İPEK YOLUNDA TÜRKLER
2 TÜRKLERİN İLK YURDUTürklerin ilk ana yurdu Orta Asya’dır. Bu bölge batıda Hazar Denizi’nden doğuda Kingan Dağlarına, kuzeyde Altay Dağları ve Baykal Gölü civarından güneyde Hindikuş ve Karanlık dağlarına kadar uzanır.
4 Yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkan bulun-tulardan Orta Asya’da yaşayan Türklerin köklü bir uygarlığa sahip oldukları, hayvanları evcil-leştirmeyi ve maden işlemeciliğini (özellikle demircilik) eskiden beri bildikleri anlaşılmıştır.
5 Türklerin yaşayışlarını;
Bulundukları yerin iklimi,Bitki örtüsü,Yeryüzü şekilleribelirlemiştir.
6 At önemliydi.Türkler, göçebe bir toplum ve savaşçı bir yapıya sahip olduklarından atabüyük önem vermişlerdir.
7 Türkler askerliğe ve silah yapımına önem vermişlerdir.
Orta Asya’nın korumasız bir yapıda olması,Türklerin her zaman dış tehlikelere karşı karşıya kalması,Varlıklarını korumak istemesi
8 Orta Asya Türk Göçleri:
Otlakların yetersizliği,Yabancı kavimlerle yapılan mücadeleler,Boylar arasındaki mücadeleler,Kuraklığın görülmesi ve toprağın verimsizleşmesi,Aşırı nüfus artışınedenleriyle Orta Asya’dan göçetmişler.
9 Orta Asya göçlerinin en önemli nedeni ekonomik sıkıntılardır.
Ayrıca, Türklerin atı ehlileştirmiş olmaları, onların çok kısa zamanda uzak yerlere gitmelerini kolaylaştırmıştır.
12 GÖÇLERİN SONUÇLARIOrta Asya’dan yapılan göçler sonucunda Türkler, gittikleri yerlerde Eski Taş Çağını yaşayan topluluklara maden işlemesini öğrettiler.Toprakları ekip biçmeyi ve hayvanları evcilleştirmeyi öğrettiler.Gittikleri yerlerde yerli kültürlerle kaynaştılar. Yeni kültürlerin doğmasına neden oldular.Göç ettikleri yerlerde nüfus arttı. Yeni merkezler ortaya çıktı.Göçler sonucunda Orta Asya ıssızlaştı.
13 Bütün Türk Orta Asya’dan göç etmediler
Bütün Türk Orta Asya’dan göç etmediler. Türklerin bir kısmı, Orta Asya’nın elverişli bölgelerinde yaşamaya devam ettiler ve büyük devletler kurdular (Hun, Göktürk, Uygur vs.)
14 Büyük (Asya) Hun Devleti
15 İLK TÜRK DEVLETLERİ Büyük (Asya) Hun Devleti
Orta Asya’da kurulan ilk Türk devletiMerkezi: ÖtükenBilinen ilk hükümdarı “Teoman”dır.Çinliler Türk akınlarını durdurmak için “Çin Seddi” ni yapmışlardır.
16 Çin SeddiTürk akınlarını durdurmak için
17 Büyük (Asya) Hun Devleti
En parlak dönemi “Mete Han” dönemidir.Mete Han Orta Asya’da yaşayan bütün Türk boylarını tek bir bayrak altında toplayarak ilk kez siyasi birliği sağlamıştır.İlk defa “onlu sistemi” getirmiştir.Çinlilerle İpek Yolu’na hakim olma mücadelesi vermiştir.
18 Büyük (Asya) Hun Devleti
Çinliler Türkleri savaşla yenemeyeceklerini anlayınca;Çinli prensesleri kullanarak hükümdar ailesi içerisinde karışıklık çıkarıp Hunları içten zayıflattılar.Prenseslerin hizmetçileri casusluk görevi görmüşlerdi.Türkler, Çinlilerin tatlı sözüne yumuşak ipeğine kanmışlardı.
19 KAVİMLER GÖÇÜ (375)Kuzey Hunları’nın Balamir komutasında Doğu Avrupa’ya girmesiyle meydana gelen göç hareketine “Kavimler Göçü” denir.
20 Kavimler Göçü ile;Avrupa’da toplumlar kaynaşarak bugünkü Avrupa milletleri ortaya çıkmışRoma İmp. İkiye ayrılmış ve Batı Roma. yıkılmış.İlkçağ sona erdi Ortaçağ başladı.Avrupa Hun Devleti kuruldu.
21 Avrupa Hun Devleti
22 Avrupa Hun Devleti Avrupa’da kurulan ilk Türk Devletidir.
Avrupa’ya daha sonra gelecek olan Türk boylarına öncülük etmiştir.Avrupa’ya Türk kültür ve uygarlığını tanıtmıştır.
23 GÖKTÜRK DEVLETİ
24 GÖKTÜRK DEVLETİ Türk adıyla kurulan ilk Türk Devletidir.
Kurucusu: Bumin Kağan’dır.Merkezi: Ötüken’dir.Hunlardan sonra Orta Asya’da Türkleri bir bayrak altında toplayan ikinci devlettir.Kendine özgü alfabe geliştirmişlerdir.Türk tarihinin ilk yazılı belgelerini (Orhun Abideleri) bıraktılar
25 UYGURLAR
26 UYGURLAR Kurucusu: Kutluk Bilge Kül Kağan Merkezi: Karabalgasun
Yerleşik hayata geçen ilk Türk devletiKağıt ve matbaayı kullanmışlardırMani ve Buda dinlerini kullanışlardırKendilerine ait Uygur alfabesini kullanmışlardır.
27 İLK TÜRK DEVLETLERİNDE KÜLTÜR VE UYGARLIK
Devlet YönetimiDin ve İnanışSosyal ve Ekonomik HayatYazı, Dil ve EdebiyatBilim ve Sanat
28 DEVLET YÖNETİMİ Hükümdara verilen unvanlar: Hakan Kağan Han
Hükümdarın eşine “hatun” denir.
29 Devlet Yönetimi;Kut: Hükümdara devleti yönetme yetkisi tanrı tarafından verilmesi anlayışına denir.Hükümdarlık babadan oğula geçer.Töre: Türk geleneklerinden meydana gelen sözlü hukuk kurallarına denir.Hükümdar ve halk töreye uymak zorundadır.Kurultay: Devlet işlerinin görüşüldüğü yerdir.Devlet yönetiminde hatunlarında söz hakkı vardır.
30 ASKERLİKEli silah tutan herkes askerdir. Bu yüzden Türklere “ordu-millet” denmiştir.Mete ilk düzenli orduyu kurmuştur.(M.Ö 209) aynı zamanda Türk silahlı kuvvetlerinin kuruluş yılıdır.Mete onlu sistemi getirmiştir.Başlıca silahları, ok, yay, kılıç
31 DİN VE İNANIŞ Türklerde “Gök Tanrı inancı” vardı.
Yuğ: Ölüler için yapılan törenlere denir.Ahiret inancı: Ölümden sonra da bir hayatın var olduğuna inanıldığından ölülerini eşyalarıyla atıyla beraber gömerlerdi.
32 DİN VE İNANIŞBalbal: Ölen kişinin mezarının başına hayatta iken öldürdüğü düşman sayısınca dikilen heykellerdir.Türklerin kabul ettikleri diğer dinler:Şamanizm, Uygurlarda Mani ve Buda dinleri, Yahudilik ve Hıristiyanlık yayılmıştı.
33 Sosyal ve Ekonomik Hayat
Önceleri göçebe yaşayarakhayvancılık yaparlardı.Uygurlarla yerleşik hayata geçerek, tarım ve ticaret yapmaya başladılar.Aile toplumun temeli kabul edilirdi.Tek eşle evlilik vardı.Nevruz Bayramı: Baharın gelişinin kutlanıldığı bayramdır.
34 KARŞILAŞTIRMA GÖÇEBE HAYAT Çadırlarda yaşarlar. Hayvancılık
Taşınabilir eşyaSavaşçıdırlarKalıcı eser yokturHunlar, Göktürkler…YERLEŞİK HAYATEvlerde yaşarlar.Tarım ve ticaretTaşınamaz eşyaSavaşçılık gelişmemişKalıcı eser vardır.İlk defa Uygurlar
35 Yazı, Dil ve Edebiyat Göktürkler, yazıyı ilk kullanan Türk devletidir.
Göktürk alfabesini kullanmışlardır.Türk tarihinin ilk yazılı belgelerini bırakmışlar. (Orhun Yazıtları)
36 ORHUN KİTABELERİ
37 Kültegin KitabesiGüney Yüz Batı Yüzü
38 devlet adamları adına dikilmiştir.
ORHUN KİTABELERİ ( Göktürk Yazıtları ) Tarihte Türk adının geçtiği ilk Türkçe kitabedir.Bilge Kağan,Kültegin,TonyukukOrhun Kitabeleridevlet adamları adına dikilmiştir.
39 38 harflidir. Dördü sesli, diğerleri sessizdir. Sağdan sola yazılır.
(Kutluk Devleti kullandı.)Göktürk Alfabesi ile yazılmış TÜRK adıGöktürk Alfabesi
40 Göktürk Alfabesi
41 Uygur Alfabesi
42 Yazı, Dil ve Edebiyat Uygurlar, “Uygur alfabesi”ni kullandılar.
Uygurlar, matbaayı ve kağıdı kullanmışlardır.Destanlar;Oğuz Kağan Destanı Asya Hun DevletiErgenekon Destanı GöktürklerGöç Destanı Uygur DevletiTüreyiş Destanı Uygur Devleti
43 Bilim ve SanatSanat eserleri göçebe oldukları için taşınabilir eşyalardır.Göçebe iken; Kemerler, at koşumları, kılıçlar……Yerleşik hayata geçtiklerinde ise; evler, saraylar, tapınaklar yapmışlar.Dokumacılık, demircilik, halıcılık yapmışlardır.
2 TÜRKLERİN İLK YURDUTürklerin ilk ana yurdu Orta Asya’dır. Bu bölge batıda Hazar Denizi’nden doğuda Kingan Dağlarına, kuzeyde Altay Dağları ve Baykal Gölü civarından güneyde Hindikuş ve Karanlık dağlarına kadar uzanır.
4 Yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkan bulun-tulardan Orta Asya’da yaşayan Türklerin köklü bir uygarlığa sahip oldukları, hayvanları evcil-leştirmeyi ve maden işlemeciliğini (özellikle demircilik) eskiden beri bildikleri anlaşılmıştır.
5 Türklerin yaşayışlarını;
Bulundukları yerin iklimi,Bitki örtüsü,Yeryüzü şekilleribelirlemiştir.
6 At önemliydi.Türkler, göçebe bir toplum ve savaşçı bir yapıya sahip olduklarından atabüyük önem vermişlerdir.
7 Türkler askerliğe ve silah yapımına önem vermişlerdir.
Orta Asya’nın korumasız bir yapıda olması,Türklerin her zaman dış tehlikelere karşı karşıya kalması,Varlıklarını korumak istemesi
8 Orta Asya Türk Göçleri:
Otlakların yetersizliği,Yabancı kavimlerle yapılan mücadeleler,Boylar arasındaki mücadeleler,Kuraklığın görülmesi ve toprağın verimsizleşmesi,Aşırı nüfus artışınedenleriyle Orta Asya’dan göçetmişler.
9 Orta Asya göçlerinin en önemli nedeni ekonomik sıkıntılardır.
Ayrıca, Türklerin atı ehlileştirmiş olmaları, onların çok kısa zamanda uzak yerlere gitmelerini kolaylaştırmıştır.
12 GÖÇLERİN SONUÇLARIOrta Asya’dan yapılan göçler sonucunda Türkler, gittikleri yerlerde Eski Taş Çağını yaşayan topluluklara maden işlemesini öğrettiler.Toprakları ekip biçmeyi ve hayvanları evcilleştirmeyi öğrettiler.Gittikleri yerlerde yerli kültürlerle kaynaştılar. Yeni kültürlerin doğmasına neden oldular.Göç ettikleri yerlerde nüfus arttı. Yeni merkezler ortaya çıktı.Göçler sonucunda Orta Asya ıssızlaştı.
13 Bütün Türk Orta Asya’dan göç etmediler
Bütün Türk Orta Asya’dan göç etmediler. Türklerin bir kısmı, Orta Asya’nın elverişli bölgelerinde yaşamaya devam ettiler ve büyük devletler kurdular (Hun, Göktürk, Uygur vs.)
14 Büyük (Asya) Hun Devleti
15 İLK TÜRK DEVLETLERİ Büyük (Asya) Hun Devleti
Orta Asya’da kurulan ilk Türk devletiMerkezi: ÖtükenBilinen ilk hükümdarı “Teoman”dır.Çinliler Türk akınlarını durdurmak için “Çin Seddi” ni yapmışlardır.
16 Çin SeddiTürk akınlarını durdurmak için
17 Büyük (Asya) Hun Devleti
En parlak dönemi “Mete Han” dönemidir.Mete Han Orta Asya’da yaşayan bütün Türk boylarını tek bir bayrak altında toplayarak ilk kez siyasi birliği sağlamıştır.İlk defa “onlu sistemi” getirmiştir.Çinlilerle İpek Yolu’na hakim olma mücadelesi vermiştir.
18 Büyük (Asya) Hun Devleti
Çinliler Türkleri savaşla yenemeyeceklerini anlayınca;Çinli prensesleri kullanarak hükümdar ailesi içerisinde karışıklık çıkarıp Hunları içten zayıflattılar.Prenseslerin hizmetçileri casusluk görevi görmüşlerdi.Türkler, Çinlilerin tatlı sözüne yumuşak ipeğine kanmışlardı.
19 KAVİMLER GÖÇÜ (375)Kuzey Hunları’nın Balamir komutasında Doğu Avrupa’ya girmesiyle meydana gelen göç hareketine “Kavimler Göçü” denir.
20 Kavimler Göçü ile;Avrupa’da toplumlar kaynaşarak bugünkü Avrupa milletleri ortaya çıkmışRoma İmp. İkiye ayrılmış ve Batı Roma. yıkılmış.İlkçağ sona erdi Ortaçağ başladı.Avrupa Hun Devleti kuruldu.
21 Avrupa Hun Devleti
22 Avrupa Hun Devleti Avrupa’da kurulan ilk Türk Devletidir.
Avrupa’ya daha sonra gelecek olan Türk boylarına öncülük etmiştir.Avrupa’ya Türk kültür ve uygarlığını tanıtmıştır.
23 GÖKTÜRK DEVLETİ
24 GÖKTÜRK DEVLETİ Türk adıyla kurulan ilk Türk Devletidir.
Kurucusu: Bumin Kağan’dır.Merkezi: Ötüken’dir.Hunlardan sonra Orta Asya’da Türkleri bir bayrak altında toplayan ikinci devlettir.Kendine özgü alfabe geliştirmişlerdir.Türk tarihinin ilk yazılı belgelerini (Orhun Abideleri) bıraktılar
25 UYGURLAR
26 UYGURLAR Kurucusu: Kutluk Bilge Kül Kağan Merkezi: Karabalgasun
Yerleşik hayata geçen ilk Türk devletiKağıt ve matbaayı kullanmışlardırMani ve Buda dinlerini kullanışlardırKendilerine ait Uygur alfabesini kullanmışlardır.
27 İLK TÜRK DEVLETLERİNDE KÜLTÜR VE UYGARLIK
Devlet YönetimiDin ve İnanışSosyal ve Ekonomik HayatYazı, Dil ve EdebiyatBilim ve Sanat
28 DEVLET YÖNETİMİ Hükümdara verilen unvanlar: Hakan Kağan Han
Hükümdarın eşine “hatun” denir.
29 Devlet Yönetimi;Kut: Hükümdara devleti yönetme yetkisi tanrı tarafından verilmesi anlayışına denir.Hükümdarlık babadan oğula geçer.Töre: Türk geleneklerinden meydana gelen sözlü hukuk kurallarına denir.Hükümdar ve halk töreye uymak zorundadır.Kurultay: Devlet işlerinin görüşüldüğü yerdir.Devlet yönetiminde hatunlarında söz hakkı vardır.
30 ASKERLİKEli silah tutan herkes askerdir. Bu yüzden Türklere “ordu-millet” denmiştir.Mete ilk düzenli orduyu kurmuştur.(M.Ö 209) aynı zamanda Türk silahlı kuvvetlerinin kuruluş yılıdır.Mete onlu sistemi getirmiştir.Başlıca silahları, ok, yay, kılıç
31 DİN VE İNANIŞ Türklerde “Gök Tanrı inancı” vardı.
Yuğ: Ölüler için yapılan törenlere denir.Ahiret inancı: Ölümden sonra da bir hayatın var olduğuna inanıldığından ölülerini eşyalarıyla atıyla beraber gömerlerdi.
32 DİN VE İNANIŞBalbal: Ölen kişinin mezarının başına hayatta iken öldürdüğü düşman sayısınca dikilen heykellerdir.Türklerin kabul ettikleri diğer dinler:Şamanizm, Uygurlarda Mani ve Buda dinleri, Yahudilik ve Hıristiyanlık yayılmıştı.
33 Sosyal ve Ekonomik Hayat
Önceleri göçebe yaşayarakhayvancılık yaparlardı.Uygurlarla yerleşik hayata geçerek, tarım ve ticaret yapmaya başladılar.Aile toplumun temeli kabul edilirdi.Tek eşle evlilik vardı.Nevruz Bayramı: Baharın gelişinin kutlanıldığı bayramdır.
34 KARŞILAŞTIRMA GÖÇEBE HAYAT Çadırlarda yaşarlar. Hayvancılık
Taşınabilir eşyaSavaşçıdırlarKalıcı eser yokturHunlar, Göktürkler…YERLEŞİK HAYATEvlerde yaşarlar.Tarım ve ticaretTaşınamaz eşyaSavaşçılık gelişmemişKalıcı eser vardır.İlk defa Uygurlar
35 Yazı, Dil ve Edebiyat Göktürkler, yazıyı ilk kullanan Türk devletidir.
Göktürk alfabesini kullanmışlardır.Türk tarihinin ilk yazılı belgelerini bırakmışlar. (Orhun Yazıtları)
36 ORHUN KİTABELERİ
37 Kültegin KitabesiGüney Yüz Batı Yüzü
38 devlet adamları adına dikilmiştir.
ORHUN KİTABELERİ ( Göktürk Yazıtları ) Tarihte Türk adının geçtiği ilk Türkçe kitabedir.Bilge Kağan,Kültegin,TonyukukOrhun Kitabeleridevlet adamları adına dikilmiştir.
39 38 harflidir. Dördü sesli, diğerleri sessizdir. Sağdan sola yazılır.
(Kutluk Devleti kullandı.)Göktürk Alfabesi ile yazılmış TÜRK adıGöktürk Alfabesi
40 Göktürk Alfabesi
41 Uygur Alfabesi
42 Yazı, Dil ve Edebiyat Uygurlar, “Uygur alfabesi”ni kullandılar.
Uygurlar, matbaayı ve kağıdı kullanmışlardır.Destanlar;Oğuz Kağan Destanı Asya Hun DevletiErgenekon Destanı GöktürklerGöç Destanı Uygur DevletiTüreyiş Destanı Uygur Devleti
43 Bilim ve SanatSanat eserleri göçebe oldukları için taşınabilir eşyalardır.Göçebe iken; Kemerler, at koşumları, kılıçlar……Yerleşik hayata geçtiklerinde ise; evler, saraylar, tapınaklar yapmışlar.Dokumacılık, demircilik, halıcılık yapmışlardır.
