By_N4rK0ZzZzz
- 10 Ocak 2023
- 2,049 Mesaj
Rusya Federal Uzay Ajansı (Roscosmos), dün, Moskova’nın yaklaşık 5 bin 500 kilometre doğusundaki Vostoçniy uzay üssünden Luna-25 uzay aracını taşıyan Soyuz 2.1v roketini uzaya fırlattı.
Başarılı geçen fırlatmanın akabinde uçuş yörüngesine giren Luna-25’in, 21 Ağustos’ta Ay’ın güney kutbuna iniş yaparak yaklaşık bir yıl sürecek vazifesine başlaması planlanıyor. En önemli vazifeleri ortasında Ay’da su kaynağı bulmak olan Luna-25, bunun yanı sıra uzay ışınlarının ve elektromanyetik emisyonların ay yüzeyindeki tesirlerini inceleyecek.
Roscosmos Lideri Yuriy Borisov, fırlatmanın akabinde yaptığı açıklamada, Luna-25’in barışçıl maksatlarla Ay’a gönderildiğini vurgulayarak, 2027, 2028 ve 2030’da da Ay’a uzay araçları göndermeyi planladıklarını söyledi.
Çin’le birlikte Ay’a yönelik ortak projeler de yürüteceklerine işaret eden Borisov, “Çin’den meslektaşlarımızla bir sonraki basamağa, yani beşerli bir misyona ve bir Ay üssünün inşasına başlayacağız” tabirini kullandı.
ANA VAZİFESİ: SU KAYNAĞI KEŞFETMEK
Rusya’nın 1976’dan bu yana Ay’a gönderdiği birinci uzay aracı Luna-25, iniş platformu ve üzerinde çeşitli araç gereçlerin yer aldığı iki ana modülden oluşuyor.
Luna-25’te uzay ışınlarının ve elektromanyetik emisyonların incelenmesi için yaklaşık 31 kilogram tartısında çeşitli bilimsel ekipmanlar yer alırken, toprağı kazabilen ve örnekler alabilen aygıtlar da bulunuyor.
Ay’daki birinci kanıtlanmış su keşfi, Hindistan Uzay Ajansı tarafından 2008’de Ay’ın yörüngesine oturtulan birinci Hint araştırma uydusu Chandrayaan-1’den sağlanan datalar sayesinde gerçekleşmişti.
Luna-25 de Ay’ın güney kutbunda hem insan hayatı için ehemmiyet taşıyan hem de roket yakıtı olarak kullanılabilecek hidrojen ve oksijen barındıran su kaynağı bulmaya çalışacak.
REKABET ARTIYOR
Rusya’nın yanı sıra ABD, Çin ve Hindistan da Ay’da keşif ve madencilikle ilgili çalışmalarına son yıllarda sürat verdi. ABD ve Çin, 2026’da Ay’a gezici ve sondaj araçlarını göndermeyi planlıyor.
Son olarak Hindistan Uzay Araştırmaları Merkezi tarafından 5 Ağustos’ta yapılan açıklamada, Ay’ın güney kutup bölgesinde inceleme yapması için 14 Temmuz’da uzaya gönderdiği Chandrayaan-3 keşif aracının yörüngeye başarılı biçimde yerleştiği bildirilmişti. Hindistan, üçüncü Ay keşif misyonunu yürütecek Chandrayaan-3’ün başarılı olması halinde ABD, eski Sovyetler Birliği ve Çin’den sonra Ay’a yumuşak iniş gerçekleştiren 4’üncü ülke olacak.
Uzmanlar, Ay’ın güney kutbundaki suyun, gelecekteki Ay vazifeleri yahut Mars’a giden roketler için yakıt çıkarmak maksadıyla kullanabileceğini ve bundan ötürü çok sayıda ülkenin ilgisini çektiğini vurguluyor.
İLK AY MACERASI
Rusya’nın Ay’a uzay aracı gönderme macerası birinci kez Soğuk Savaş’ın bir modülü olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ile ABD’nin 20. yüzyılın ikinci yarısında uzay yarışı esnasında başladı.
Ruslar, Amerikalılardan erken davranarak Sovyetler Birliği’nin Vostok beşerli uzay uçuş programı çerçevesinde uzaya birinci sefer insan gönderdi.
12 Nisan 1961’de Sovyet Kozmonot Yuri Gagarin, uzaya çıktı. Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılan Vostok uzay aracı Dünya yörüngesinde tam cins attı. Böylelikle insanlık tarihinin uzay çağı başladı.
Bu ortada ABD, Ay’a insan indirmek için Apollo programını geliştirirken, SSCB de “Sovyet Ay Programını” geliştirdi. SSCB, 1963’te birinci bayan kozmonot Valentina Tereşkova’yı da uzaya gönderdikten sonra ABD, Ay programını hızlandırdı. Nihayet ABD, 20 Temmuz 1969’da Ay yüzeyine beşerli birinci uzay uçuşunu yaptı.
İL DENEME: LUNA-1
Sovyetler Birliği, birinci Ay denemesini Luna-1 ile yaptı. 2 Ocak 1959’da Baykonur Üssü’nden fırlatılan uzay aracı, tarihte birinci kez Ay’ın yakınına ulaştı ve güneş merkezli yörüngeye yerleşti. Lakin bir arızadan ötürü araç, Ay’ı kaçırdı
Aynı yıl 12 Eylül’de fırlatılan Luna-2 uzay aracı ise tarihte “Ay’ın yüzeyine inen birinci insan imali nesne” oldu.
Yine birebir yıl 4 Ekim’de gönderilen Luna-3, fırlatmadan üç gün sonra birinci kez Ay’ın yörüngesindeki eş vakitli dönüşten ötürü her vakit Dünya’dan uzağa bakan yarımküresinde bulunan “Ay’ın uzak yüzü”nün imgelerini elde etti.
Sovyetler Birliği’nin 31 Mart 1966’da fırlattığı Luna-10 uzay aracı da “Ay’ın birinci yapay uydusu” özelliğini taşıyor. Araç, Ay’ın etrafını, görünür ve aykırı taraftaki yüzeyin kimyasal bileşimini keşfetmek için sabit bir yörüngeye sokuldu. Luna-10, “Ay etrafında birinci tipini atarak yörüngeye giren birinci insan yapısı nesne” oldu.
Ay’ın yapay uydusunun çalışması sayesinde bilim insanları, Ay yüzeyindeki kayaların genel kimyasal bileşimini ve tiplerini öğrendi.
AY’A GİDİP DÜNYA’YA DÖNEN BİRİNCİ ARAÇ: ZOND-5
Zond-5 uzay aracı, 15 Eylül 1968’de fırlatıldı. Ay’ın yörüngesinde dönüp Dünya’ya inançlı biçimde dönen birinci uzay aracı, Ay’a çıkarken güvertesinde canlı varlıkları taşımasıyla da tarihe geçti.
Uzay aracı, 21 Eylül’de atmosfere girdi ve Hint Okyanusu’na indi.
Luna-17 için 19 Şubat 1969’da yapılan birinci fırlatma denemesi başarısız oldu ve aracı taşıyan roket uçuşunun 52. saniyesinde patladı. İkinci deneme, 10 Kasım 1970’de yapıldı ve Ay’ın yüzeyine iniş gerçekleşti. Bu sırada 16 Temmuz 1969’da ABD, “Ay’a birinci insan inişini” başardı.
Luna-17, dünyadan denetim edilen birinci otomatik kendinden tahrikli laboratuvara sahipti.
Ruslar, bir evvelki Ay’a yönelik uzay aracını 9 Ağustos 1976’da fırlattı. Luna-24 uzay aracı, Ay’ın yüzeyine indikten sonra 2 metrelik derinlikten sondaj ile toprak elde etti.
İlk kez su izlerinin bulunduğu 170 gram toprak ile araç, Dünya’ya geri döndü. Lakin bilim insanları, bu suyun Ay suyu olduğunu kesinleştiremedi. Luna-24, SSCB’nin son Ay misyonu oldu. (AA)
Başarılı geçen fırlatmanın akabinde uçuş yörüngesine giren Luna-25’in, 21 Ağustos’ta Ay’ın güney kutbuna iniş yaparak yaklaşık bir yıl sürecek vazifesine başlaması planlanıyor. En önemli vazifeleri ortasında Ay’da su kaynağı bulmak olan Luna-25, bunun yanı sıra uzay ışınlarının ve elektromanyetik emisyonların ay yüzeyindeki tesirlerini inceleyecek.
Roscosmos Lideri Yuriy Borisov, fırlatmanın akabinde yaptığı açıklamada, Luna-25’in barışçıl maksatlarla Ay’a gönderildiğini vurgulayarak, 2027, 2028 ve 2030’da da Ay’a uzay araçları göndermeyi planladıklarını söyledi.
Çin’le birlikte Ay’a yönelik ortak projeler de yürüteceklerine işaret eden Borisov, “Çin’den meslektaşlarımızla bir sonraki basamağa, yani beşerli bir misyona ve bir Ay üssünün inşasına başlayacağız” tabirini kullandı.
ANA VAZİFESİ: SU KAYNAĞI KEŞFETMEK
Rusya’nın 1976’dan bu yana Ay’a gönderdiği birinci uzay aracı Luna-25, iniş platformu ve üzerinde çeşitli araç gereçlerin yer aldığı iki ana modülden oluşuyor.
Luna-25’te uzay ışınlarının ve elektromanyetik emisyonların incelenmesi için yaklaşık 31 kilogram tartısında çeşitli bilimsel ekipmanlar yer alırken, toprağı kazabilen ve örnekler alabilen aygıtlar da bulunuyor.
Ay’daki birinci kanıtlanmış su keşfi, Hindistan Uzay Ajansı tarafından 2008’de Ay’ın yörüngesine oturtulan birinci Hint araştırma uydusu Chandrayaan-1’den sağlanan datalar sayesinde gerçekleşmişti.
Luna-25 de Ay’ın güney kutbunda hem insan hayatı için ehemmiyet taşıyan hem de roket yakıtı olarak kullanılabilecek hidrojen ve oksijen barındıran su kaynağı bulmaya çalışacak.
REKABET ARTIYOR
Rusya’nın yanı sıra ABD, Çin ve Hindistan da Ay’da keşif ve madencilikle ilgili çalışmalarına son yıllarda sürat verdi. ABD ve Çin, 2026’da Ay’a gezici ve sondaj araçlarını göndermeyi planlıyor.
Son olarak Hindistan Uzay Araştırmaları Merkezi tarafından 5 Ağustos’ta yapılan açıklamada, Ay’ın güney kutup bölgesinde inceleme yapması için 14 Temmuz’da uzaya gönderdiği Chandrayaan-3 keşif aracının yörüngeye başarılı biçimde yerleştiği bildirilmişti. Hindistan, üçüncü Ay keşif misyonunu yürütecek Chandrayaan-3’ün başarılı olması halinde ABD, eski Sovyetler Birliği ve Çin’den sonra Ay’a yumuşak iniş gerçekleştiren 4’üncü ülke olacak.
Uzmanlar, Ay’ın güney kutbundaki suyun, gelecekteki Ay vazifeleri yahut Mars’a giden roketler için yakıt çıkarmak maksadıyla kullanabileceğini ve bundan ötürü çok sayıda ülkenin ilgisini çektiğini vurguluyor.
İLK AY MACERASI
Rusya’nın Ay’a uzay aracı gönderme macerası birinci kez Soğuk Savaş’ın bir modülü olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ile ABD’nin 20. yüzyılın ikinci yarısında uzay yarışı esnasında başladı.
Ruslar, Amerikalılardan erken davranarak Sovyetler Birliği’nin Vostok beşerli uzay uçuş programı çerçevesinde uzaya birinci sefer insan gönderdi.
12 Nisan 1961’de Sovyet Kozmonot Yuri Gagarin, uzaya çıktı. Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılan Vostok uzay aracı Dünya yörüngesinde tam cins attı. Böylelikle insanlık tarihinin uzay çağı başladı.
Bu ortada ABD, Ay’a insan indirmek için Apollo programını geliştirirken, SSCB de “Sovyet Ay Programını” geliştirdi. SSCB, 1963’te birinci bayan kozmonot Valentina Tereşkova’yı da uzaya gönderdikten sonra ABD, Ay programını hızlandırdı. Nihayet ABD, 20 Temmuz 1969’da Ay yüzeyine beşerli birinci uzay uçuşunu yaptı.
İL DENEME: LUNA-1
Sovyetler Birliği, birinci Ay denemesini Luna-1 ile yaptı. 2 Ocak 1959’da Baykonur Üssü’nden fırlatılan uzay aracı, tarihte birinci kez Ay’ın yakınına ulaştı ve güneş merkezli yörüngeye yerleşti. Lakin bir arızadan ötürü araç, Ay’ı kaçırdı
Aynı yıl 12 Eylül’de fırlatılan Luna-2 uzay aracı ise tarihte “Ay’ın yüzeyine inen birinci insan imali nesne” oldu.
Yine birebir yıl 4 Ekim’de gönderilen Luna-3, fırlatmadan üç gün sonra birinci kez Ay’ın yörüngesindeki eş vakitli dönüşten ötürü her vakit Dünya’dan uzağa bakan yarımküresinde bulunan “Ay’ın uzak yüzü”nün imgelerini elde etti.
Sovyetler Birliği’nin 31 Mart 1966’da fırlattığı Luna-10 uzay aracı da “Ay’ın birinci yapay uydusu” özelliğini taşıyor. Araç, Ay’ın etrafını, görünür ve aykırı taraftaki yüzeyin kimyasal bileşimini keşfetmek için sabit bir yörüngeye sokuldu. Luna-10, “Ay etrafında birinci tipini atarak yörüngeye giren birinci insan yapısı nesne” oldu.
Ay’ın yapay uydusunun çalışması sayesinde bilim insanları, Ay yüzeyindeki kayaların genel kimyasal bileşimini ve tiplerini öğrendi.
AY’A GİDİP DÜNYA’YA DÖNEN BİRİNCİ ARAÇ: ZOND-5
Zond-5 uzay aracı, 15 Eylül 1968’de fırlatıldı. Ay’ın yörüngesinde dönüp Dünya’ya inançlı biçimde dönen birinci uzay aracı, Ay’a çıkarken güvertesinde canlı varlıkları taşımasıyla da tarihe geçti.
Uzay aracı, 21 Eylül’de atmosfere girdi ve Hint Okyanusu’na indi.
Luna-17 için 19 Şubat 1969’da yapılan birinci fırlatma denemesi başarısız oldu ve aracı taşıyan roket uçuşunun 52. saniyesinde patladı. İkinci deneme, 10 Kasım 1970’de yapıldı ve Ay’ın yüzeyine iniş gerçekleşti. Bu sırada 16 Temmuz 1969’da ABD, “Ay’a birinci insan inişini” başardı.
Luna-17, dünyadan denetim edilen birinci otomatik kendinden tahrikli laboratuvara sahipti.
Ruslar, bir evvelki Ay’a yönelik uzay aracını 9 Ağustos 1976’da fırlattı. Luna-24 uzay aracı, Ay’ın yüzeyine indikten sonra 2 metrelik derinlikten sondaj ile toprak elde etti.
İlk kez su izlerinin bulunduğu 170 gram toprak ile araç, Dünya’ya geri döndü. Lakin bilim insanları, bu suyun Ay suyu olduğunu kesinleştiremedi. Luna-24, SSCB’nin son Ay misyonu oldu. (AA)