Fatih Kalender Hoca ile Fetvalar
Kötü söz küfür aşağılamak yalan orucu bozar mı?
Diye sormuş bir kardeşimiz hocam Euzu billahi mineşşeytanirracim Bismillahirrahmanirrahim Elhamdülillah vessalatü vesselamü Ala Resulillah ve sallallahü Teala Aleyhi ve Sellem ve Bad
Rabbim tuttuğumuz oruçları kabul eylesin kıldığımız teravih namazlarımızı da makbul eylesin ve bu ibadetlerimize zerre şaibe katmaktan da Ümmet olarak cümlemizi muhafaza buyursun Amin Allah bir hadis-i şerifte efendimiz aleyhisselatu vesselam buyuruyor ki Hazreti Enes Radıyallahu anh tarikiyle gelen bir hadis-i Şerif hamsun beş şey vardır ki bu beş şey oruçluya iftar ettirilir ki buradaki asıl mana oruçlunun orucuna zarar verir sevabını yitirir ona sevap diye bir şey kalmaz nedir bu beş şey:
Birincisi el kelip yalan konuşmak yalan konuşmak haram olan bir ameliye haram olan bir fiil ama oruçlunun haram konuşmasındaki haramiye daha şedit bir şekilde Yani normal zamanlarda haram olan bir ameli ibadet esnasında ondan daha fazla kaçırılmasının gerekliliğini ifade ediyor birincisi bu ikincisi el Gıybet dedikodu yapmak gıybet etmek bir arkadaşının bir kardeşinin gıyabında onun hoşnut olmayacağı onun sevmeyeceği ve onda da var olan bir olayı aktarmak var olan Çünkü onda söylediklerin Yoksa bu iftiradır ki bu daha büyük bir sıkıntıdır üçüncüsü en nemime söz gezdirmek yani Ahmet'ten aldığını Mehmed'e Mehmet'ten aldığını Ahmed'e taşımak Bu da oruçlunun orucunun faziletini zayi edeceği orucunun sevabını getireceği olan fiiliyatlardan üçüncüsü
Yalan üzerine yemin etmek bir diğeri ise haram harama bakmak bu bes şe iki kişinin Oruçlu olduğu halde bunları yapması durumunda orucun sevabını alıp götüreceğim Efendimiz aleyhissalatu vesselam döneminde iki kadın oruçlular ki bu hadisi Şerifi de nesai rivayet ediyor yok ahmedel rivayet ediyor oruçlu ama gün içinde o kadar fazla acıkıyor ki adeta oruçlarını bozma noktasında zor durumdalar Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e haber gönderiyorlar durumlarını arz etmek ve oruçlarını bozabilen imiz ruhsat alabilmek adına onun üzerine efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem e gelen kişiye bir kap veriyor Diyor ki;
Git o kadınların yanına bu kaba tükürsün diyor yani istifra etsinler Kusunlar Tabii o zat gidince Etrafındaki insanlar da kadınlar başlıyor tükürmeye tükürdük derinde ise kabın yarısı biri tükürdüğünde Ahmed İbn Hanbel'in rivayetinde daha Taze yeni üzerinde kanı olan et lokmaları ağzından çıkıyor diğeri de bunu yaptığı zaman kap tamamıyla et ile yani taze üzerinde kanı olan sanki adeta Yeni alınmış yanı kopartılmış veya yeni kesilmiş bir et ve üzeri kanlı Tabii şaşırıyorlar Etraftaki insanlar yani bunlar oruçlular ve ciddi anlamda acıktı Eğer böyle bir şey yeni yemiş olsalardı böyle bir acıkma söz konusu olmazdı onun üzerine efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki:
Yani bu iki kadın şu gördüğünüz bu iki kadın var ya Sen Allah'ın helal ettiklerini yani yemek içmek ki bunlar Helal olan şeylerdir bu hususta oruç tuttular yani yemediler kendilerini bu konuda alıkoydular Ama Allah'ın haram ettiği gıybeti iftar ettiler bunu yaptılar Gazali rahimullah ihyaü ümidinde bu hadis-i Şerifi aktardıktan sonra diyor ki Allah'ın helal ettiği şeyleri yememek ile oruç tuttuğumuzu söylüyoruz ama Oruçluyken Allah'ın normal zaman bile yasak ettiği şeyi Oruçluyken işliyoruz.
Evet belki bu bizim orucumuzun sıhhatine etki yapmayacaktır yani orucumuz bozulmayacak gününe gün ya da kefaret gerekmeyecektir ama yapmış olduğumuz tutmuş Olduğumuz bu orucumuz danan Bir sevap beklentisi kalmayacaktır Hatta Gazali rahimullah bunu anlattıktan sonra diyor ki zahiri olan alimler orucun sıhhat tarafına bakar yani bizim fıkıh kitaplarımızda orucun sahih olması için gerekli olan şartlar ki bu avamın orucu diye tabir edilen Hani üçe ayrılıyor ya kişinin yemekten içmekten ve cinsel münasebetten kendisini alıkoyması bu kadarlık bir ameliye niyet ile yapıyorsa bu insan oruçludur.
Ancak o orucun faziletini o orucun sevabını o oruçtan elde edilmesi gerekeni elde edebilmesi bu kadarlık yeterli değil bu havasın özelin yani Salih olan insanların tutacağı bir oruç bu buun yanı sıra gözü haramdan sakındırmak dili haramdan sakındırmak kulağı haramdan sakındırmak ayağı haramdan sakındırmak hasılı bir külliye haram olan yani normal zamanda dahi yapılması yasak olan ameliy eleri Oruçluyken daha da şedit bir şekilde üzerine düşmek suretiyle bundan kaçılması gerekir Aksi takdirde tuttuğumuz oruç sadece açlığımız ve susuzluğumuz yanında başka bir şey sağlamayacak ki nesai ifade ediyor Nesai de rivayet edilen bir hadis-i Şerif de nice oruç tutanlar vardır ki tutmuş olduğu oruçlarında ellerine kalan şey sadece açlıkları ve susuzluklarıdır.
Rabb'im bu hale düşmekten bizleri muhafaza eylesin Dolayısıyla Evet soruda ifade edildiği üzere işte Karşındaki insana hakaret etmek küfretmek veyahut da işte yalan söylemek gıybet etmek bir insanın orucuna zahiri olarak sıhhatine etki yapmasa da orucun faziletini tamamıyla alacaktır oruçtan kendisine kalacak olan sadece açlık olacaktır O yüzden bunlardan daha da şedit bir şekilde kaçmamız gerekir aslında hayatımızın bütün evrelerinde bundan kaçmamız gerekir.
Ama bu husus Madem ki 11 ayın sultanı diyoruz ramazan-ı Şerif ayına ibadet ayı diyoruz Daha fazla kulun mevlaya yönelmesinin gerekli olduğu bir ay olarak telakki ediyoruz genel Halk olarak ev O zaman ne yapmamız gerekir daha Titiz davranmamız mevlamı karşı daha hassas olmamız yasak olan şeylerden kaçınmamız konusunda da daha tavırlı olmamız gerekir ki Oruçluyken belki yalandı şuydu buydu bir şekilde geri durulsa da ama bu Gıybet konusu maalesef hepimizin içine düşmüş olduğu meselelerden bir tanesi bu konuda hakikaten dikkat etmemiz gerekir.
Bir de şöyle bir kural vardır hani ben Gıybet et yorum ama Gıybet edilen bir ortamda bulunsam onları dinlesem günah olur mu konuşulması haram olan bir şeyi dinlemek de haramdır Evet yani benim Gıybet etmem haramsa senin gıybetin benim kulak vermem aynı şekilde o harama ortak olmamız hasebiyle İkimiz de gıybette ortak olmuş oluyoruz.
Dolayısıyla Gıybet edilen bir ortamda bulunuyorsa tavrımızı ortaya koymamız yani arkadaşlar yaptığımız Hiç doğru değildir Eğer bunu çeviremiyor olak bu ortamı ortadan kaldıramıyorsan orayı terk etmemiz En azından O günaha ortak olmamamız gerekir Rabbim bu konuda cümlemizi becerenlerden eylesin.
Kötü Söz, Küfür Veya Yalan Orucu Bozar mı?
Kötü söz küfür aşağılamak yalan orucu bozar mı?
Diye sormuş bir kardeşimiz hocam Euzu billahi mineşşeytanirracim Bismillahirrahmanirrahim Elhamdülillah vessalatü vesselamü Ala Resulillah ve sallallahü Teala Aleyhi ve Sellem ve Bad
Rabbim tuttuğumuz oruçları kabul eylesin kıldığımız teravih namazlarımızı da makbul eylesin ve bu ibadetlerimize zerre şaibe katmaktan da Ümmet olarak cümlemizi muhafaza buyursun Amin Allah bir hadis-i şerifte efendimiz aleyhisselatu vesselam buyuruyor ki Hazreti Enes Radıyallahu anh tarikiyle gelen bir hadis-i Şerif hamsun beş şey vardır ki bu beş şey oruçluya iftar ettirilir ki buradaki asıl mana oruçlunun orucuna zarar verir sevabını yitirir ona sevap diye bir şey kalmaz nedir bu beş şey:
Birincisi el kelip yalan konuşmak yalan konuşmak haram olan bir ameliye haram olan bir fiil ama oruçlunun haram konuşmasındaki haramiye daha şedit bir şekilde Yani normal zamanlarda haram olan bir ameli ibadet esnasında ondan daha fazla kaçırılmasının gerekliliğini ifade ediyor birincisi bu ikincisi el Gıybet dedikodu yapmak gıybet etmek bir arkadaşının bir kardeşinin gıyabında onun hoşnut olmayacağı onun sevmeyeceği ve onda da var olan bir olayı aktarmak var olan Çünkü onda söylediklerin Yoksa bu iftiradır ki bu daha büyük bir sıkıntıdır üçüncüsü en nemime söz gezdirmek yani Ahmet'ten aldığını Mehmed'e Mehmet'ten aldığını Ahmed'e taşımak Bu da oruçlunun orucunun faziletini zayi edeceği orucunun sevabını getireceği olan fiiliyatlardan üçüncüsü
Yalan üzerine yemin etmek bir diğeri ise haram harama bakmak bu bes şe iki kişinin Oruçlu olduğu halde bunları yapması durumunda orucun sevabını alıp götüreceğim Efendimiz aleyhissalatu vesselam döneminde iki kadın oruçlular ki bu hadisi Şerifi de nesai rivayet ediyor yok ahmedel rivayet ediyor oruçlu ama gün içinde o kadar fazla acıkıyor ki adeta oruçlarını bozma noktasında zor durumdalar Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e haber gönderiyorlar durumlarını arz etmek ve oruçlarını bozabilen imiz ruhsat alabilmek adına onun üzerine efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem e gelen kişiye bir kap veriyor Diyor ki;
Git o kadınların yanına bu kaba tükürsün diyor yani istifra etsinler Kusunlar Tabii o zat gidince Etrafındaki insanlar da kadınlar başlıyor tükürmeye tükürdük derinde ise kabın yarısı biri tükürdüğünde Ahmed İbn Hanbel'in rivayetinde daha Taze yeni üzerinde kanı olan et lokmaları ağzından çıkıyor diğeri de bunu yaptığı zaman kap tamamıyla et ile yani taze üzerinde kanı olan sanki adeta Yeni alınmış yanı kopartılmış veya yeni kesilmiş bir et ve üzeri kanlı Tabii şaşırıyorlar Etraftaki insanlar yani bunlar oruçlular ve ciddi anlamda acıktı Eğer böyle bir şey yeni yemiş olsalardı böyle bir acıkma söz konusu olmazdı onun üzerine efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki:
Yani bu iki kadın şu gördüğünüz bu iki kadın var ya Sen Allah'ın helal ettiklerini yani yemek içmek ki bunlar Helal olan şeylerdir bu hususta oruç tuttular yani yemediler kendilerini bu konuda alıkoydular Ama Allah'ın haram ettiği gıybeti iftar ettiler bunu yaptılar Gazali rahimullah ihyaü ümidinde bu hadis-i Şerifi aktardıktan sonra diyor ki Allah'ın helal ettiği şeyleri yememek ile oruç tuttuğumuzu söylüyoruz ama Oruçluyken Allah'ın normal zaman bile yasak ettiği şeyi Oruçluyken işliyoruz.
Evet belki bu bizim orucumuzun sıhhatine etki yapmayacaktır yani orucumuz bozulmayacak gününe gün ya da kefaret gerekmeyecektir ama yapmış olduğumuz tutmuş Olduğumuz bu orucumuz danan Bir sevap beklentisi kalmayacaktır Hatta Gazali rahimullah bunu anlattıktan sonra diyor ki zahiri olan alimler orucun sıhhat tarafına bakar yani bizim fıkıh kitaplarımızda orucun sahih olması için gerekli olan şartlar ki bu avamın orucu diye tabir edilen Hani üçe ayrılıyor ya kişinin yemekten içmekten ve cinsel münasebetten kendisini alıkoyması bu kadarlık bir ameliye niyet ile yapıyorsa bu insan oruçludur.
Ancak o orucun faziletini o orucun sevabını o oruçtan elde edilmesi gerekeni elde edebilmesi bu kadarlık yeterli değil bu havasın özelin yani Salih olan insanların tutacağı bir oruç bu buun yanı sıra gözü haramdan sakındırmak dili haramdan sakındırmak kulağı haramdan sakındırmak ayağı haramdan sakındırmak hasılı bir külliye haram olan yani normal zamanda dahi yapılması yasak olan ameliy eleri Oruçluyken daha da şedit bir şekilde üzerine düşmek suretiyle bundan kaçılması gerekir Aksi takdirde tuttuğumuz oruç sadece açlığımız ve susuzluğumuz yanında başka bir şey sağlamayacak ki nesai ifade ediyor Nesai de rivayet edilen bir hadis-i Şerif de nice oruç tutanlar vardır ki tutmuş olduğu oruçlarında ellerine kalan şey sadece açlıkları ve susuzluklarıdır.
Rabb'im bu hale düşmekten bizleri muhafaza eylesin Dolayısıyla Evet soruda ifade edildiği üzere işte Karşındaki insana hakaret etmek küfretmek veyahut da işte yalan söylemek gıybet etmek bir insanın orucuna zahiri olarak sıhhatine etki yapmasa da orucun faziletini tamamıyla alacaktır oruçtan kendisine kalacak olan sadece açlık olacaktır O yüzden bunlardan daha da şedit bir şekilde kaçmamız gerekir aslında hayatımızın bütün evrelerinde bundan kaçmamız gerekir.
Ama bu husus Madem ki 11 ayın sultanı diyoruz ramazan-ı Şerif ayına ibadet ayı diyoruz Daha fazla kulun mevlaya yönelmesinin gerekli olduğu bir ay olarak telakki ediyoruz genel Halk olarak ev O zaman ne yapmamız gerekir daha Titiz davranmamız mevlamı karşı daha hassas olmamız yasak olan şeylerden kaçınmamız konusunda da daha tavırlı olmamız gerekir ki Oruçluyken belki yalandı şuydu buydu bir şekilde geri durulsa da ama bu Gıybet konusu maalesef hepimizin içine düşmüş olduğu meselelerden bir tanesi bu konuda hakikaten dikkat etmemiz gerekir.
Bir de şöyle bir kural vardır hani ben Gıybet et yorum ama Gıybet edilen bir ortamda bulunsam onları dinlesem günah olur mu konuşulması haram olan bir şeyi dinlemek de haramdır Evet yani benim Gıybet etmem haramsa senin gıybetin benim kulak vermem aynı şekilde o harama ortak olmamız hasebiyle İkimiz de gıybette ortak olmuş oluyoruz.
Dolayısıyla Gıybet edilen bir ortamda bulunuyorsa tavrımızı ortaya koymamız yani arkadaşlar yaptığımız Hiç doğru değildir Eğer bunu çeviremiyor olak bu ortamı ortadan kaldıramıyorsan orayı terk etmemiz En azından O günaha ortak olmamamız gerekir Rabbim bu konuda cümlemizi becerenlerden eylesin.