Dr Leland Townsend
- 6 Eyl 2017
- 16,496 Mesaj
Karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan ve canlılar için son derece önemli kimyasal bileşikler grubu. Karbonhidratlar eskiden hidratlı karbonlar olarak, yani kendilerine su molekülleri bağlanmış karbon grupları olarak düşünülürdü. Öyle ki örneğin, molekül formülü C6H12O6 olan glikoz, C6(H2O)6 biçiminde yazılabilirdi. Daha sonra karbonhidratlarda hidrojen ve oksijen oranının sudaki gibi ikiye bir olması gerekmediği anlaşılmıştır.
Başlıca karbonhidratlar şeker, nişasta ve selülozdur. Daha karmaşık olanlar hidroliz yoluyla basit şekerlere dönüştürülebilir. Glikoz ve früktoz basit şekerlerdir. Moleküllerinde 6 karbon bulunduğundan heksoz adını alırlar. Başka bir basit şeker olan riboz, 5 karbonlu olup, pentoz olarak adlandırılır. Bunlar daha basit şekerlere indirgenemediklerinden monosakkaritler adını alırlar. Sükroz (şekerkamışı şekeri) ve laktoz (süt şekeri) hidrolize uğradıklarında iki basit şeker molekülü verdiklerinden birer disakkarittir. Nişasta ve selüloz ise polisakkaritlerdir. Bunların dev molekülleri, çok sayıda basit şekerden oluşur. Selüloz, bitkilerin sert, odunsu kısmını oluşturur. Nişasta ise bitkilerin temel besin stokudur. Birçok bitkide şeker de bulunur.
Hayvanlar yedikleri bitkilerin kompleks karbonhidratlarını sindirim sırasında monosakkaritlere, yani kendileri için başlıca kimyasal enerji biçimine dönüştürürler. İnsan nişastayı sindirip selülozu sindiremez. Bazı hayvanlar sindirim sistemlerindeki bakteriler aracılığıyla selülozu da sindirirler. Basit şekerler kanda çözünerek vücuda dağılır. Fazlası karaciğerde glikojen adlı bir tür nişasta ya da yağa dönüştürülerek saklanır. Gerektiğinde yeniden monosakkaritlere dönüştürülerek vücut tarafından kullanılır. Rafine şeker saf karbonhidrattır. Tahıllar, genellikle %70'ten fazla, ekmek ise % 50 karbonhidrat içerir.
Başlıca karbonhidratlar şeker, nişasta ve selülozdur. Daha karmaşık olanlar hidroliz yoluyla basit şekerlere dönüştürülebilir. Glikoz ve früktoz basit şekerlerdir. Moleküllerinde 6 karbon bulunduğundan heksoz adını alırlar. Başka bir basit şeker olan riboz, 5 karbonlu olup, pentoz olarak adlandırılır. Bunlar daha basit şekerlere indirgenemediklerinden monosakkaritler adını alırlar. Sükroz (şekerkamışı şekeri) ve laktoz (süt şekeri) hidrolize uğradıklarında iki basit şeker molekülü verdiklerinden birer disakkarittir. Nişasta ve selüloz ise polisakkaritlerdir. Bunların dev molekülleri, çok sayıda basit şekerden oluşur. Selüloz, bitkilerin sert, odunsu kısmını oluşturur. Nişasta ise bitkilerin temel besin stokudur. Birçok bitkide şeker de bulunur.
Hayvanlar yedikleri bitkilerin kompleks karbonhidratlarını sindirim sırasında monosakkaritlere, yani kendileri için başlıca kimyasal enerji biçimine dönüştürürler. İnsan nişastayı sindirip selülozu sindiremez. Bazı hayvanlar sindirim sistemlerindeki bakteriler aracılığıyla selülozu da sindirirler. Basit şekerler kanda çözünerek vücuda dağılır. Fazlası karaciğerde glikojen adlı bir tür nişasta ya da yağa dönüştürülerek saklanır. Gerektiğinde yeniden monosakkaritlere dönüştürülerek vücut tarafından kullanılır. Rafine şeker saf karbonhidrattır. Tahıllar, genellikle %70'ten fazla, ekmek ise % 50 karbonhidrat içerir.