Futbol 'da, Orta saha pozisyonu (mavi renkle belirtilmiştir), oyuna yön veren ve defans ile forvet arasında köprü görevi gören oyunculara denir.Temel amaçları rakip takımların topunu kapmak ve gerçekleştirdiği atakları kesmek, topa sahip olmak ve forvetleri beslemektir.Bazı orta saha oyuncuları daha fazla defansif görev alırken, diğerleri ise forvet ve orta saha arasında görev yaparlar.Kulüplerin kullandığı orta saha oyuncu sayısı, maçın zorluğuna, oyun şablonuna ve bireysel yeteneklere göre değişebilir.
Orta saha oyuncularında top kapma, top sürme, şut çekme ve pas verme yetenekleri gerekmektedir. Teknik direktörler genellikle; orta sahada en az bir oyuncuyu adam adama savunma ve rakibin ataklarını kesmek için kullanırken, geriye kalan orta saha oyuncuları gol poziyonu yaratmak veya defans ile forvet arasında sorumluluk almakla görevlendirirler.
Bu pozisyon çeşitli bölümlere ayrılmıştır. Atağı başlatan futbolculara oyun kurucu, kanatlara sağ ve sol açık, defansa dönük oynayanlara defansif orta saha ve forvet arkası oyunculara da ofansif orta saha adı verilir.
Pozisyonun Doğuşu
Futbolda Orta saha kavramı başlangıçta yoktu. İlk taktikler 2-8, 3-7 gibi sadece ileriye ve geriye dönük oyunlar kurulduğundan, her oyuncu zaten orta kısımdan geçiş yapmak zorundaydı. Fakat, taktikler fazla gol yenilmesine sebebiyet verince, sahanın her tarafında presi hakim kılmak gerekti. Bu nedenle de bu kavram ortaya çıktı.
Sağ açık ve sol açık
Pozisyon ortaya çıktı ve futbol günümüzdeki haline yaklaştı. Fakat, bek oyuncularının ileri çıkması da yeterli değildi. Bu yüzden de, Açık oyuncuları 1966 FIFA Dünya Kupası'ndan itibaren öne çıkmaya başlamıştır.
Ön libero
Ön libero, günümüz futbolunda defans ağırlıklı oynayan orta saha oyuncuları için kullanılan terimdir. Ön libero, defansın önünde görev alarak rakibin hücum varyasyonlarına önde basma, pozisyon bozma görevini üstlenir. Bir süpürge gibi vazife görerek, rakip takımın ataklarına engel olmakla yükümlüdür.
Taktik değişikliği olması gereken durumlarda, örnek olarak mağlubiyet durumlarında orta sahanın göbeğinde oynayan bir oyuncu ön liberoya çekilebilir. Ön liberolar aslına bakılacak olursa iki açıdan ele alınabilir: Biri top dağıtan, diğeri defansif ön libero. Eğer takımdaki bekler kaliteliyse ve ileri çok açılıyorlarsa ön liberolara büyük görev düşer, onların yerini doldurması gerekir. Günümüzde Türkiye A Millî Takımı'nda Nuri Şahin ve Mehmet Topal ön libero mevkiinde, taktiğe göre değişmekle birlikte, beraber oynamaktadırlar. Milli Takımda yıllarca bu mevkiye uygun adam yetiştirmekte sıkıntı çektiğimizden. Mehmet Aurelio Türk statüsüne alınarak A Milli takımda görev yapmıştır. Günümüzde bu bölgenin önemi iyi anlaşıldığından yeni jenerasyondan bölgeye uygun futbolcular yetişmeye başlamıştır. Necip Uysal gibi genç yetenekler de zaman zaman bu alanda görev bulmaktadır.
Orta saha oyuncularında top kapma, top sürme, şut çekme ve pas verme yetenekleri gerekmektedir. Teknik direktörler genellikle; orta sahada en az bir oyuncuyu adam adama savunma ve rakibin ataklarını kesmek için kullanırken, geriye kalan orta saha oyuncuları gol poziyonu yaratmak veya defans ile forvet arasında sorumluluk almakla görevlendirirler.
Bu pozisyon çeşitli bölümlere ayrılmıştır. Atağı başlatan futbolculara oyun kurucu, kanatlara sağ ve sol açık, defansa dönük oynayanlara defansif orta saha ve forvet arkası oyunculara da ofansif orta saha adı verilir.
Pozisyonun Doğuşu
Futbolda Orta saha kavramı başlangıçta yoktu. İlk taktikler 2-8, 3-7 gibi sadece ileriye ve geriye dönük oyunlar kurulduğundan, her oyuncu zaten orta kısımdan geçiş yapmak zorundaydı. Fakat, taktikler fazla gol yenilmesine sebebiyet verince, sahanın her tarafında presi hakim kılmak gerekti. Bu nedenle de bu kavram ortaya çıktı.
Sağ açık ve sol açık
Pozisyon ortaya çıktı ve futbol günümüzdeki haline yaklaştı. Fakat, bek oyuncularının ileri çıkması da yeterli değildi. Bu yüzden de, Açık oyuncuları 1966 FIFA Dünya Kupası'ndan itibaren öne çıkmaya başlamıştır.
Ön libero
Ön libero, günümüz futbolunda defans ağırlıklı oynayan orta saha oyuncuları için kullanılan terimdir. Ön libero, defansın önünde görev alarak rakibin hücum varyasyonlarına önde basma, pozisyon bozma görevini üstlenir. Bir süpürge gibi vazife görerek, rakip takımın ataklarına engel olmakla yükümlüdür.
Taktik değişikliği olması gereken durumlarda, örnek olarak mağlubiyet durumlarında orta sahanın göbeğinde oynayan bir oyuncu ön liberoya çekilebilir. Ön liberolar aslına bakılacak olursa iki açıdan ele alınabilir: Biri top dağıtan, diğeri defansif ön libero. Eğer takımdaki bekler kaliteliyse ve ileri çok açılıyorlarsa ön liberolara büyük görev düşer, onların yerini doldurması gerekir. Günümüzde Türkiye A Millî Takımı'nda Nuri Şahin ve Mehmet Topal ön libero mevkiinde, taktiğe göre değişmekle birlikte, beraber oynamaktadırlar. Milli Takımda yıllarca bu mevkiye uygun adam yetiştirmekte sıkıntı çektiğimizden. Mehmet Aurelio Türk statüsüne alınarak A Milli takımda görev yapmıştır. Günümüzde bu bölgenin önemi iyi anlaşıldığından yeni jenerasyondan bölgeye uygun futbolcular yetişmeye başlamıştır. Necip Uysal gibi genç yetenekler de zaman zaman bu alanda görev bulmaktadır.