By_N4rK0ZzZzz
- 10 Ocak 2023
- 2,049 Mesaj
Yeni bir araştırmaya nazaran 35 ülkedeki hükümetler, yalnızca 2022 yılında en az 185 sefer interneti kapatarak yeni bir rekor kırdı. New York merkezli izleme kümesi Access Now, yayınladığı raporda internet kesintilerinin yalnızca süratle artmakla kalmadığını, tıpkı vakitte daha uzun sürdüğünü ve çoklukla en çok muhtaçlık duyulan vakitlerde halkı maksat aldığını belirtti.
Access Now, Keep It On kampanyasını 2016 yılında başlattı ve geçen yıl kaydedilen kesintilerin neredeyse yarısının Hindistan’da gerçekleştiğini tespit etti. Kesintilerin birden fazla insani krizler, kitlesel protestolar, etkin çatışmalar, seçimler ve savaş sırasında meydana geldi ve Hindistan’ın geçen yıl 84 defa interneti erişime kapattığı bildirildi. Bu da onu internet erişimini üst üste 5 yıl sansürleyen 1 numaralı ülke haline getirdi.
Etiyopya’nın Tigray kentindeki beşerler 2 yıldan fazla bir müddettir tam bir bağlantı kesintisi yaşadı ve bu da onu en uzun etkin kapatma haline getirirken, Myanmar’daki kimi bölgeler 500 günden fazla bir müddettir devam eden kesinti ile uğraş etmeye devam ediyor.
Access Now raporunda, “Yetkililer yıllardır birebir nedenlerle, tıpkı münasebetleri kullanarak kapatma buyruğu verdiler,” diye yazdı ve devam etti: “Uzun mühletler boyunca, iktidardakiler kapatmaları insanları susturmak için kullandılar ve ekseriyetle tam kesintiler, taşınabilir kapatmalar ve platform engellemeleri yoluyla makul toplulukları amaç aldılar.”
Rapor, hükümetlerin internet kesintilerini yalnızca protestocuları susturmak ya da tez edilen yanlış bilgileri engellemek için kullanmadığını, birebir vakitte hükümeti, ordusu ve polisi savaş kabahatleri işleyen ve cinayet, azap ya da tecavüz üzere şiddetli insan hakları ihlallerini örtbas eden ülkeler için de bir kılıf misyonu gördüğünü gösteriyor.
Rusya’dan 22 kere internet kesintisi
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sırasında internet erişimini 22 sefer kestiği, kesintileri telekomünikasyon altyapısını tahrip etmek ve siber ataklar düzenlemek için kullandığı bildirilirken, İran kesintileri ülkenin “ahlak polisi” tarafından öldürülen 22 yaşındaki Mahsa Amini‘nin vefatının akabinde protestolarla gayret etmek için kullandı.
İnternet kesintilerinin oranı daha evvel görülmemiş bir süratle artıyor olsa da Access Now, global kesintilere son vermek için Birleşmiş Milletler ile birlikte çalışırken ilerleme kaydettiğini söylüyor. Küme raporunda, Kenya genel seçimleri sırasında kesintilere karşı seferber olmak, Etiyopya’da 2 yıldır süren kesintinin sona erdirilmesi tarafında ilerleme kaydetmek ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) örgütüyle birlikte çalışmak da dahil olmak üzere “seçimle ilgili kesintilere karşı global olarak başarılı bir biçimde seferber olduğunu“ söylüyor.
BM geçen yıl da benzeri bir rapor hazırlamış, Access Now’a misal bulgulara yer vermiş ve insan hakları ihlallerinin ciddiyetini ortaya koymuştu. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet geçen yıl yaptığı bir basın açıklamasında: “İstihdam, eğitim, sıhhat ve siyasi iştirak üzerindeki maliyetler neredeyse her vakit umulan faydayı aşmaktadır. Bir devlet interneti kapattığında hem beşerler hem de ekonomiler ziyan görür,” demişti.
Bachelet kelamlarını şöyle sürdürmüştü: “Bu raporun açıkça ortaya koyduğu üzere, internet kesintilerinin sona erdirilmesi için, tesirlerinin daha besbelli bir biçimde raporlanması, ilgili şirketlerin daha fazla şeffaflık göstermesi ve hepimizin kendi kendimize dayattığımız kesintilere karşı ilişkiyi savunmamızın sağlanması da dahil olmak üzere, süratli bir formda harekete geçilmesi gerekmektedir.”
Access Now, Keep It On kampanyasını 2016 yılında başlattı ve geçen yıl kaydedilen kesintilerin neredeyse yarısının Hindistan’da gerçekleştiğini tespit etti. Kesintilerin birden fazla insani krizler, kitlesel protestolar, etkin çatışmalar, seçimler ve savaş sırasında meydana geldi ve Hindistan’ın geçen yıl 84 defa interneti erişime kapattığı bildirildi. Bu da onu internet erişimini üst üste 5 yıl sansürleyen 1 numaralı ülke haline getirdi.
Etiyopya’nın Tigray kentindeki beşerler 2 yıldan fazla bir müddettir tam bir bağlantı kesintisi yaşadı ve bu da onu en uzun etkin kapatma haline getirirken, Myanmar’daki kimi bölgeler 500 günden fazla bir müddettir devam eden kesinti ile uğraş etmeye devam ediyor.
Access Now raporunda, “Yetkililer yıllardır birebir nedenlerle, tıpkı münasebetleri kullanarak kapatma buyruğu verdiler,” diye yazdı ve devam etti: “Uzun mühletler boyunca, iktidardakiler kapatmaları insanları susturmak için kullandılar ve ekseriyetle tam kesintiler, taşınabilir kapatmalar ve platform engellemeleri yoluyla makul toplulukları amaç aldılar.”
Rapor, hükümetlerin internet kesintilerini yalnızca protestocuları susturmak ya da tez edilen yanlış bilgileri engellemek için kullanmadığını, birebir vakitte hükümeti, ordusu ve polisi savaş kabahatleri işleyen ve cinayet, azap ya da tecavüz üzere şiddetli insan hakları ihlallerini örtbas eden ülkeler için de bir kılıf misyonu gördüğünü gösteriyor.
Rusya’dan 22 kere internet kesintisi
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sırasında internet erişimini 22 sefer kestiği, kesintileri telekomünikasyon altyapısını tahrip etmek ve siber ataklar düzenlemek için kullandığı bildirilirken, İran kesintileri ülkenin “ahlak polisi” tarafından öldürülen 22 yaşındaki Mahsa Amini‘nin vefatının akabinde protestolarla gayret etmek için kullandı.
İnternet kesintilerinin oranı daha evvel görülmemiş bir süratle artıyor olsa da Access Now, global kesintilere son vermek için Birleşmiş Milletler ile birlikte çalışırken ilerleme kaydettiğini söylüyor. Küme raporunda, Kenya genel seçimleri sırasında kesintilere karşı seferber olmak, Etiyopya’da 2 yıldır süren kesintinin sona erdirilmesi tarafında ilerleme kaydetmek ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) örgütüyle birlikte çalışmak da dahil olmak üzere “seçimle ilgili kesintilere karşı global olarak başarılı bir biçimde seferber olduğunu“ söylüyor.
BM geçen yıl da benzeri bir rapor hazırlamış, Access Now’a misal bulgulara yer vermiş ve insan hakları ihlallerinin ciddiyetini ortaya koymuştu. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet geçen yıl yaptığı bir basın açıklamasında: “İstihdam, eğitim, sıhhat ve siyasi iştirak üzerindeki maliyetler neredeyse her vakit umulan faydayı aşmaktadır. Bir devlet interneti kapattığında hem beşerler hem de ekonomiler ziyan görür,” demişti.
Bachelet kelamlarını şöyle sürdürmüştü: “Bu raporun açıkça ortaya koyduğu üzere, internet kesintilerinin sona erdirilmesi için, tesirlerinin daha besbelli bir biçimde raporlanması, ilgili şirketlerin daha fazla şeffaflık göstermesi ve hepimizin kendi kendimize dayattığımız kesintilere karşı ilişkiyi savunmamızın sağlanması da dahil olmak üzere, süratli bir formda harekete geçilmesi gerekmektedir.”