Saraybosna Şehri

Saraybosna; Sırpça Sarajevo. Bosna-Hersek Cumhuriyeti’nin başkentidir.

Ülkenin orta kesiminde, Bosna Irmağı’nın kolu Milijacka kıyısında, Belgrad’ın 201 km güneybatısında yer alır. Ülkenin endüstri (çelik, çimento, demiryolu araç-gereçleri, kimya, dokuma, sigara, şeker, bira) ticaret, ulaştırma, dinsel (katolik başpiskoposluğu, Ortodoks Metropolitliliği, Sarajevo Müftülüğü) merkezidir. Halı dokumacılığı, bakır, gümüş işleme vb geleneksel el sanatları, günümüzde de sürdürülmektedir. Yüzyıllar boyunca Türk egemenliğinde kalan kentin, doğu bölümündeki Türk mahallesinde medrese, ev, çok sayıda cami, türbe, vb tarihsel eser vardır. Bunlar arasında Gazi Hüsrev Pa§a Camisi (1531), Yugoslavya’daki Osmanlı mimarlığının en güzel örneklerinden biridir. Camiyle ırmak arasında yer alan, dar sokakları, küçük dükkânlarıyla özgün yapısını koruyan Türk pazarı, bugün bile Saraybosna’nın ticaret merkezidir. Irmağın karşı kıyısındaki Carave Camisi (16. yüzyıl), Belediye Binası (19. yüzyıl), Üniversite (1946), Ulusal Müze, öteki ilgi çekici yapılardır.

Tarih. İlkçağda, Roma 8. Leiyonu’nun karargâhı olan Sarajevo, 1262’de Vrh Bosna (Bosna Kalesi) adıyla kuruldu. 1415’te, sivil yerleşime açıldı; 1435’te, Osmanlılar tarafından ele geçirildi ve kalenin aşağısına, bugün bulunduğu yere, bir kasaba kuruldu. 1465’te, Bosna-Hersek Sancağı’nın merkezi oldu. 1480’de, Macarlar tarafından yağmalandı. 1507’den sonra Saraybosna adıyla anılmaya başlandı. 1697’de Avusturyalılar tarafından yıkıldı. 1878 Berlin Kongresi’nde Avusturya-Macaristan İmparatorluğuma verilmesi kararlaştırıldı.

Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand’ı 28 Haziran 1914’te, Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip adlı bir öğrencinin öldürülmesi, Birinci Dünya Savaşı’nın patlak verişinin görünürdeki nedeni oldu. Savaş sonunda Yugoslavya Krallığı topraklarına katıldı. İkinci Dünya Savaşı’nda, Nisan 1941-Nisan 1945 arasında Alman işgali altında kaldı. 1984 Kış Olimpiyatları, kentte düzenlendi. 1992-1996 arasındaki iç savaşta büyük çaplı yıkıma uğradı. Binlerce bina yıkılırken bir o kadar da insan öldü, birçoğu kenti terk etti.