Fatih Kalender Hoca ile Fetvalar
Malumunuz Ramazan orucu hür olan mükellef olan ve Mukim olan Müslümanlara gerekli olan bir vecibedir ancak bir insan misafir ise yani sefer durumunda ise bu kimse Ramazan oruçu tutmama noktasında ruhsat tanınmış daha sonraki günlerde kaza etmek kaydıyla
Şimdi kitaplarımızda şu konuya dair ihtilaf vardır kişinin haleti seferde iken imsak üzerine doğmuş olması ile Yoksa daha henüz imsak kesmemiş ve imsak kestiği zamanda da seferde olmayacak yani Mukim olacak ama gün içinde sefere gideceği kesin böylesi bir durumda geceden niyet etmemesi yani imsak kestikten sonra Mukim olduğu halde oruca niyet etmemesi bu kişi hakkında ruhsat olarak değerlendirilir mi değerlendirilmez mi?
İki örnek verelim siz seferdesiniz ve seferdeyken imsak kesiyor sizin oruca niyet etmemeniz ittifak idir Siz ama evdesiniz memlekettesiniz uçak biletiniz var veya otobüs biletiniz var ve o saatte yola çıkacaksınız imsak kestiği anda mukimsiniz oruç tutmama ruhsatınız var mı?
Bu konuda Hanefi kaynaklarında iki farklı ibareyi görme imkanımız var bazı ifadelerde o ki bu gündüz vakti sefere çıkacaktır ve oruca başladıktan sonra sefere çıkan bir kimsenin orucu bozma ruhsatı da yoktur bu da önemli yani siz oruca niyet etmişseniz o ki Ben seferdeyim orucumu bozabilir miyim diye bir sual edilecek olsa bu kişinin orucu bozması caiz değil bozacak olsa kefaretin gerekmemesi ayrı bir konu ama bozmasına ruhsat tanınır mı tanınmaz
Peki böylesi bir durumda bu adam da o ki gün içinde oruç sefere çıkacaktır ve Orucunu bozma ruhsatı da tanımıyorsa o zaman geceden oruca niyet etmeme yetkisi var diyen bir grup var diğer bir grup ise diyor ki an itibariyla bu kimse mukimdir ileride sefere çıkma niyetindedir sefere çıkmak bir ameliyet bir fiildir fiil ise mücerret niyette oluşmaz Yani bir eylem olması gerekir bir fiil icra edilmesi gerekir
Dolayısıyla o fiil icra edilmedikçe bu insana seferi denilmeyecek için müsafir denilmeyecek ifadesine yer verilmiş O yüzden Bizler de bu konuda İhtiyat sadedinde bu iki görüşte de en ihtiyatlı olan kişi henüz seferde değil ise yani imsak kestiği anda seferde değilse böylesi bir durumda bu kimsenin oruç ruhsatından istifade etmesinin olmayacağını söyleyebiliriz ama burada
Şöyle bir ayrıma gitme imkanı da olabilir Tabii bir insiyatif olarak bazı sefere çıkma anlaşmaları vardır ki neredeyse ise % 100 yani Örneğin uçak biletiniz alınmış otobüs biletiniz alınmış belki günler öncesinde hazırlık yapılmış o sefere illaki çıkılacaktır bir böyle bir sefer vardır bir de sizin kendi özel aracınızla kendi imkanlarınız da yani Çok da e önemli değil yani o gün İşte başım ağrıdı deyip de çıkamayız veya bir telefon geldi veya çok önemli bir durum olmaksızın ya Bugün keyfim yok Bugün ben bu sefere çıkmayayım diyebileceğiniz bir durum ise böylesi bir durumda geceden niyet etmeme diye bir ruhsat olmasın ama ikinci durumda Yani günler öncesinde Siz hazırlanmışsa öyle eften püften bahanelerle terk edebileceğiniz bir sefer değildir
Böyle de ve o seferde meşakkatli bir seferdir ruhsattan da istifade etmek istiyorsunuz Yoldayken de bozma durumunuz yok o zaman diğer görüşte de Bu bağlamda bu kişi dar çerçevede yani özel dairede e amel etme imkanı da olabilir diyebiliriz
Oruçluyken Sefere Çıkacak Kişi Nasıl Hareket Etmeli?
Malumunuz Ramazan orucu hür olan mükellef olan ve Mukim olan Müslümanlara gerekli olan bir vecibedir ancak bir insan misafir ise yani sefer durumunda ise bu kimse Ramazan oruçu tutmama noktasında ruhsat tanınmış daha sonraki günlerde kaza etmek kaydıyla
Şimdi kitaplarımızda şu konuya dair ihtilaf vardır kişinin haleti seferde iken imsak üzerine doğmuş olması ile Yoksa daha henüz imsak kesmemiş ve imsak kestiği zamanda da seferde olmayacak yani Mukim olacak ama gün içinde sefere gideceği kesin böylesi bir durumda geceden niyet etmemesi yani imsak kestikten sonra Mukim olduğu halde oruca niyet etmemesi bu kişi hakkında ruhsat olarak değerlendirilir mi değerlendirilmez mi?
İki örnek verelim siz seferdesiniz ve seferdeyken imsak kesiyor sizin oruca niyet etmemeniz ittifak idir Siz ama evdesiniz memlekettesiniz uçak biletiniz var veya otobüs biletiniz var ve o saatte yola çıkacaksınız imsak kestiği anda mukimsiniz oruç tutmama ruhsatınız var mı?
Bu konuda Hanefi kaynaklarında iki farklı ibareyi görme imkanımız var bazı ifadelerde o ki bu gündüz vakti sefere çıkacaktır ve oruca başladıktan sonra sefere çıkan bir kimsenin orucu bozma ruhsatı da yoktur bu da önemli yani siz oruca niyet etmişseniz o ki Ben seferdeyim orucumu bozabilir miyim diye bir sual edilecek olsa bu kişinin orucu bozması caiz değil bozacak olsa kefaretin gerekmemesi ayrı bir konu ama bozmasına ruhsat tanınır mı tanınmaz
Peki böylesi bir durumda bu adam da o ki gün içinde oruç sefere çıkacaktır ve Orucunu bozma ruhsatı da tanımıyorsa o zaman geceden oruca niyet etmeme yetkisi var diyen bir grup var diğer bir grup ise diyor ki an itibariyla bu kimse mukimdir ileride sefere çıkma niyetindedir sefere çıkmak bir ameliyet bir fiildir fiil ise mücerret niyette oluşmaz Yani bir eylem olması gerekir bir fiil icra edilmesi gerekir
Dolayısıyla o fiil icra edilmedikçe bu insana seferi denilmeyecek için müsafir denilmeyecek ifadesine yer verilmiş O yüzden Bizler de bu konuda İhtiyat sadedinde bu iki görüşte de en ihtiyatlı olan kişi henüz seferde değil ise yani imsak kestiği anda seferde değilse böylesi bir durumda bu kimsenin oruç ruhsatından istifade etmesinin olmayacağını söyleyebiliriz ama burada
Şöyle bir ayrıma gitme imkanı da olabilir Tabii bir insiyatif olarak bazı sefere çıkma anlaşmaları vardır ki neredeyse ise % 100 yani Örneğin uçak biletiniz alınmış otobüs biletiniz alınmış belki günler öncesinde hazırlık yapılmış o sefere illaki çıkılacaktır bir böyle bir sefer vardır bir de sizin kendi özel aracınızla kendi imkanlarınız da yani Çok da e önemli değil yani o gün İşte başım ağrıdı deyip de çıkamayız veya bir telefon geldi veya çok önemli bir durum olmaksızın ya Bugün keyfim yok Bugün ben bu sefere çıkmayayım diyebileceğiniz bir durum ise böylesi bir durumda geceden niyet etmeme diye bir ruhsat olmasın ama ikinci durumda Yani günler öncesinde Siz hazırlanmışsa öyle eften püften bahanelerle terk edebileceğiniz bir sefer değildir
Böyle de ve o seferde meşakkatli bir seferdir ruhsattan da istifade etmek istiyorsunuz Yoldayken de bozma durumunuz yok o zaman diğer görüşte de Bu bağlamda bu kişi dar çerçevede yani özel dairede e amel etme imkanı da olabilir diyebiliriz