Güvensizlik, kişinin amaçları, idealleri, yetenekleri ve başkalarıyla ilişkileri ile il*gili belirsizliklerinden kaynaklanan, çeşit*li sıkıntılarla karşılaştığında ortaya çıkan yardımsızlık, korunmasızhk ve yetersizlik duygusunu anlatan bir kavramdır. Güven*lik terimi gibi psikolojide özellikle Erik H.Erikson'un adıyla birlikte anılır.
Erikson'a göre, insan hayatının ilk evre*si^ ağızın ve duyuların hakim olduğu (o-ral-sensory) dönemdir. Bu dönemin te-Hrel çatışması ise temel güvensizliğe karşı temel güvendir. Bebek bu ilk hayat evresİ-ni ;ya temel güven sağlayarak ve kimlik duygusuna temel olacak bir benlik duygu*su geliştirerek başarıyla geçirecek ya da bütün hayatını olumsuz yönde etkileye*cek birtemelgüvensizlik yaşayacaktır. Be*bekte temel güven duygusuna yol açan du-rumv annesiyle sevgi dolu bir etkileşim ve gerekli engellemeler içinde yaşarken is*tek ve ihtiyaçlarının sağlanmasıdır. Eğer anne ve çocuk arasında sevgi dolu bir etki-le*im yoksa, aşırı kollayıcı veya kayıtsız anne tutumları nedeniyle, engellenmeler bebeğin benlik gelişimine hizmet edecek tarzda konamiyorsa* bebekte yaptıkları*nın bir anlamı olduğu anlayışı gelişmeye*cektir. İstek ve ihtiyaçları için ağlaması*nın, yani kendi beden dilinin anlamın? far-kedemeyen, kendisine güvenilmemesi ne*deniyle bir benlik duygusu geliştiremeyen bebekte iç dünya ile dış dünya arasında bir bölünmüşlük, bir yoksunluk ve terk edilmişlik duygusu oluşacaktır. Bu bölün*müşlük, yoksunluk ve terk edilmişlik duy*gulan hepsi birarada "temel güvensizlik duygusu" nu meydana getirir.Yine Erikson'a göre, insanın kişiliği ha*yatın önceki dönemlerinde belirlenmiş adımlar uyarınca gelişir. Hayatın ilk yılın*da bu adımların en temel olanı atılmakta*dır. Her yeni dönemde, çocukluktan er*genliğe ve yaşlılığa doğru gidildikçe, insa*nın sosyal çevresi ve ilişki alanı büyüdük*çe temel adımın sağlam olup olmaması*nın önemli etkileri olacaktır. Temel gü*vensizlik duygusu yerini, kendisinden iliş*kilere ve ilişki kişilerine doğru yayılan bir güvensizlik duygusuna bırakacaktır. Sq-i nuç ne kendisine, ne de başkalarına güve*ni olmayan, tezcanh, ürkek ve tedirgin bir nevrotik kişiliktir.
ErolGÖKA
Bk. Güvenlik; Kişilik; Benlik.
Erikson'a göre, insan hayatının ilk evre*si^ ağızın ve duyuların hakim olduğu (o-ral-sensory) dönemdir. Bu dönemin te-Hrel çatışması ise temel güvensizliğe karşı temel güvendir. Bebek bu ilk hayat evresİ-ni ;ya temel güven sağlayarak ve kimlik duygusuna temel olacak bir benlik duygu*su geliştirerek başarıyla geçirecek ya da bütün hayatını olumsuz yönde etkileye*cek birtemelgüvensizlik yaşayacaktır. Be*bekte temel güven duygusuna yol açan du-rumv annesiyle sevgi dolu bir etkileşim ve gerekli engellemeler içinde yaşarken is*tek ve ihtiyaçlarının sağlanmasıdır. Eğer anne ve çocuk arasında sevgi dolu bir etki-le*im yoksa, aşırı kollayıcı veya kayıtsız anne tutumları nedeniyle, engellenmeler bebeğin benlik gelişimine hizmet edecek tarzda konamiyorsa* bebekte yaptıkları*nın bir anlamı olduğu anlayışı gelişmeye*cektir. İstek ve ihtiyaçları için ağlaması*nın, yani kendi beden dilinin anlamın? far-kedemeyen, kendisine güvenilmemesi ne*deniyle bir benlik duygusu geliştiremeyen bebekte iç dünya ile dış dünya arasında bir bölünmüşlük, bir yoksunluk ve terk edilmişlik duygusu oluşacaktır. Bu bölün*müşlük, yoksunluk ve terk edilmişlik duy*gulan hepsi birarada "temel güvensizlik duygusu" nu meydana getirir.Yine Erikson'a göre, insanın kişiliği ha*yatın önceki dönemlerinde belirlenmiş adımlar uyarınca gelişir. Hayatın ilk yılın*da bu adımların en temel olanı atılmakta*dır. Her yeni dönemde, çocukluktan er*genliğe ve yaşlılığa doğru gidildikçe, insa*nın sosyal çevresi ve ilişki alanı büyüdük*çe temel adımın sağlam olup olmaması*nın önemli etkileri olacaktır. Temel gü*vensizlik duygusu yerini, kendisinden iliş*kilere ve ilişki kişilerine doğru yayılan bir güvensizlik duygusuna bırakacaktır. Sq-i nuç ne kendisine, ne de başkalarına güve*ni olmayan, tezcanh, ürkek ve tedirgin bir nevrotik kişiliktir.
ErolGÖKA
Bk. Güvenlik; Kişilik; Benlik.