Yaklaşık olarak MÖ 2. yy ile MS 2. yy arasında faaliyet gösteren bir Yahudi asketik mezhep. Toplumsal yaşama çok önem veren Esseniler son derece organize edilmiş bir hayat tarzına sahiptiler. Kudüs merkezli resmî din anlayışına karşı çıkarak Kudüs dışındaki tepelik bölgelere çekilmiş ve orada kendi düşüncelerine uygun bir yaşam biçimi sürmüşlerdir. Bugün birçok modern araştırıcı, Kumran Metinleri’nin Essenilere ait olduğunu kabul eder. Bakınız: Kumran Metinleri.
Filistin Yahudiliğinin bir mezhebidir. Mezhebin kaynağı konusunda fazla bilgi sahibi değiliz. Kaynaklar, Essenilerin, Hassidimlerle alakasının olduğundan bahsederler. Philon, Flavius, Josephe ve Pline, Essenilerden bahsetmiştir. Esseniler, zahidane bir hayat sürmüşlerdir. Hemen hemen, manastır tipi bir cemaat hayatı yaşamışlardır. Bekarlığa, beyaz elbise giymeye ve temizliğe çok dikkat etmişlerdir. Toplu yemek yemeye çok önem vermektedirler. Din adamları, ekmek ve şarabı şafakta, aydınlığın kaynağı olan güneşin karşısında takdis etmektedir. Esseniler Cumartesi gününe çok saygılıdırlar. Tevratı okumaktadırlar. Ayrıca ellerinde gizli kitaplar ve eskilerin yazılarıda vardır.
1947 yılında Ölü deniz kenarında Kumran yazıtlarının bulunmasıyla birlikte Esseniler daha çok gündeme gelmiştir. Burada peş peşe bulunan yazıtların “cemaat” denilen veya “yeni ittifak” adı ile anılan bir topluluğa, ait olduğu sonucuna varılmıştır. Bu grup, zahidane bir hayat yaşayan Yahudilere benziyordu. Bunlar kendilerini seçkinler ve azizler olarak görüyorlardı. Bugün bu grubun “Esseniler” olduğu üzerinde tezler yazılmıştır. Esseniler, eski Pline'nin, İskenderiyyeli Philon'un ve Flavius Josephe’in [39] işaretleri sayesinde çok önceden beri bilinmektedir. Bu üç yazar, Essenilerin bekar olduklarından bahsetmekle beraber, Kumran yazıtları bu durumu teyid etmemektedir. Şüphesiz bu cemaatin tarihinde belli bir tekamül zinciri söz konusu olabilir. Yine de cemaatin tarihi karanlıktır. Özellikle “Adaletin üstadı” ile rahip Jonathan figürlerinin örtüsü hâlâ kalkmış değildir. Şüphesiz Kumran'da bulunan yazıtların tamamı önemlidir. Eski Ahidin bütün kitapları orada gösterilmektedir. Ester, Makkabeler, ve Hakimlerdir hariç). Bu dökümanlara göre Esseniler, yaşayan yahudiliğin marjinal bir sınıfını teşkil etmektedir. Bu sâf cemaat, Tora'ya saygı göstermektedir. Ençok üzerinde durdukları konu temizlik ritüelleridir. Bunlar kirlenecekleri düşüncesiyle mabedde ibadeti reddetmektedirler. Güneş takvimine göre yaşamaktadırlar. Bu takvimde otuz günlük on iki ay bulunmaktadır. Ay takviminde ise yıida 52 hafta vardır.
Filistin Yahudiliğinin bir mezhebidir. Mezhebin kaynağı konusunda fazla bilgi sahibi değiliz. Kaynaklar, Essenilerin, Hassidimlerle alakasının olduğundan bahsederler. Philon, Flavius, Josephe ve Pline, Essenilerden bahsetmiştir. Esseniler, zahidane bir hayat sürmüşlerdir. Hemen hemen, manastır tipi bir cemaat hayatı yaşamışlardır. Bekarlığa, beyaz elbise giymeye ve temizliğe çok dikkat etmişlerdir. Toplu yemek yemeye çok önem vermektedirler. Din adamları, ekmek ve şarabı şafakta, aydınlığın kaynağı olan güneşin karşısında takdis etmektedir. Esseniler Cumartesi gününe çok saygılıdırlar. Tevratı okumaktadırlar. Ayrıca ellerinde gizli kitaplar ve eskilerin yazılarıda vardır.
1947 yılında Ölü deniz kenarında Kumran yazıtlarının bulunmasıyla birlikte Esseniler daha çok gündeme gelmiştir. Burada peş peşe bulunan yazıtların “cemaat” denilen veya “yeni ittifak” adı ile anılan bir topluluğa, ait olduğu sonucuna varılmıştır. Bu grup, zahidane bir hayat yaşayan Yahudilere benziyordu. Bunlar kendilerini seçkinler ve azizler olarak görüyorlardı. Bugün bu grubun “Esseniler” olduğu üzerinde tezler yazılmıştır. Esseniler, eski Pline'nin, İskenderiyyeli Philon'un ve Flavius Josephe’in [39] işaretleri sayesinde çok önceden beri bilinmektedir. Bu üç yazar, Essenilerin bekar olduklarından bahsetmekle beraber, Kumran yazıtları bu durumu teyid etmemektedir. Şüphesiz bu cemaatin tarihinde belli bir tekamül zinciri söz konusu olabilir. Yine de cemaatin tarihi karanlıktır. Özellikle “Adaletin üstadı” ile rahip Jonathan figürlerinin örtüsü hâlâ kalkmış değildir. Şüphesiz Kumran'da bulunan yazıtların tamamı önemlidir. Eski Ahidin bütün kitapları orada gösterilmektedir. Ester, Makkabeler, ve Hakimlerdir hariç). Bu dökümanlara göre Esseniler, yaşayan yahudiliğin marjinal bir sınıfını teşkil etmektedir. Bu sâf cemaat, Tora'ya saygı göstermektedir. Ençok üzerinde durdukları konu temizlik ritüelleridir. Bunlar kirlenecekleri düşüncesiyle mabedde ibadeti reddetmektedirler. Güneş takvimine göre yaşamaktadırlar. Bu takvimde otuz günlük on iki ay bulunmaktadır. Ay takviminde ise yıida 52 hafta vardır.