Noether
Yahudi bir aileden gelen Amalie Emmy Noether , Max ve İda Noether'lerin ilk çocuğu olarak Almanya'da Bavyera'nın Erlangen kentinde 23 Mart 1882 günü doğmuştur . Baba Max ( 1844 - 1921 ) , çok ünlü bir cebirsel Geometri profesörüydü . 1874 yıllarında Heidelberg ve 1875 ile 1921 yılları arasında da Erlangen Üniversitelerinde dersler verdi . Cebirsel fonksiyonların gelişmesinde büyük payı oldu . Çeşitli kavramlara , özellikle cebirsel geometrideki birçok teoreme onun adı verildi . Bu nedenle kızı Emmy matematiğe babası Max'la başladı . Kısa bir sürede çok iyi ve sağlam bir Matematik kültürü kazandı . Emmy'nin çocukluk ve genç kızlık yılları aile yuvasında çok mutlu ve şen geçti . Baba Max zamanının büyük bir kısmını kızı Emmy'ye veriyordu . Emmy de babasının verdiği bilgileri çok süratli bir şekilde alıyor ve kendi kendine bağımsız olarak da düşünebiliyordu .
Yirminci yüzyılın başlarında , eskiden olduğu gibi kadınların üniversitelerde okumalarına iyi gözle bakılmıyordu . Bir kadının üniversiteye devam etmesi ve orada okuması oldukça yadırganan bir olaydı . Ondokuzuncu yüzyıldan beri bu önyargı devam ediyordu . Tüm bu engellemelere , zorluklara ve üniversite çevresinin önyargılarına karşın , zeki Noether üniversiteyi bitirdi . 1907 yılında da matematikte ünlü bir çalışmayla doktorasını tamamladı .
Noether'ü en çok beğenen ve çalışmalarını taktir eden matematikçilerden binsi de Hilbert'ti . Ona üniversitelerde iş bulmak için çalışıyordu . Hilbert'in tüm uğraşılarına karşın Emmy'ye üniversitelerde profesör olarak bir iş bulamadı ve iş verilmedi . Zamanın üniversiteleri bayanlara karşı oldukça tutucuydu . Hilbert , Noether'ne iş verilmesi için çok uğraştı . Yine zamanın yöneticileri 1922 yılında Emmy'nin Götingen'de ücretsiz ders vermesi koşuluyla şeref profesörlüğü vermeye razı oldular ve Götingen'e şeref profesörü olarak atadılar . Bu da Emmy için fazla bir iyilik değildi .
Noether için felaketler bununla da bitmedi . 1930 yılından sonra Almanya'da büyük ölçüde Yahudi katliamları , sürgünleri ve kampları yapılıyordu . Doğuştan Yahudi olan Emmy Noether'nün başına daha çok felaketler gelecekti . Noether ve Yahudi arkadaşları 1933 yılında Götingen Üniversitesinden atıldılar . Bu , Emmy ve arkadaşları için bir yıkım oldu . Bu sırada Amerika Birleşik Devletleri Emmy'yi büyük bir memnuniyetle ülkesine davet etti ve bundan çok sevinç duyacaklarını bildirdiler . Noether , 1933 yılında Amerika'ya gitti . Yaşamının son iki yılını Bryn Mawr College'inde ve Princeton Üniversitesinde dersler vererek geçirdi . Daha çok çalışmalar yapabilecek bir yaştayken , 1935 yılında Amerika'da öldü .
Matematikte çok sayıda çalışması olan Emmy Noether'nün cebire kazandırdığı ve kendi adıyla anılan Noetherian halkaları , 1920 ile 1930 yılları arasında gerçekleştirilmiştir . Fakat , Emmy'nin bu halkalarının değeri bu yıllarda pek anlaşılamamış veya bugünkü gibi değeri bilinememiştir . Cebirde uzman bir matematikçi olan Emmy'nin topolojinin gelişmesinde de derin izleri vardır .
Emmy'nin yaptığı çalışmaların değeri daha sonra anlaşılmıştır . Bu konuda ünlü matematikçi Aleksandroff Emmy için şöyle diyor "Emmy Noether bize , basit ve genel bir yolla düşünmeyi öğretti . O karışık cebirsel işlemler yaparak değil de , homemorfizma ve ideallerle bu düşünmeyi cebire soktu . Karışık ve çok özel koşullar taşıyan , kolayca anlaşılamayan şeyleri Kronecker gibi budayarak cebirde keşifler için yeni bir yol açtı . İşte bunlar kendi adını verdiği Noether halkalarıydı" . Emmy Noether , bu adla daha yıllarca anılacaktır .
Yahudi bir aileden gelen Amalie Emmy Noether , Max ve İda Noether'lerin ilk çocuğu olarak Almanya'da Bavyera'nın Erlangen kentinde 23 Mart 1882 günü doğmuştur . Baba Max ( 1844 - 1921 ) , çok ünlü bir cebirsel Geometri profesörüydü . 1874 yıllarında Heidelberg ve 1875 ile 1921 yılları arasında da Erlangen Üniversitelerinde dersler verdi . Cebirsel fonksiyonların gelişmesinde büyük payı oldu . Çeşitli kavramlara , özellikle cebirsel geometrideki birçok teoreme onun adı verildi . Bu nedenle kızı Emmy matematiğe babası Max'la başladı . Kısa bir sürede çok iyi ve sağlam bir Matematik kültürü kazandı . Emmy'nin çocukluk ve genç kızlık yılları aile yuvasında çok mutlu ve şen geçti . Baba Max zamanının büyük bir kısmını kızı Emmy'ye veriyordu . Emmy de babasının verdiği bilgileri çok süratli bir şekilde alıyor ve kendi kendine bağımsız olarak da düşünebiliyordu .
Yirminci yüzyılın başlarında , eskiden olduğu gibi kadınların üniversitelerde okumalarına iyi gözle bakılmıyordu . Bir kadının üniversiteye devam etmesi ve orada okuması oldukça yadırganan bir olaydı . Ondokuzuncu yüzyıldan beri bu önyargı devam ediyordu . Tüm bu engellemelere , zorluklara ve üniversite çevresinin önyargılarına karşın , zeki Noether üniversiteyi bitirdi . 1907 yılında da matematikte ünlü bir çalışmayla doktorasını tamamladı .
Noether'ü en çok beğenen ve çalışmalarını taktir eden matematikçilerden binsi de Hilbert'ti . Ona üniversitelerde iş bulmak için çalışıyordu . Hilbert'in tüm uğraşılarına karşın Emmy'ye üniversitelerde profesör olarak bir iş bulamadı ve iş verilmedi . Zamanın üniversiteleri bayanlara karşı oldukça tutucuydu . Hilbert , Noether'ne iş verilmesi için çok uğraştı . Yine zamanın yöneticileri 1922 yılında Emmy'nin Götingen'de ücretsiz ders vermesi koşuluyla şeref profesörlüğü vermeye razı oldular ve Götingen'e şeref profesörü olarak atadılar . Bu da Emmy için fazla bir iyilik değildi .
Noether için felaketler bununla da bitmedi . 1930 yılından sonra Almanya'da büyük ölçüde Yahudi katliamları , sürgünleri ve kampları yapılıyordu . Doğuştan Yahudi olan Emmy Noether'nün başına daha çok felaketler gelecekti . Noether ve Yahudi arkadaşları 1933 yılında Götingen Üniversitesinden atıldılar . Bu , Emmy ve arkadaşları için bir yıkım oldu . Bu sırada Amerika Birleşik Devletleri Emmy'yi büyük bir memnuniyetle ülkesine davet etti ve bundan çok sevinç duyacaklarını bildirdiler . Noether , 1933 yılında Amerika'ya gitti . Yaşamının son iki yılını Bryn Mawr College'inde ve Princeton Üniversitesinde dersler vererek geçirdi . Daha çok çalışmalar yapabilecek bir yaştayken , 1935 yılında Amerika'da öldü .
Matematikte çok sayıda çalışması olan Emmy Noether'nün cebire kazandırdığı ve kendi adıyla anılan Noetherian halkaları , 1920 ile 1930 yılları arasında gerçekleştirilmiştir . Fakat , Emmy'nin bu halkalarının değeri bu yıllarda pek anlaşılamamış veya bugünkü gibi değeri bilinememiştir . Cebirde uzman bir matematikçi olan Emmy'nin topolojinin gelişmesinde de derin izleri vardır .
Emmy'nin yaptığı çalışmaların değeri daha sonra anlaşılmıştır . Bu konuda ünlü matematikçi Aleksandroff Emmy için şöyle diyor "Emmy Noether bize , basit ve genel bir yolla düşünmeyi öğretti . O karışık cebirsel işlemler yaparak değil de , homemorfizma ve ideallerle bu düşünmeyi cebire soktu . Karışık ve çok özel koşullar taşıyan , kolayca anlaşılamayan şeyleri Kronecker gibi budayarak cebirde keşifler için yeni bir yol açtı . İşte bunlar kendi adını verdiği Noether halkalarıydı" . Emmy Noether , bu adla daha yıllarca anılacaktır .