Jacob Albright'ın (1759-1808) isminden hareketle Albright Kardeşliği diye de adlandırılan küçük bir Amerikan Protestan mezhebi. Albright, Metodist Episkopal Kilisesinden ayrılarak, bağımsız bir organizasyon oluşturdu. 1816'dan itibaren bu organizasyon Evancelik Birlik olarak adlandırıldı. Bu birlik içerisindeki çeşitli tartışmalar bazı ayrılıklara yol açtı ve nihayet 1922'de kendisini Evancelik Kilise olarak adlandıran, bir birlik oluşturuldu. Evancelik Kilise, 1946'da Evancelik Birlik Kardeşliği Kilisesini oluşturmak için Mesih'te Birleşik Kardeşlik hareketiyle birleşti.
Reform döneminde kurulmuş olan kiliselere verilen isimdir. Kısacası, Protestan kiliselerin diğer bir adıdır. XVI., yüzyılda Martin Luther’in başlattığı “İnsanın amelle değil, imanla kurtulabileceği” tezine ağırlık veren kiliseler, Protestan kiliselerini doğurmuştur. Protestan kiliselerine Evan-jelik kiliseler, Reforme kiliseler, adı verilmiştir. Martin Luther XVI. yüzyılda insanın kurtuluşu konusundaki fikirlerini açıkladığı zaman, Katolik Kilisesi, Luther'i aforoz etmiştir. Luther ayrı bir kilise kurmayı düşünmemesine rağmen, Vatikan'ın Luthere karşı tavrı, onun ayrı bir yol izlemesine sebep olmuştur. Luthercilerin çok önem vermeleri nedeniyle de bu harekete “Evanjelik” adı verilmiştir. Protestanlığın diğer bir temsilcisi olan Jean Calvin’in yolundan gidenler ise “Reform kiliseleri” adını benimsemişlerdir.
Protestan kiliseleri, İngilterede Anglikan kilisesi olarak kendini göstermiştir. Anglikan kilisesi, kilise sırlarında Protestan iken, kilise hiyerarşisinde Katolik geleneği benimsemiştir. Ancak, papanın otoritesini benimsememişlerdir. Protestan mezhepleri arasında Evanjelik birlik güçlenerek devam etmiş 1846 yılında Londra'da, Avrupa'da ve Amerika'da elli mezhebin temsilcisi 800 delegenin katılımı ile “Dünya Evanjelik ittifakı” kurulmuştur. İttifakın üzerinde mutabık kaldığı temel prensipler şunlardır:
1- İlâhi ilham eseri olan kutsal metinler, tek ve yeterli yetkili kaynaktır.
2- Herkes kutsal metinlerin yorumunda, kişisel düşüncelerim kullanabilir. Bu herkesin hakkıdır.
3- Tanrının birliği üç ayrı birlik olan Teslisde gerçekleşmektedir.
4- İnsan tabiatı sınırsız bir bozulma içindedir.
5- Tanrının oğlu, insan bedenine bürünmüş ve bütün insanların günahlarına keffaret olarak can vermiştir.
6- Kurtuluş sadece imanla mümkün olmaktadır.
7- İnsanları mutlu yapan, Kutsal-Ruhtur.
8- Ruh ölümsüzdür. İnsan kıyamette bedeniyle dirilecek ve son yargıyı İsa yapacaktır.
9- Din adamı kurumu, Tanrısal iradeyle kurulmuştur.
10- Ocak ayının ilk haftası “Evrensel İbadet” haftası olarak belirlenmiştir. Evanjelik ittifak, kuruluşundan sonra, XIX. yüzyıl boyunca, din özgürlüğü konusunda önemli rol oynamıştır. Ancak XX. yüzyılda etkinliği zayıflamış ve faaliyetleri İngiltere'yle sınırlı kalmıştır. 1867'de Amerika'da kurulan kolu, 190S'de “Federal kiliseler konseyi” ismini almıştır. Evanjelik ittifak 1958'de “Evanjelik misyoner ittifakı”nı kurmuştur. Amerika'da Protestan eğilimler içinde liberaller ile fundamentalistler arasındaki gerilim XX., yüzyılda artmıştır. Fundamentalistİer, zamanla “Evanjelik” ismini benimsemişlerdir. 1942'de kırk kadar mezhep bir araya gelerek, “Ulusal Evanjelik Birliğini” kurmuşlardır. 1957'de Dünya Evanjelik Dayanışmasını benimseyen birlikler, Amerika Reform kilisesiyle birleşmiş ve “Kongregasyonel Hıristiyan Kiliseleri Genel Konseyi”ni meydana getirmişlerdir.
Reform döneminde kurulmuş olan kiliselere verilen isimdir. Kısacası, Protestan kiliselerin diğer bir adıdır. XVI., yüzyılda Martin Luther’in başlattığı “İnsanın amelle değil, imanla kurtulabileceği” tezine ağırlık veren kiliseler, Protestan kiliselerini doğurmuştur. Protestan kiliselerine Evan-jelik kiliseler, Reforme kiliseler, adı verilmiştir. Martin Luther XVI. yüzyılda insanın kurtuluşu konusundaki fikirlerini açıkladığı zaman, Katolik Kilisesi, Luther'i aforoz etmiştir. Luther ayrı bir kilise kurmayı düşünmemesine rağmen, Vatikan'ın Luthere karşı tavrı, onun ayrı bir yol izlemesine sebep olmuştur. Luthercilerin çok önem vermeleri nedeniyle de bu harekete “Evanjelik” adı verilmiştir. Protestanlığın diğer bir temsilcisi olan Jean Calvin’in yolundan gidenler ise “Reform kiliseleri” adını benimsemişlerdir.
Protestan kiliseleri, İngilterede Anglikan kilisesi olarak kendini göstermiştir. Anglikan kilisesi, kilise sırlarında Protestan iken, kilise hiyerarşisinde Katolik geleneği benimsemiştir. Ancak, papanın otoritesini benimsememişlerdir. Protestan mezhepleri arasında Evanjelik birlik güçlenerek devam etmiş 1846 yılında Londra'da, Avrupa'da ve Amerika'da elli mezhebin temsilcisi 800 delegenin katılımı ile “Dünya Evanjelik ittifakı” kurulmuştur. İttifakın üzerinde mutabık kaldığı temel prensipler şunlardır:
1- İlâhi ilham eseri olan kutsal metinler, tek ve yeterli yetkili kaynaktır.
2- Herkes kutsal metinlerin yorumunda, kişisel düşüncelerim kullanabilir. Bu herkesin hakkıdır.
3- Tanrının birliği üç ayrı birlik olan Teslisde gerçekleşmektedir.
4- İnsan tabiatı sınırsız bir bozulma içindedir.
5- Tanrının oğlu, insan bedenine bürünmüş ve bütün insanların günahlarına keffaret olarak can vermiştir.
6- Kurtuluş sadece imanla mümkün olmaktadır.
7- İnsanları mutlu yapan, Kutsal-Ruhtur.
8- Ruh ölümsüzdür. İnsan kıyamette bedeniyle dirilecek ve son yargıyı İsa yapacaktır.
9- Din adamı kurumu, Tanrısal iradeyle kurulmuştur.
10- Ocak ayının ilk haftası “Evrensel İbadet” haftası olarak belirlenmiştir. Evanjelik ittifak, kuruluşundan sonra, XIX. yüzyıl boyunca, din özgürlüğü konusunda önemli rol oynamıştır. Ancak XX. yüzyılda etkinliği zayıflamış ve faaliyetleri İngiltere'yle sınırlı kalmıştır. 1867'de Amerika'da kurulan kolu, 190S'de “Federal kiliseler konseyi” ismini almıştır. Evanjelik ittifak 1958'de “Evanjelik misyoner ittifakı”nı kurmuştur. Amerika'da Protestan eğilimler içinde liberaller ile fundamentalistler arasındaki gerilim XX., yüzyılda artmıştır. Fundamentalistİer, zamanla “Evanjelik” ismini benimsemişlerdir. 1942'de kırk kadar mezhep bir araya gelerek, “Ulusal Evanjelik Birliğini” kurmuşlardır. 1957'de Dünya Evanjelik Dayanışmasını benimseyen birlikler, Amerika Reform kilisesiyle birleşmiş ve “Kongregasyonel Hıristiyan Kiliseleri Genel Konseyi”ni meydana getirmişlerdir.