IIKAPTANII
- 22 Ara 2017
- 340 Mesaj
Doğu Türkistan'da yaşayan Karluklar, 840'da Uygur Devleti'nin yıkılışına kadar onlara bağlı idi. Uygur Devleti'nin Kırgızlar'ca yıkılması üzerine Karluk yabgusu, Çiğil, Yağma ve Argu gibi Türk boylarını da etrafında toplayarak Yedisu-Kaşgar arasındaki arazide istiklalini ilan ederek Kara-Han ünvanını almıştır.-
Karluk Yabgusu'nun Kara-Han ünvanı ile Müslümanları idare ettiği bu yıllarda, devletleri dağılan Uygurların önemli bir kısmı Turfan bölgesine gelerek Karluk ve diğer Türk boylan ile komşu hale gelmişlerdi. Bu komşuluk esnasında, daha önce Maniheizm ve Budizm gibi dinlerle tanışmış olan Uygur Türkleri, İslamiyet'i de tanımaya başlamışlardır. Nitekim, bir asra yakın siyasi varlıklarını devam ettiren Turfan Uygurları arasında İslamiyet yayılmaya başlamıştır. Müslüman Uygurların da katılması ile Karluk, Çiğil, Yağma ve Argu Türkleri Karahanlı Devleti'ni kurmuşlardır.-
Karahanlı Devleti'nin kuruluşundan sonra, henüz İslamiyet'i kabul etmemiş olan Uygur boyları ile mücadele ettiğini görmekteyiz. Sonunda, Uygur Türkleri de Müslümanlığı kabul ederek Karahanlı Devleti'nin kültürel ve ekonomik hayatında önemli roller oynamışlardır.-
Karahanlı Devleti'nin ilk bilinen hükümdarı Bilge Kül Kadir Han'dır. Orta Asya (Türkistan) hakimiyetinden dolayı, Maveraünnehr'de kurulmuş olan Müslüman Samani Devleti ile mücadeleye giren Kadir Han Samanileri yenememekle birlikte onların oldukça yıpranmalarına sebep olmuştur.-
Bilge Kül Kadir Han'ın iki oğlu bulunuyordu. Kendisinin ölümünden (880 tahmini) sonra büyük oğlu Arslan Han '"Ulu Hakan" olarak Balasagun'dan, küçük oğlu Kadir Han Oğulcak ise Evliya Ata'dan ülkeyi yönetmeye başlamışlardır. Bir müddet sonra Maveraünnehr'deki Müslüman Samaniler ile ülkesinin arasının bozulması üzerine Kadir Han, 893'de devlet merkezini Balasagun'dan Kaşgar'a nakletmiştir. Bu tarihten itibaren Samaniler ile Karahanlılar arasındaki mücadele şeklinin değiştiğini görüyoruz.-
Samaniler Devleti'ni, 874-892 arasında başarıyla yöneten İsmail bin Ahmed, 892 sonbaharında ölmüştür. Bu tecrübeli hükümdarın vefatından sonra ülke taht yüzünden tam bir iç kargaşalığa sürüklenmişti. Karahanlılar, komşularının bu zaafından faydalanarak onların içişlerine karışmaya başladı. Karahanlılar, Ebu Nasr adlı Samani prensi ile birlikte çok sayıda İslam ulemasının Kaşgar'a gelmelerini sağladı. Karahanlı hükümdarı Kadir Han'ın, Samani veliahdım Kaşgar'a getirmesi, Karahanlı-
Karluk Yabgusu'nun Kara-Han ünvanı ile Müslümanları idare ettiği bu yıllarda, devletleri dağılan Uygurların önemli bir kısmı Turfan bölgesine gelerek Karluk ve diğer Türk boylan ile komşu hale gelmişlerdi. Bu komşuluk esnasında, daha önce Maniheizm ve Budizm gibi dinlerle tanışmış olan Uygur Türkleri, İslamiyet'i de tanımaya başlamışlardır. Nitekim, bir asra yakın siyasi varlıklarını devam ettiren Turfan Uygurları arasında İslamiyet yayılmaya başlamıştır. Müslüman Uygurların da katılması ile Karluk, Çiğil, Yağma ve Argu Türkleri Karahanlı Devleti'ni kurmuşlardır.-
Karahanlı Devleti'nin kuruluşundan sonra, henüz İslamiyet'i kabul etmemiş olan Uygur boyları ile mücadele ettiğini görmekteyiz. Sonunda, Uygur Türkleri de Müslümanlığı kabul ederek Karahanlı Devleti'nin kültürel ve ekonomik hayatında önemli roller oynamışlardır.-
Karahanlı Devleti'nin ilk bilinen hükümdarı Bilge Kül Kadir Han'dır. Orta Asya (Türkistan) hakimiyetinden dolayı, Maveraünnehr'de kurulmuş olan Müslüman Samani Devleti ile mücadeleye giren Kadir Han Samanileri yenememekle birlikte onların oldukça yıpranmalarına sebep olmuştur.-
Bilge Kül Kadir Han'ın iki oğlu bulunuyordu. Kendisinin ölümünden (880 tahmini) sonra büyük oğlu Arslan Han '"Ulu Hakan" olarak Balasagun'dan, küçük oğlu Kadir Han Oğulcak ise Evliya Ata'dan ülkeyi yönetmeye başlamışlardır. Bir müddet sonra Maveraünnehr'deki Müslüman Samaniler ile ülkesinin arasının bozulması üzerine Kadir Han, 893'de devlet merkezini Balasagun'dan Kaşgar'a nakletmiştir. Bu tarihten itibaren Samaniler ile Karahanlılar arasındaki mücadele şeklinin değiştiğini görüyoruz.-
Samaniler Devleti'ni, 874-892 arasında başarıyla yöneten İsmail bin Ahmed, 892 sonbaharında ölmüştür. Bu tecrübeli hükümdarın vefatından sonra ülke taht yüzünden tam bir iç kargaşalığa sürüklenmişti. Karahanlılar, komşularının bu zaafından faydalanarak onların içişlerine karışmaya başladı. Karahanlılar, Ebu Nasr adlı Samani prensi ile birlikte çok sayıda İslam ulemasının Kaşgar'a gelmelerini sağladı. Karahanlı hükümdarı Kadir Han'ın, Samani veliahdım Kaşgar'a getirmesi, Karahanlı-
