SociopathBrain
- 15 Haz 2020
- 1,246 Mesaj
Konum: Güney-Doğu Afrikada Hint okyanusunun batısında, Tanzanya'nın güneyinde, Malavi ve Zambia'nın kuzey batısında,Zimbabve'nin doğusunda, Swaziland ve South Africa nın kuzey doğusundadır.-
-
Coğrafi konumu: 18-15 Güney derecesi, 35 00 Doğu boylamı--
Haritadaki konumu: Afrika--
Yüzölçümü: 801,590 km²--
Sınırları: toplam: 4,571 km--
Sınır komşuları: Malavi 1,569 km, Güney Afrika 491 km, Svaziland 105 km, Tanzanya 756 km, Zambiya 419 km, Zimbabve 1,231 km--
Sahil şeridi: 2,470 km--
İklimi: tropikalden subtropikale geçiş iklimi.--
Arazi yapısı: Kıyı ovaları, merkezde yüksek araziler, kuzeybatıda yüksek platolar, batıda dağlar yer alır.--
Deniz seviyesinden yüksekliği:Hint Okyanusu 0 m en yüksek noktası: Monte Binga 2,436 m--
Doğal kaynakları: Kömür, titanyum, doğal gaz, hidro enerji, tantal, grafit, gümüş, boksit.--
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %4 daimi ekinler: %0 otlaklar: %56 ormanlık arazi: %18 diğer: %22 (1993 verileri)--
Sulanan arazi: 1,200 km² (2000 verileri)--
Doğal afetler: Kuraklıklar, su baskınları, yok edici siklonlar--
Ülkenin önemli şehirleri; Beira, Quelimane, Nampula, Xaixai, Chimoi, Inhanbane, Pemba ve Tete'dir. Hint Okyanusu boyunca uzun ve ince uzanan ülkenin kıyı uzunluğu 2515 km'dir. Bu kıyıları limanların yanı sıra turistik sahillere sahiptir. Komşuları : Tanzanya, Malavi, Zambiya, Zimbabve, Güney Afrika ve Svaziland'dır. Bu ülkelere gelen mallar genelde Mozambik limanlarından geçerek içeri girmektedir.--
İklimi okyanustan dolayı nemli ve sıcak tropikal bir iklimdir. Kuzeydeki Chimoi bölgesi rakımdan dolayı daha ılıman bir iklime sahiptir.--
Yıllık hava sıcaklığı ortalaması 23,8 derecedir. Metre kareye düşen yıllık yağış ortalamasıysa, 1436,5 mm'dir. Nemli bir havası olan ülkenin ortalama yıllık nem değeri %75,1'dir.--
Birçok kaynakta Mozambik (Moçambique-okunuşu: musambiki) adının bir Arap sultanı olan Muça Alebique (Musa Alibiki)'den geldiği ayrıca tedavüldeki para birimi olan metikal adının da bir ağırlık biçimi olan مطقال miṭqāl'den geldiği belirtilmektedirvocabulary.--
Resmi tam adı: Mozambik Cumhuriyeti--
Kısa şekli : Mozambik--
Yerel tam adı: Republica de Moçambique--
Yerel kısa şekli: Moçambique--
Eski adı: Portekiz Doğu Afrikası--
Yönetim biçimi: Cumhuriyet--
Başkent: Maputo--
İdari bölümler: 10 bölge; Cabo Delgado, Gaza, Inhambane, Manica, Maputo, Nampula, Niassa, Sofala, Tete, Zambezia--
Bağımsızlık günü: 25 Haziran 1975 (Portekiz'den)--
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 25 Haziran (1975)--
Anayasa: 30 Kasım 1990--
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), C, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), SADC, UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)--
IX. ve X. yüzyıllarda Arap ve İranlı denizciler tarafından bilinmekteydi. Avrupalıların buraya gelişleri 1498 yılında Vasco de Gama'nın Hint seyahati esansında olmuştur. Avrapa'dan ilk gelenler Portekizlilerdir. Kıyı bölgesinden iç kıyılara giriş XVI. yüzyıl sonlarında olmuştur. Portekizliler başlıca rakipleri Hollandalıları ve Asyalı Arapları zor da olsa bölgeden uzaklaştırmışlardır. Sonra, XIX. yüzyılda Angola ile burayı birleştirmek istemiş, ama İngiliz müdahalesiyle karşılaşmışlardır. II. Dünya Savaşını takip eden dönemde bağımzıslık için mücadele vermiştir. Portekiz yönetimine karşı verilen savaş sonucunda ve Portekiz'de 1974 yılında gerçekleşen Karanfil Devrimiyle beraber FRELIMO örgütü önderliğinde bağımsızlığını kazanmıştır.--
Ülkede 60’ın üzerinde ırmak vardır. Bu ırmakların debisi yüksektir. Zambezi 8 ülkeden geçen ve dünyadaki önemli ırmaklardan biridir. Dünyanın en büyük barajlarindan biri olan Cahora Bass ta Zambezi Nehri üzerindedir. Ülkenin 13%’ü ırmak ve göllerle kaplıdır.--
Ülkede elektrik enerjisi sıkıntısı yoktur. Ancak iç kesimlere yetersiz alt yapıdan dolayı tam ulaşmamıştır.--
Roman Katolik Kilisesi’nin kurduğu başlıca 20 başpsikoposluk bölgesi mevcuttur (Beira, Chimoio, Gurue, Inhambane, Lichinga, Nampula, Pemba, Qeulimane, Tete ve Xai-Xai; ayrıca Maputo ve Nampula Başpsikoposluğun ana yönetim bölgesidir).--
Müslümanlar özellikle, kuzey bölgelerinde meskûndur. Çeşitli tarikat ve cemaatler olarak organize olmuşlardır (özellikle Kadiri ve Şadhili kolları olarak). Bunun yanında bazı diğer büyük islami kurumlar şunlardır: Reformcu olan Mozambik İslâm Konseyi (Conselho Islamico de Moçambique) ve Sufilik yanlısı Mozambik İslam kongresi ve Müslüman Komitesi (Comunidade Muçulmana). (Congresso Islamico de Moçambique).Aynı zamanda İsmaililer, Şialar ve Hint-Pakistan kökenli islami kurumlarda önemli kurumlardandır.[1]--
Nüfus: 19,371,057 (Temmuz 2001 verileri),--
Nüfus artış oranı: %1.3 (2001 verileri),--
Mülteci oranı: 0 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini),--
Bebek ölüm oranı: 139.2 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini),--
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 36.45 yıl, erkeklerde: 37.25 yıl, kadınlarda: 35.62 yıl (2001 verileri),--
Ortalama çocuk sayısı: 4.82 çocuk/1 kadın (2001 tahmini),--
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %13.22 (1999 verileri),--
HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 1.2 milyon(1999 verileri),--
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 98,000 (1999 verileri),--
Ulus: Mozambikli,--
Nüfusun etnik dağılımı: Yerel kabile grupları %99.66 (Shangaan, Chokwe, Manyika, Sena, Makua ve diğerleri), Avrupalılar %0.06, Avrupa-Afrikalı karışımı %0.2, Hintliler %0.08,--
Diller: Portekizce (resmi),yaklaşık 26 yerel dil ve lehçeler (Xangana, Ronga,Macua,Cisene vs.)Güney Afrika ve komşu ülkelerin resmî dillerinin İngilizce olması ve o devletlerle olan ticari ve sosyal ilişkiler sebebiyle İngilizce geçerli bir dildir.--
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler, toplam nüfusta: %42.3, erkekler: %58.4, kadınlar: %27 (1998 verileri)--
-
Coğrafi konumu: 18-15 Güney derecesi, 35 00 Doğu boylamı--
Haritadaki konumu: Afrika--
Yüzölçümü: 801,590 km²--
Sınırları: toplam: 4,571 km--
Sınır komşuları: Malavi 1,569 km, Güney Afrika 491 km, Svaziland 105 km, Tanzanya 756 km, Zambiya 419 km, Zimbabve 1,231 km--
Sahil şeridi: 2,470 km--
İklimi: tropikalden subtropikale geçiş iklimi.--
Arazi yapısı: Kıyı ovaları, merkezde yüksek araziler, kuzeybatıda yüksek platolar, batıda dağlar yer alır.--
Deniz seviyesinden yüksekliği:Hint Okyanusu 0 m en yüksek noktası: Monte Binga 2,436 m--
Doğal kaynakları: Kömür, titanyum, doğal gaz, hidro enerji, tantal, grafit, gümüş, boksit.--
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %4 daimi ekinler: %0 otlaklar: %56 ormanlık arazi: %18 diğer: %22 (1993 verileri)--
Sulanan arazi: 1,200 km² (2000 verileri)--
Doğal afetler: Kuraklıklar, su baskınları, yok edici siklonlar--
Ülkenin önemli şehirleri; Beira, Quelimane, Nampula, Xaixai, Chimoi, Inhanbane, Pemba ve Tete'dir. Hint Okyanusu boyunca uzun ve ince uzanan ülkenin kıyı uzunluğu 2515 km'dir. Bu kıyıları limanların yanı sıra turistik sahillere sahiptir. Komşuları : Tanzanya, Malavi, Zambiya, Zimbabve, Güney Afrika ve Svaziland'dır. Bu ülkelere gelen mallar genelde Mozambik limanlarından geçerek içeri girmektedir.--
İklimi okyanustan dolayı nemli ve sıcak tropikal bir iklimdir. Kuzeydeki Chimoi bölgesi rakımdan dolayı daha ılıman bir iklime sahiptir.--
Yıllık hava sıcaklığı ortalaması 23,8 derecedir. Metre kareye düşen yıllık yağış ortalamasıysa, 1436,5 mm'dir. Nemli bir havası olan ülkenin ortalama yıllık nem değeri %75,1'dir.--
Birçok kaynakta Mozambik (Moçambique-okunuşu: musambiki) adının bir Arap sultanı olan Muça Alebique (Musa Alibiki)'den geldiği ayrıca tedavüldeki para birimi olan metikal adının da bir ağırlık biçimi olan مطقال miṭqāl'den geldiği belirtilmektedirvocabulary.--
Resmi tam adı: Mozambik Cumhuriyeti--
Kısa şekli : Mozambik--
Yerel tam adı: Republica de Moçambique--
Yerel kısa şekli: Moçambique--
Eski adı: Portekiz Doğu Afrikası--
Yönetim biçimi: Cumhuriyet--
Başkent: Maputo--
İdari bölümler: 10 bölge; Cabo Delgado, Gaza, Inhambane, Manica, Maputo, Nampula, Niassa, Sofala, Tete, Zambezia--
Bağımsızlık günü: 25 Haziran 1975 (Portekiz'den)--
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 25 Haziran (1975)--
Anayasa: 30 Kasım 1990--
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), C, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), SADC, UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)--
IX. ve X. yüzyıllarda Arap ve İranlı denizciler tarafından bilinmekteydi. Avrupalıların buraya gelişleri 1498 yılında Vasco de Gama'nın Hint seyahati esansında olmuştur. Avrapa'dan ilk gelenler Portekizlilerdir. Kıyı bölgesinden iç kıyılara giriş XVI. yüzyıl sonlarında olmuştur. Portekizliler başlıca rakipleri Hollandalıları ve Asyalı Arapları zor da olsa bölgeden uzaklaştırmışlardır. Sonra, XIX. yüzyılda Angola ile burayı birleştirmek istemiş, ama İngiliz müdahalesiyle karşılaşmışlardır. II. Dünya Savaşını takip eden dönemde bağımzıslık için mücadele vermiştir. Portekiz yönetimine karşı verilen savaş sonucunda ve Portekiz'de 1974 yılında gerçekleşen Karanfil Devrimiyle beraber FRELIMO örgütü önderliğinde bağımsızlığını kazanmıştır.--
Ülkede 60’ın üzerinde ırmak vardır. Bu ırmakların debisi yüksektir. Zambezi 8 ülkeden geçen ve dünyadaki önemli ırmaklardan biridir. Dünyanın en büyük barajlarindan biri olan Cahora Bass ta Zambezi Nehri üzerindedir. Ülkenin 13%’ü ırmak ve göllerle kaplıdır.--
Ülkede elektrik enerjisi sıkıntısı yoktur. Ancak iç kesimlere yetersiz alt yapıdan dolayı tam ulaşmamıştır.--
Roman Katolik Kilisesi’nin kurduğu başlıca 20 başpsikoposluk bölgesi mevcuttur (Beira, Chimoio, Gurue, Inhambane, Lichinga, Nampula, Pemba, Qeulimane, Tete ve Xai-Xai; ayrıca Maputo ve Nampula Başpsikoposluğun ana yönetim bölgesidir).--
Müslümanlar özellikle, kuzey bölgelerinde meskûndur. Çeşitli tarikat ve cemaatler olarak organize olmuşlardır (özellikle Kadiri ve Şadhili kolları olarak). Bunun yanında bazı diğer büyük islami kurumlar şunlardır: Reformcu olan Mozambik İslâm Konseyi (Conselho Islamico de Moçambique) ve Sufilik yanlısı Mozambik İslam kongresi ve Müslüman Komitesi (Comunidade Muçulmana). (Congresso Islamico de Moçambique).Aynı zamanda İsmaililer, Şialar ve Hint-Pakistan kökenli islami kurumlarda önemli kurumlardandır.[1]--
Nüfus: 19,371,057 (Temmuz 2001 verileri),--
Nüfus artış oranı: %1.3 (2001 verileri),--
Mülteci oranı: 0 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini),--
Bebek ölüm oranı: 139.2 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini),--
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 36.45 yıl, erkeklerde: 37.25 yıl, kadınlarda: 35.62 yıl (2001 verileri),--
Ortalama çocuk sayısı: 4.82 çocuk/1 kadın (2001 tahmini),--
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %13.22 (1999 verileri),--
HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 1.2 milyon(1999 verileri),--
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 98,000 (1999 verileri),--
Ulus: Mozambikli,--
Nüfusun etnik dağılımı: Yerel kabile grupları %99.66 (Shangaan, Chokwe, Manyika, Sena, Makua ve diğerleri), Avrupalılar %0.06, Avrupa-Afrikalı karışımı %0.2, Hintliler %0.08,--
Diller: Portekizce (resmi),yaklaşık 26 yerel dil ve lehçeler (Xangana, Ronga,Macua,Cisene vs.)Güney Afrika ve komşu ülkelerin resmî dillerinin İngilizce olması ve o devletlerle olan ticari ve sosyal ilişkiler sebebiyle İngilizce geçerli bir dildir.--
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler, toplam nüfusta: %42.3, erkekler: %58.4, kadınlar: %27 (1998 verileri)--