Dün meydana gelen ve pek çok kentimizde de hissedilen zelzelede birçok Android telefon sahibi, sarsıntıyı hissetmeden evvel ikaz bildirimi aldı. Pek çok kişi buna şaşırsa da, aslında bir müddettir Google’ın yapmak istediği buydu; yani insanları uyarabilmek.
Google Android Sarsıntı İhtar Sistemi Nedir?
Peki, Google Android Zelzele İkaz Sistemi nedir? 2020 yılında Google, Kaliforniya’da yaşayan ve Android telefon sahibi olan şahıslara zelzele ihtarları gönderecek bir sistem geliştirmek için Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) ve Kaliforniya Valiliği Acil Durum Hizmetleri Ofisi (Cal OES) ile işbirliği yapmıştı. ShakeAlert tarafından desteklenen ihtar sistemi, Android telefonların küçük sismometreler olmasını, sarsıntıları tespit etmesini ve insanlara şok dalgaları başlamadan evvel eğilip saklanmaları için birkaç saniyelik bir mühlet vermesini sağlıyor.
Deprem anında vakit kazandırma hedefi
Bir mühlet evvel Android Sarsıntı İhtar Sistemi ile doğal afetlerde her saniyenin fark yarattığı şuuruyla kullanıcılara yardımcı olmayı hedeflediklerini söyleyen Google Eser Yöneticisi Boone Spooner, geliştirilen sistemle ilgili şu açıklamalarda bulunmuştu: “Android Zelzele İkaz Sistemi, bugün bilhassa aktif zelzele bölgelerinde yaşayanlar için epey kıymetli bir sistem olarak ön plana çıkıyor. Türkiye, geçen yıl Yeni Zelanda ve Yunanistan ile birlikte Android zelzele ihtarlarının ABD dışında kullanıma sunulduğu birinci ülkeler ortasında yer alıyor. Sistem teknik olarak bir sarsıntının meydana getirdiği titreşimi ve suratını tespit etmek için dünya çapında kullanılan 3 milyardan fazla Android akıllı telefonun birçoklarında bulunan ivmeölçerleri kullanıyor ve kullanıcılarına gerekli ikazları veriyor. Bu sistem ile kullanıcılarımıza sarsıntı anında vakit kazandırmayı hedefliyoruz. Zira biliyoruz ki zelzele anında kazanılan birkaç saniye, yanlışsız pozisyon almak ve hazırlanmak için çok kritik olan bir süreyi kazandırıyor.”
Android Sarsıntı İkaz Sistemi nasıl çalışıyor?
Doğal afetleri tespit etmek ve acil durumlara süratle cevap vermek üzere gerekli altyapının kurulması ve güncellenmesi için değerli bir kaynak ayırmak gerekiyor. Google bu bahiste dünya çapındaki ölçeğinin de yardımıyla Android Zelzele İkaz Sistemi’ni geliştirerek, sarsıntıları algılayıp Android kullanıcılarına ihtar gönderen fiyatsız ve katma bedelli bir hizmet sağladı. Bu sistem ile ivmeölçeri olan Android telefonlar prize takılıyken yahut büsbütün hareketsizken küçük bir sismometreye dönüşerek zelzelesi algılayabiliyor ve kullanıcılara ikaz gönderebiliyor. Sistem, 4.5 ve üzeri büyüklükteki sarsıntılar için zelzelenin şiddetine ve yoğunluğuna bağlı olarak “Farkında Ol” ve “Harekete Geç” olmak üzere iki cins ihtar gönderiyor. Android Sarsıntı İhtar Sistemi, telefonun mevcut teknolojisinden faydalanıyor; aygıt pozisyonu ve “Deprem Uyarıları” açık olan tüm Android OS 5.0 ve üzeri tüm telefonlarda çalışıyor. Erken zelzele ikazları almak istemeyen kullanıcılar, aygıt ayarlarından “Deprem Uyarıları” seçeneğini devre dışı bırakabiliyor.
DEPREMİN TESPİTİ
Google bu hususta daha evvel sistemle ilgili şu bilgileri paylaşmıştı:
California, Washington ve Oregon’da, sistemleri tarafından sağlanan ikazları dağıtmak için ShakeAlert takımıyla paydaşlık yapıyoruz. ShakeAlert, sarsıntı sarsıntısını tespit etmek için 1675 sismik sensörden oluşan bir ağ kullanıyor ve zelzelenin yerini ve boyutunu belirlemek için bu bilgileri tahlil ediyor. ShakeAlert sistemi daha sonra Android Sarsıntı İkaz Sistemine bir sinyal gönderir ve sistem daha sonra direkt Android kullanıcılarına bir zelzele uyarısı gönderir .
Bu, ABD eyaletleri dışında zelzeleleri tespit etmek için kitle kaynaklı bir yaklaşım kullanıyoruz. Tüm akıllı telefonlar, titreşimleri ve suratı algılayabilen küçük ivmeölçerler içerir; bu sinyaller sarsıntı olabileceğini gösterir. Telefon, zelzele olabileceğini düşündüğü bir şey tespit ederse, sarsıntı algılama sunucumuza, sarsıntının meydana geldiği kaba bir pozisyonla birlikte bir sinyal gönderir. Sunucu daha sonra bir zelzele olup olmadığını anlamak için birçok telefondan gelen bilgileri birleştirir. Bu yaklaşım, dünyanın en büyük sarsıntı algılama ağını oluşturmak için dünya çapında kullanılan 2 milyardan fazla Android telefonu küçük sismometre olarak kullanıyor; Telefonlar zelzelenin titreşimini ve sallanma suratını algılıyor ve etkilenen bölgelerdeki Android kullanıcılarını buna nazaran uyarıyor.
DEPREMİ EVVELDEN BİLMİYOR
Yani üstteki açıklamadan da anlaşılacağı üzere sistem, zelzelesi evvelden varsayım eden bir sistem değil. Türkiye’deki kentler faal faylara çok yakın. BBC Türkçe’ye konuşan Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi’nden Doç. Dr. Doğan Kalafat, bu sebeple rastgele bir zelzelenin, ondan etkilenecek bölgelerde yaşayanlara erken ihtar formunda verilebilmesinin çok sıkıntı olduğunu söylüyor ve ‘bina’ güvenliğinin ehemmiyetine vurgu yapıyor. Kalafat’a nazaran asıl yapılması gereken kentleri zelzeleye güçlü ve toplumu da zelzele ve afetlere dirençli hale getirmek.
Android Sarsıntı İkaz Sistemi bildirimleri nasıl açılır?
Bu ortada aygıtınızda bu özelliğin muhtemelen etkin halde olduğunu da görebilirsiniz. Şayet dilerseniz, birebir halde bildirimleri kapatma bahtınız da var. Google, herhangi bir ayar yapmaksızın bu sistemin her Android telefonda otomatik çalıştığını savunuyor.
Google Android Sarsıntı İhtar Sistemi Nedir?
Peki, Google Android Zelzele İkaz Sistemi nedir? 2020 yılında Google, Kaliforniya’da yaşayan ve Android telefon sahibi olan şahıslara zelzele ihtarları gönderecek bir sistem geliştirmek için Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) ve Kaliforniya Valiliği Acil Durum Hizmetleri Ofisi (Cal OES) ile işbirliği yapmıştı. ShakeAlert tarafından desteklenen ihtar sistemi, Android telefonların küçük sismometreler olmasını, sarsıntıları tespit etmesini ve insanlara şok dalgaları başlamadan evvel eğilip saklanmaları için birkaç saniyelik bir mühlet vermesini sağlıyor.
Deprem anında vakit kazandırma hedefi
Bir mühlet evvel Android Sarsıntı İhtar Sistemi ile doğal afetlerde her saniyenin fark yarattığı şuuruyla kullanıcılara yardımcı olmayı hedeflediklerini söyleyen Google Eser Yöneticisi Boone Spooner, geliştirilen sistemle ilgili şu açıklamalarda bulunmuştu: “Android Zelzele İkaz Sistemi, bugün bilhassa aktif zelzele bölgelerinde yaşayanlar için epey kıymetli bir sistem olarak ön plana çıkıyor. Türkiye, geçen yıl Yeni Zelanda ve Yunanistan ile birlikte Android zelzele ihtarlarının ABD dışında kullanıma sunulduğu birinci ülkeler ortasında yer alıyor. Sistem teknik olarak bir sarsıntının meydana getirdiği titreşimi ve suratını tespit etmek için dünya çapında kullanılan 3 milyardan fazla Android akıllı telefonun birçoklarında bulunan ivmeölçerleri kullanıyor ve kullanıcılarına gerekli ikazları veriyor. Bu sistem ile kullanıcılarımıza sarsıntı anında vakit kazandırmayı hedefliyoruz. Zira biliyoruz ki zelzele anında kazanılan birkaç saniye, yanlışsız pozisyon almak ve hazırlanmak için çok kritik olan bir süreyi kazandırıyor.”
Android Sarsıntı İkaz Sistemi nasıl çalışıyor?
Doğal afetleri tespit etmek ve acil durumlara süratle cevap vermek üzere gerekli altyapının kurulması ve güncellenmesi için değerli bir kaynak ayırmak gerekiyor. Google bu bahiste dünya çapındaki ölçeğinin de yardımıyla Android Zelzele İkaz Sistemi’ni geliştirerek, sarsıntıları algılayıp Android kullanıcılarına ihtar gönderen fiyatsız ve katma bedelli bir hizmet sağladı. Bu sistem ile ivmeölçeri olan Android telefonlar prize takılıyken yahut büsbütün hareketsizken küçük bir sismometreye dönüşerek zelzelesi algılayabiliyor ve kullanıcılara ikaz gönderebiliyor. Sistem, 4.5 ve üzeri büyüklükteki sarsıntılar için zelzelenin şiddetine ve yoğunluğuna bağlı olarak “Farkında Ol” ve “Harekete Geç” olmak üzere iki cins ihtar gönderiyor. Android Sarsıntı İhtar Sistemi, telefonun mevcut teknolojisinden faydalanıyor; aygıt pozisyonu ve “Deprem Uyarıları” açık olan tüm Android OS 5.0 ve üzeri tüm telefonlarda çalışıyor. Erken zelzele ikazları almak istemeyen kullanıcılar, aygıt ayarlarından “Deprem Uyarıları” seçeneğini devre dışı bırakabiliyor.
DEPREMİN TESPİTİ
Google bu hususta daha evvel sistemle ilgili şu bilgileri paylaşmıştı:
California, Washington ve Oregon’da, sistemleri tarafından sağlanan ikazları dağıtmak için ShakeAlert takımıyla paydaşlık yapıyoruz. ShakeAlert, sarsıntı sarsıntısını tespit etmek için 1675 sismik sensörden oluşan bir ağ kullanıyor ve zelzelenin yerini ve boyutunu belirlemek için bu bilgileri tahlil ediyor. ShakeAlert sistemi daha sonra Android Sarsıntı İkaz Sistemine bir sinyal gönderir ve sistem daha sonra direkt Android kullanıcılarına bir zelzele uyarısı gönderir .
Bu, ABD eyaletleri dışında zelzeleleri tespit etmek için kitle kaynaklı bir yaklaşım kullanıyoruz. Tüm akıllı telefonlar, titreşimleri ve suratı algılayabilen küçük ivmeölçerler içerir; bu sinyaller sarsıntı olabileceğini gösterir. Telefon, zelzele olabileceğini düşündüğü bir şey tespit ederse, sarsıntı algılama sunucumuza, sarsıntının meydana geldiği kaba bir pozisyonla birlikte bir sinyal gönderir. Sunucu daha sonra bir zelzele olup olmadığını anlamak için birçok telefondan gelen bilgileri birleştirir. Bu yaklaşım, dünyanın en büyük sarsıntı algılama ağını oluşturmak için dünya çapında kullanılan 2 milyardan fazla Android telefonu küçük sismometre olarak kullanıyor; Telefonlar zelzelenin titreşimini ve sallanma suratını algılıyor ve etkilenen bölgelerdeki Android kullanıcılarını buna nazaran uyarıyor.
DEPREMİ EVVELDEN BİLMİYOR
Yani üstteki açıklamadan da anlaşılacağı üzere sistem, zelzelesi evvelden varsayım eden bir sistem değil. Türkiye’deki kentler faal faylara çok yakın. BBC Türkçe’ye konuşan Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi’nden Doç. Dr. Doğan Kalafat, bu sebeple rastgele bir zelzelenin, ondan etkilenecek bölgelerde yaşayanlara erken ihtar formunda verilebilmesinin çok sıkıntı olduğunu söylüyor ve ‘bina’ güvenliğinin ehemmiyetine vurgu yapıyor. Kalafat’a nazaran asıl yapılması gereken kentleri zelzeleye güçlü ve toplumu da zelzele ve afetlere dirençli hale getirmek.
Android Sarsıntı İkaz Sistemi bildirimleri nasıl açılır?
- Telefonunuzun Ayarlar uygulamasını açın.
- “Güvenlik ve acil durum” seçeneğine dokunun.
- Oradan, “Deprem uyarıları” seçeneğini seçin.
Bu ortada aygıtınızda bu özelliğin muhtemelen etkin halde olduğunu da görebilirsiniz. Şayet dilerseniz, birebir halde bildirimleri kapatma bahtınız da var. Google, herhangi bir ayar yapmaksızın bu sistemin her Android telefonda otomatik çalıştığını savunuyor.