KİMYASAL TEPKİMELER </B>--
-a) Bir maddenin farklı maddelere ayrışmasına ya da farklı maddelerin etkileşerek yeni maddeler oluşturmasına kimyasal tepkime (reaksiyon) denir.--
-b) Kimyasal tepkimeler, olaya giren maddelere ait taneciklerin (molekül, atom ya da iyon) çarpışmaları ile gerçekleşirler.Enerjileri yeterli olan taneciklerin çarpışmaları sonucunda kimyasal bağlar koparak moleküller atomlarına dağılır ve atomlar yeniden düzenlenerek farklı maddeler oluştururlar.Kimyasal tepkime, kimyasal değişim ve kimyasal olay eş anlamlıdır.Tepkimelerin sembol ve formüllerle gösterilmesine ise tepkime denklemleri adı verilir. --
-Örn; Karbon + Oksijen ® -Karbondioksit tepkimesi--
-C + O2 ® -CO2 şeklinde gösterilir.--
-c) Yanma, paslanma (oksitlenme), nötürleşme, mayalanma, fotosentez, çökelme gibi olaylar kimyasal değişime örnek olarak verilebilir.--
-d) Kimyasal bir tepkimede;--
-Korunan nicelikler şunlardır--
-- Atomların türü ve sayısı--
-- Toplam kütle (Kütle değişimi önemsizidir.)--
-- Toplam elektriksel yük--
-- Toplam enerji--
-- Atomların çekirdek yapıları (Proton ve nötron sayıları)--
-Değişen nicelikler şunlardır: --
-- Molekül sayısı (Mol sayısı) --
-- Gaz tepkimelerinde hacim (Basınç ve sıcaklık sabit) --
-- Gaz tepkimelerinde basınç (Hacim ve sıcaklık sabit) --
-Ancak mol sayısının korunduğu tepkimeler de vardır. --
-Örn; 1H 2 (g) + 1Cl 2 (g) ® -2HCl(g)... gibi --
-S=32, O=16 ise aşağıdaki tepkimede korunan ve değişen nicelikler şöyledir: --
-2SO 2 (g) + O 2 (g) ® -2SO 3 (g) + ısı --
-Kütle : 128gr. 32gr. 160gr. Korunur --
-Mol sayısı : 2 1 2 Korunmaz --
-Molekül sayısı : 2N 0 N 0 2N 0 Korunmaz --
-Mol atom sayısı : 6 2 8 Korunur --
-Aynı koşullarda hacim : 2V V 2V Korunmaz --
-KİMYASAL TEPKİMELERİN SINIFLANDIRILMASI --
-A) ÖZELLİKLERİNE GÖRE :--
-Bu 3 faktörden birinin eksikliği yanmayı durdurur.CO2 gazının yangın söndürücü olmasının nedeni özkütlesinin havadan büyük olması ve yanıcı olmamasıdır.--
-C4H10O3 + 13 O2 ® -4CO2 + 5H2O--
-2--
-C4H10O3 + 5O2 ® -4CO2 + 5H2O --
-CS2’de C ve S olduğundan ürünler CO2 ile SO2’dir.C4H10’da C ve H olduğundan ürünler CO2 ve H2O’dur.C4H10 ile C4H10O3’ün yanma ürünleri aynıdır.Ancak oksijenin bir kısmı bileşik tarafından karşılandığından C4H10O3’ü yakmak için daha az miktarda oksijen yeterli olur.--
-Birden fazla maddenin birleşerek tek bir ürün oluşturduğu tepkimelerdir.Bu olayda yan ürün oluşmaz. --
-CaO + CO 2 ® -CaCO 3 --
-H 2 + Cl 2 ® -2HCl --
-C 2 H 4 + H 2 ® -C 2 H 6--
-ısı --
-KClO 3 ® -KCl + 3 O 2 --
-2--
-ısı--
-2HgO ® -2Hg + O2--
-ısı--
-MgCO3 ® -MgO + CO2--
-elektroliz--
-H2O ® -H2 + 1 O2--
-2--
-Fe2O3 + Al ® -Al2O3 + 2Fe (Katyonların yer değiştirmesi)--
-Fe2S3 (k) + 6HCl (suda) ® -2FeCl3 (suda) + 3H2S (g)--
-Çökelme:--
-AgNO3 (suda) + NaCl (suda) ® -AgCl (k) + NaNO3 (suda)--
-Nötrleşme:--
-H2SO4 (suda) + 2NaOH (suda) ® -Na2SO4 (suda) + 2H2O (s)--
-Sulu çözeltilerde gerçekleşen tepkimeler iyonların etkileşmesine dayanır ve tepkime ürünlerinden biri çökerek (çökelme), sıvı (nötrleşme) ya da gaz halinde ortamdan ayrılabilir.İyonik tepkimelerde sadece tepkimeye giren iyonlar gösterilir.Böyle denklemlere net iyon denklemi denir.--
-Nötrleşme: H+ (suda) + OH- (suda) ® -H2O (sıvı)--
-Çökelme: Ag+ (suda) + Cl- ® -AgCl (katı)--
-Zn (k) + 2H+ (suda) ® -Zn+2 (suda) + H2(g) --
-a) Bir maddenin farklı maddelere ayrışmasına ya da farklı maddelerin etkileşerek yeni maddeler oluşturmasına kimyasal tepkime (reaksiyon) denir.--
-b) Kimyasal tepkimeler, olaya giren maddelere ait taneciklerin (molekül, atom ya da iyon) çarpışmaları ile gerçekleşirler.Enerjileri yeterli olan taneciklerin çarpışmaları sonucunda kimyasal bağlar koparak moleküller atomlarına dağılır ve atomlar yeniden düzenlenerek farklı maddeler oluştururlar.Kimyasal tepkime, kimyasal değişim ve kimyasal olay eş anlamlıdır.Tepkimelerin sembol ve formüllerle gösterilmesine ise tepkime denklemleri adı verilir. --
-Örn; Karbon + Oksijen ® -Karbondioksit tepkimesi--
-C + O2 ® -CO2 şeklinde gösterilir.--
-c) Yanma, paslanma (oksitlenme), nötürleşme, mayalanma, fotosentez, çökelme gibi olaylar kimyasal değişime örnek olarak verilebilir.--
-d) Kimyasal bir tepkimede;--
-Korunan nicelikler şunlardır--
-- Atomların türü ve sayısı--
-- Toplam kütle (Kütle değişimi önemsizidir.)--
-- Toplam elektriksel yük--
-- Toplam enerji--
-- Atomların çekirdek yapıları (Proton ve nötron sayıları)--
-Değişen nicelikler şunlardır: --
-- Molekül sayısı (Mol sayısı) --
-- Gaz tepkimelerinde hacim (Basınç ve sıcaklık sabit) --
-- Gaz tepkimelerinde basınç (Hacim ve sıcaklık sabit) --
-Ancak mol sayısının korunduğu tepkimeler de vardır. --
-Örn; 1H 2 (g) + 1Cl 2 (g) ® -2HCl(g)... gibi --
-S=32, O=16 ise aşağıdaki tepkimede korunan ve değişen nicelikler şöyledir: --
-2SO 2 (g) + O 2 (g) ® -2SO 3 (g) + ısı --
-Kütle : 128gr. 32gr. 160gr. Korunur --
-Mol sayısı : 2 1 2 Korunmaz --
-Molekül sayısı : 2N 0 N 0 2N 0 Korunmaz --
-Mol atom sayısı : 6 2 8 Korunur --
-Aynı koşullarda hacim : 2V V 2V Korunmaz --
-KİMYASAL TEPKİMELERİN SINIFLANDIRILMASI --
-A) ÖZELLİKLERİNE GÖRE :--
- Yanma Tepkimeleri-
- Bir maddenin oksijenli verdiği tepkimelerdir.-
-Bu 3 faktörden birinin eksikliği yanmayı durdurur.CO2 gazının yangın söndürücü olmasının nedeni özkütlesinin havadan büyük olması ve yanıcı olmamasıdır.--
- Organik bileşikler yanarlar.-
- Organik bir bileşiğin yanması sonucunda: CO2 oluşması bileşiğin C içerdiğini, H2O oluşması bileşiğin H içerdiğini, SO2 oluşması bileşiğin S içerdiğini, NO2 oluşması bileşiğin N içerdiğini kanıtlar.Oksijen havadan geldiği için bileşikte oksijen bulunup bulunmadığı ürünlerin türüne bakarak anlaşılmaz.-
-C4H10O3 + 13 O2 ® -4CO2 + 5H2O--
-2--
-C4H10O3 + 5O2 ® -4CO2 + 5H2O --
-CS2’de C ve S olduğundan ürünler CO2 ile SO2’dir.C4H10’da C ve H olduğundan ürünler CO2 ve H2O’dur.C4H10 ile C4H10O3’ün yanma ürünleri aynıdır.Ancak oksijenin bir kısmı bileşik tarafından karşılandığından C4H10O3’ü yakmak için daha az miktarda oksijen yeterli olur.--
- ****llerin oksijenle birleşmesi paslanma ya da oksitlenme olarak bilinir.Bu tür tepkimelere yavaş yanma da denir.-
- Sentez (Birleşme) Tepkimeleri-
-Birden fazla maddenin birleşerek tek bir ürün oluşturduğu tepkimelerdir.Bu olayda yan ürün oluşmaz. --
-CaO + CO 2 ® -CaCO 3 --
-H 2 + Cl 2 ® -2HCl --
-C 2 H 4 + H 2 ® -C 2 H 6--
- Analiz (Ayrışma) Tepkimeleri-
-ısı --
-KClO 3 ® -KCl + 3 O 2 --
-2--
-ısı--
-2HgO ® -2Hg + O2--
-ısı--
-MgCO3 ® -MgO + CO2--
-elektroliz--
-H2O ® -H2 + 1 O2--
-2--
- Yer Değiştirme Tepkimeleri-
- Aktif olan bir elementin, kendinden daha az aktif olan (pasif) bir elementle yer değiştirmesi ile gerçekleşen tepkimelerdir.-
-Fe2O3 + Al ® -Al2O3 + 2Fe (Katyonların yer değiştirmesi)--
- Sulu çözelti tepkimelerinin birçoğunda ise anyon ve katyonların her ikisi de yer değiştirir.-
-Fe2S3 (k) + 6HCl (suda) ® -2FeCl3 (suda) + 3H2S (g)--
-Çökelme:--
-AgNO3 (suda) + NaCl (suda) ® -AgCl (k) + NaNO3 (suda)--
-Nötrleşme:--
-H2SO4 (suda) + 2NaOH (suda) ® -Na2SO4 (suda) + 2H2O (s)--
- Organik bileşiklerde de yer değiştirme tepkimeleri vardır.-
- İyonik Tepkimeler-
-Sulu çözeltilerde gerçekleşen tepkimeler iyonların etkileşmesine dayanır ve tepkime ürünlerinden biri çökerek (çökelme), sıvı (nötrleşme) ya da gaz halinde ortamdan ayrılabilir.İyonik tepkimelerde sadece tepkimeye giren iyonlar gösterilir.Böyle denklemlere net iyon denklemi denir.--
-Nötrleşme: H+ (suda) + OH- (suda) ® -H2O (sıvı)--
-Çökelme: Ag+ (suda) + Cl- ® -AgCl (katı)--
-Zn (k) + 2H+ (suda) ® -Zn+2 (suda) + H2(g) --

