duyan çocuk [/COLOR]yalan söylemenin [COLOR=black”]normal olduğunu düşünerek bunu tüm hayatına genelleyebilir. Bu sebeple yetişkinlerin çocukların yanında konuşurken çok dikkatli olma[/COLOR]sı[COLOR=black”] gerekir.[/COLOR]
[COLOR=black”]Araştırıcı Yalanlar: [/COLOR][COLOR=black”]Burada çocuk yalan söylemenin nasıl bir şey olduğunu araştırmakta ve sınırları yoklamaktadır. Çocuğun gelişimi açısından bu tip yalanlar normaldir.[/COLOR]
[COLOR=black”]Savunma Yalanları: [/COLOR][COLOR=black”]Çocuklarda sık rastlanan bir başka yalan türü ise, yanlış bir davranışın gizlenmesini amaçlayan savunma yalanlarıdır. Çocuk doğru olmayan bir şey yaptığını bildiği ve ortaya çıkarsa yaptırım uygulanacağından korktuğu için yalana başvu[/COLOR]rur. [COLOR=black”]Bu tür yalanları sık sık eleştirilen, yaptığı hatalar karşısında sert tepkiler alan, yaptırım uygulanan, mükemmelliğe zorlanan çocuklar[/COLOR] söyler.
[COLOR=black”]Yüceltilmiş Yalanlar: [/COLOR][COLOR=black”]Bu, çocuğun daha çok itibar görmek istediğine işaret etmektedir. Çocuklar zaman zaman hayranlık duydukları ya da çok sevdikleri kişilerin beğenisini kazanmak ya da ilgisini çekmek için de yalana başvurabilir. Örneğin, öğretmenin beğenisini kazanmak isteyen çocuk yapmadığı bir davranışı yapmış gibi gösterebilir.
Çocuklar[/COLOR]a örnek olmalı ve dürüstlüğe değer vermeliyiz
[COLOR=black”]Yetişkinler davranışlarıyla çocuklarına örnek olmalıdır[/COLOR].[COLOR=black”] Çocuklar hangi yaşta olurlarsa olsunlar yaşlarına uygun bir dille doğruyu söylemek gereki[/COLOR]r[COLOR=black”]. Söyle[/COLOR]nen[COLOR=black”] her yalan hem [/COLOR]yetişkinlere[COLOR=black”] olan güvenlerini sarsacaktır hem de bu konuda onlara olumsuz bir örnek olacaktır. Çocuk[/COLOR] [COLOR=black”]yaptığı bir hatayı ya da yanlış davranışı itiraf ettiği zaman göstermiş olduğu dürüstlüğe saygı duy[/COLOR]mak [COLOR=black”] ve on[/COLOR]a[COLOR=black”] yaptığı hatadan [/COLOR]dolayı [COLOR=black”]yaptırım uygu[/COLOR]lamamak gerekir. [COLOR=black”]Eğer çocu[/COLOR]ğa[COLOR=black”] itiraf ettiği bir davranı[/COLOR]ş sebebiyle [COLOR=black”]yaptırım uygulanırsa bir dahaki sefere durumu [/COLOR]ailesiyle [COLOR=black”]paylaşmayı tercih etmeyecektir. Böyle bir durumda dürüstlüğü için onu takdir e[/COLOR]tmek,[COLOR=black”] aynı zamanda yaptığı davranışın onayla[/COLOR]nmadığını da belirtmek gerekir[COLOR=black”]. Görmezden gelmek bu davranışın sönmesi için uygun bir yöntem değildir. Mutlaka çocuğun söylediği yalan ile ilgili onu yüzleştirmek gerekir.
Aşırı tepki göstermemeli ve baskıdan kaçınmayız
Günlük olaylara göster[/COLOR]ilen[COLOR=black”] aşırı tepki[/COLOR]lerden[COLOR=black”] korkan çocuk yalan söyleyebilir. Bu sebeple göster[/COLOR]ilen[COLOR=black”] tepkilerin ölçülü olması[/COLOR] gerekir. [COLOR=black”]Çocukların yapmış olduğu hatalı davranışlara karşı tepk[/COLOR]ileri[COLOR=black”] uygun bir dille ifade e[/COLOR]tmek önemlidir.[COLOR=black”] Aksi takdirde, çocuk bundan sonraki yanlış davranışını saklamak için yalan söyleyebilir. Çocuğun istek, sıkıntı, kaygı ve endişelerini anne ve babasıyla konuşabileceğini bilmesi onu ”yalan” söyleme davranışından uzak tutacaktır. [/COLOR]
Kaynak: (BYZHA) - Beyaz Haber Ajansı
Kaynak: BHA
İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları [COLOR=black”]Dr. Sedat Üründül Anaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberl[/COLOR]ik Uzmanları[COLOR=black”], çocuklarda yalan söyleme davranışı[/COLOR]nın [COLOR=black”]altında yatabilecek [/COLOR]sebepler hakkında velileri uyarıyor
[COLOR=black”] [/COLOR]
Uzmanlar[COLOR=black”], yalanın, insanları aldatmak için uydurulmuş kasıtlı davranış veya söz olduğunu söylüyor. Ancak, 5-6 yaşına kadar çocuğun yalan söyleme davranışında endişe edilecek bir durumun olmadığını da ekliyor. [/COLOR]Ç[COLOR=black”]ocuklarda gerçeklik duygusu tam olarak gelişmediği için bu dönemdeki ”yalanı” davranış bozukluğu olarak değerlendirme[/COLOR]k oldukça yanlış[COLOR=black”]. Çocuklar bazen zengin hayal güçlerinden etkilenerek, bazen kendilerini savunma amacı ile, bazen gerçeği yetişkinler kadar sağlıklı değerlendirebilecek bilişsel olgunluğa sahip olamadıkları için yalan söyleyebil[/COLOR]iyor.[COLOR=black”] Bununla birlikte yala[/COLOR]n söyleme davranışı altında yatan bazı nedenleri ele verdiği için ciddiye alınmalı. Yalanla karşılaşan aileler, üzülmek veya şok olmak yerine, bu durumu çocukla daha yakın iletişim kurarak onu yalanın sonuçları konusunda eğitmek için bir fırsat olarak görmeliler.
[COLOR=black”] [/COLOR]”A[COLOR=black”]ileler çocuğun yalan söylediğini fark ettiğinde, birçok [/COLOR]duyguyu[COLOR=black”] bir arada hisseder[/COLOR]’’[COLOR=black”] diyen [/COLOR]Dr. Sedat Üründül Anaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Uzmanları,[COLOR=black”] sözlerine, örnek vererek devam ediyor : ”Acaba görmezden mi gelmek gerekir, yoksa yüzleştirmek mi gerekir, çocukta yalan söylemek bir kişilik özelliği olarak kalacak mı? Böyle bir durumda ilk yapılması gereken sakin kalmaktır. Çocuklar çeşitli nedenlerle ”yalana” başvurabildikleri için anne babalar ilk önce çocukların neden doğruyu söylemediğini tespit etmelidir[/COLOR]’’
”Çocukların yalan söylemesinin altında birçok neden olabilir’’
[COLOR=black”] [/COLOR]
Uzmanlar[COLOR=black”], çocukların birçok farklı sebe[/COLOR]pten dolayı [COLOR=black”]ailelere yalan söyle[/COLOR]yebileceğini belirterek bu sebepleri aşağıdaki gibi sıralıyor;
-[COLOR=black”]Kabul görmek istiyor ola[/COLOR]bilir,
[COLOR=black”]-Sizi üzmekten korkuyor olabi[/COLOR]lir,
[COLOR=black”]-Hata yapmaktan korkuyor olabil[/COLOR]ir,
[COLOR=black”]-Bir özlemini dile getiriyor ola[/COLOR]bilir,
-[COLOR=black”]Yaptırım uygulanmasından kurtulmak istiyor olab[/COLOR]ilir,
-[COLOR=black”]Takdir edilmek istiyor olabil[/COLOR]ir,
[COLOR=black”]-Eleştirilmekten korkuyor olabil[/COLOR]ir…
[COLOR=black”] [/COLOR]
Çocuklar hangi tür yalanlara başvuruyor?
[COLOR=black”] [/COLOR]
[COLOR=black”]Hayali Yalanlar: [/COLOR][COLOR=black”]3-6 yaş arasındaki çocuklar gerçeği yetişkinler gibi değerlendiremeyebilir[/COLOR] ve[COLOR=black”] doğru bir şekilde aktaramayabi[/COLOR]lir.[COLOR=black”] Bu sebeple gerçeği hayalleri[/COLOR] ile birleştirerek[COLOR=black”] anlatabilir[/COLOR].[COLOR=black”] 3 yaşındaki bir çocuğun eve gid[/COLOR]erek[COLOR=black”] annesine ”öğretmenim o kadar güçlü ki, bahçedeki ağaçları yerinden sökebiliyor” demesi buna bir örnektir.[/COLOR]
[COLOR=black”]Taklit Yalanlar: [/COLOR][COLOR=black”]Bazı durumlarda çocuklar ”yalan” söylemeyi [/COLOR]yetişkinlerden[COLOR=black”] öğrenmiş olabilir. Yetişkinlerin yalan söylediğine tanık olan çocuk ”yalan” söylemeyi normalleştirebilir. Örneğin telefonla gitmek istemediği bir yere davet edilen yetişkin çocuğunun yanında ”çok hastayı[/COLOR]m,[COLOR=black”] gelemeyeceğim” diyor. Bunu duyan çocuk [/COLOR]yalan söylemenin [COLOR=black”]normal olduğunu düşünerek bunu tüm hayatına genelleyebilir. Bu sebeple yetişkinlerin çocukların yanında konuşurken çok dikkatli olma[/COLOR]sı[COLOR=black”] gerekir.[/COLOR]
[COLOR=black”]Araştırıcı Yalanlar: [/COLOR][COLOR=black”]Burada çocuk yalan söylemenin nasıl bir şey olduğunu araştırmakta ve sınırları yoklamaktadır. Çocuğun gelişimi açısından bu tip yalanlar normaldir.[/COLOR]
[COLOR=black”]Savunma Yalanları: [/COLOR][COLOR=black”]Çocuklarda sık rastlanan bir başka yalan türü ise, yanlış bir davranışın gizlenmesini amaçlayan savunma yalanlarıdır. Çocuk doğru olmayan bir şey yaptığını bildiği ve ortaya çıkarsa yaptırım uygulanacağından korktuğu için yalana başvu[/COLOR]rur. [COLOR=black”]Bu tür yalanları sık sık eleştirilen, yaptığı hatalar karşısında sert tepkiler alan, yaptırım uygulanan, mükemmelliğe zorlanan çocuklar[/COLOR] söyler.
[COLOR=black”]Yüceltilmiş Yalanlar: [/COLOR][COLOR=black”]Bu, çocuğun daha çok itibar görmek istediğine işaret etmektedir. Çocuklar zaman zaman hayranlık duydukları ya da çok sevdikleri kişilerin beğenisini kazanmak ya da ilgisini çekmek için de yalana başvurabilir. Örneğin, öğretmenin beğenisini kazanmak isteyen çocuk yapmadığı bir davranışı yapmış gibi gösterebilir.
Çocuklar[/COLOR]a örnek olmalı ve dürüstlüğe değer vermeliyiz
[COLOR=black”]Yetişkinler davranışlarıyla çocuklarına örnek olmalıdır[/COLOR].[COLOR=black”] Çocuklar hangi yaşta olurlarsa olsunlar yaşlarına uygun bir dille doğruyu söylemek gereki[/COLOR]r[COLOR=black”]. Söyle[/COLOR]nen[COLOR=black”] her yalan hem [/COLOR]yetişkinlere[COLOR=black”] olan güvenlerini sarsacaktır hem de bu konuda onlara olumsuz bir örnek olacaktır. Çocuk[/COLOR] [COLOR=black”]yaptığı bir hatayı ya da yanlış davranışı itiraf ettiği zaman göstermiş olduğu dürüstlüğe saygı duy[/COLOR]mak [COLOR=black”] ve on[/COLOR]a[COLOR=black”] yaptığı hatadan [/COLOR]dolayı [COLOR=black”]yaptırım uygu[/COLOR]lamamak gerekir. [COLOR=black”]Eğer çocu[/COLOR]ğa[COLOR=black”] itiraf ettiği bir davranı[/COLOR]ş sebebiyle [COLOR=black”]yaptırım uygulanırsa bir dahaki sefere durumu [/COLOR]ailesiyle [COLOR=black”]paylaşmayı tercih etmeyecektir. Böyle bir durumda dürüstlüğü için onu takdir e[/COLOR]tmek,[COLOR=black”] aynı zamanda yaptığı davranışın onayla[/COLOR]nmadığını da belirtmek gerekir[COLOR=black”]. Görmezden gelmek bu davranışın sönmesi için uygun bir yöntem değildir. Mutlaka çocuğun söylediği yalan ile ilgili onu yüzleştirmek gerekir.
Aşırı tepki göstermemeli ve baskıdan kaçınmayız
Günlük olaylara göster[/COLOR]ilen[COLOR=black”] aşırı tepki[/COLOR]lerden[COLOR=black”] korkan çocuk yalan söyleyebilir. Bu sebeple göster[/COLOR]ilen[COLOR=black”] tepkilerin ölçülü olması[/COLOR] gerekir. [COLOR=black”]Çocukların yapmış olduğu hatalı davranışlara karşı tepk[/COLOR]ileri[COLOR=black”] uygun bir dille ifade e[/COLOR]tmek önemlidir.[COLOR=black”] Aksi takdirde, çocuk bundan sonraki yanlış davranışını saklamak için yalan söyleyebilir. Çocuğun istek, sıkıntı, kaygı ve endişelerini anne ve babasıyla konuşabileceğini bilmesi onu ”yalan” söyleme davranışından uzak tutacaktır. [/COLOR]
Kaynak: (BYZHA) - Beyaz Haber Ajansı
Kaynak: BHA