Merhabalar THS Lojistik Tim adına bugün sizlerle "Siber Farkındalık Nedir ?" konumuzun devamı olan ve
"Siber dolandırıcılıktan nasıl korunuruz, neler yapabiliriz ve ne tür bir dolandırma durumlarıyla karşılaşabiliriz ?" konusunu inceleyeceğiz.
Öncelikle birlikte siber dolandırıcılık türlerine göz atalım ne dersiniz ?
Çünkü düşmanı tanımadan önlem almak gibi bir husus olamaz bu yüzden önce ne tür dolandırıcılık yöntemleri var ona bakalım.
Siber Dolandırıcılık Yöntemleri Nelerdir ?
Aslında bir çok yöntem var o kadar fazla ki buraya sayfa sayfa yazsak yetmez. Hatta iddia ediyorum ben bu yazıyı yazarken bir yerlerde yine birileri mutlaka farklı bir dolandırıcılık yöntemi geliştiriyordur öyle bir sektör kendisi. Biz en yaygın olanlarını ve en çok tercih edilenlerini inceleyelim.
En yaygın kullanılan siber dolandırıcılık yöntemleri;
1- Kimlik avı dolandırıcılığı
2- Alışveriş sitesi dolandırıcılığı.
3- Telefon dolandırıcılığı
Bakmayın üç tane seçtiğime diyorum ya çarşaf çarşaf yazsak yetmeyecek yöntemler mevcut ama günlük hayatımızda kullandığımız ve
suistimale açık olduğu için bunları seçmek daha mantıklı geldi.
Çünkü hepimiz bir yerlerde üyelikler oluşturuyor, online alışverişler yapıyor ve telefon kullanıyoruz.
Lafı fazla uzatmadan bu dolandırıcılık yöntemlerini tanıyalım birlikte buyurun.
1- Kimlik Avı Dolandırıcılığı
Şimdi yukarıda kullandığım resim ile bu konunun ne alakası var diyeceksiniz eminim, fakat bu yöntemin sanal terimi "Phishing" yani güzel Türkçemiz de "Oltalama" olarak geçmektedir. Şimdi resim yerine oturdu değil mi ?
Bu yöntem öyle bir yöntem ki sanal aleme "sazan.avi" gibi bir terimi kazandırmıştır.
Gerçi onu başka şekilde kullananlarda varda biz işin hacking kısmıyla ilgileniyoruz şimdilik.
Peki nedir bu yöntem nasıl yapılır ?
Bunun en basit yöntemi geçmişten beri süregelen e-posta yoluyla yapılan yöntemdir.
Efenim size şöyle bir e-posta gelmiştir.
" Sayın Ahmet Mehmet Bey güvenliğiniz için şifrenizi değiştirmeniz gerekmektedir lütfen bağlantıya tıklayarak eski şifreniz ile giriş yapıp belirlediğiniz yeni şifreyi giriniz " vs...
Tabii bir çok kullanıcı bağlantıya tıklayıp bakar önce site o kadar profesyonel hazırlanmıştır ki tereddütsüz bilgilerini girer ve şifresinin değiştiğini hesabını güvene aldığını düşünerek sevinir fakat artık iş işten geçmiştir farkında değildir. O artık oltaya takılan bir sazandır ve avcısı yavaş yavaş misinayı koparmadan avını ürkütmeden kendine doğru çekecektir.
Tabii bu yapılan işleme göre değişir ama ben hiç bir dolandırıcının damacana su siparişi vermek için üyeliğinizi ele geçirdiğini görmedim. Genelde kimlik bilgilerinizin bulunduğu ve bir çok uygulamayla bağlantılı olan hesaplarınızı ele geçirirler.
Sanırım birazcık açıklayıcı olmuştur.
2 - Alışveriş sitesi dolandırıcılığı
Şimdi bu yöntem için yukarıda anlattığımızdan ne gibi bir farkı var o yöntemle de bilgilerimizi çalmıyorlar mıydı ? diyebilirsiniz.
İnanın bana bu daha da şeytani bir yöntem bunda sizin form doldurmanızı filan beklemezler
hatta en çok üzerine geliştirme yapılan yöntemdir bu sistemin çünkü ucu bucağı yok.
Nasıl bir yöntemdir peki bu ?
Bir ürün beğenirsiniz nette arama yapar ve o ürünle ilgili bir siteye giriş yaparsınız.
Site o kadar profesyonel ve kurumsaldır ki pek şüphelenmezsiniz üstelik alacağınız ürünün sayfasında 5 yıldızlı sahte yorumlar havada uçuşmakta.
Fiyatının uygunluğundan söz edenimi ararsınız, gözlerden kalp fışkıran emoji atanlardan ve yanında yolladığı söz edilen hediyelerden aklınız beyniniz yorumlar arasında kaybolur gider. Haliyle sizde bu sahte yorumlara aldanarak hemen satın al butonuna ilerleyip ürünü satın alırsınız.
Üstelik kapıda ödeme diyor adamlar "ürünü gör öyle al kardeşim daha ne olsun" diyor.
Sipariş verdiniz ve bir kaç gün sonra beklediğiniz ürün gelmiştir böyle kapalı bir kutu içinde fakat açıp bakmak gibi bir durumunuz söz konusu olamaz çünkü kargo mevzuatı gereği şeffaf kargo olmadığı sürece hiç bir kargo o sorumluluğu üstüne alamaz.
Siz parasını verir ne yapalım aldık bir kere hıyar çıkacak hali yok ya deyip, kargo görevlisine para üstünü de bahşiş olarak verip bir hevesle ürünü açmak için içeri geçer ve kutuyu açtığınızda az önceki sözleriniz tıpkı kötü yerli dizilerdeki gibi kulaklarınızda uğuldamaya başlar.
"Hıyar çıkacak değil ya......"
Evet hıyar çıkmıştır hem de turfandalık yine de şanslısınız kutu boş olarak da gelebilirdi, havada sıcak ise şöyle naneli bir cacık iyi gider.
Neyse işin şakasını bir tarafa bırakalım bu kapıda ödeme ile olan yöntemdi bir de bunun online olarak olanları mevcut o zaten daha da profesyonel bir durum.
Bu gözler param güvende sisteminin birebir sahtesini gördü ama genel itibariyle baktığımızda sonuç bellidir hepsi sizin paranızı ve hevesinizi çalmak için yapılan dolandırıcılık yöntemidir.
3 - Telefon Dolandırıcılığı
Bu yöntemin farkı canlı kanlı bir insanın telefonun bir ucunda sizinle konuşmasıdır.
Belki de bu yüzden bir çok profesör vs bu dolandırıcılık yöntemiyle mağdur edilmiştir bilemeyiz, fakat onca uyarılara hatta emniyet birimlerinin SMS ile sürekli
"Yahu biz sizden neden para talep edelim inanmayın kardeşim" demesine rağmen hala aktif olan ve insanların büyülenmiş gibi dolandırılmasına sebep olan bir yöntem olduğu aşikar.
Bu yöntem genelde anlaşıldığı gibi telefon ile yapılan bir yöntemdir.
Arkaplanda düzenekler kurulur (telsiz sesleri vs) genelde 0850 li bir numara kiralanır ve kurban seçilir.
Seçilen kurbana kendilerini hakim savcı olarak tanıtıp kurbanın banka hesabının terör işleminde kullanıldığını ve bu kişilere operasyon yapabilmek için banka bilgilerinin gerektiği söylenir. Hatta bazıları iz bırakmamak için bu kişilere kurbanla birlikte operasyon düzenleyeceklerini ve bankada ki tüm parasını çekip bu kişilerle buluşması için verilen adrese o parayı bırakması telkin edilir. Bu sayede örgüt üyeleri tam parayı alacaklarken emniyet birimleri "FBI OPEN UP" diyerek yakalayacaklardır.
Masum kurbanımız bir an da önemli bir görev için seçildiğine sevinir ve vatana millete hayırlı bir birey olabilmek için dediklerini yapar gider kendi elleriyle bırakır ve operasyonun bitip parasının teslim edilmesini hatta bir madalya bile takılmasını bekler.
Fakat gerçekler acıdır, para gitmiş operasyon bitmiş ve kurbanımız yüzünde ben ne yaptım çaresizliğiyle kalakalmıştır.
Evet en fazla kullanılan yöntemleri tanıdık öğrendik peki korunmak için ne yapabiliriz ?
Öncelikle tüm siber dolandırıcılıklardan korunmak için kendinizi geliştirmeniz gereklidir. Bu teknikler konusunda kendinizi eğitirseniz o kadar bilinçli bir kullanıcı olur ve güvenle hayatınıza devam edebilirsiniz.
Mesela kimlik avı dolandırıcılığı yöntemlerinden korunmak için güvenmediğiniz bağlantılara tıklamaz ve form doldurmazsınız mümkün olduğunca üyelik bilgilerinizi ait olduğu sistemden değiştirirsiniz veya güncellersiniz.
Alışveriş Dolandırıcılığı için;
Bilmediğiniz güvenmediğiniz sitelerden alışveriş yapmaz ve bilinen sitelerden alışveriş yaparkende fake olmamasına dikkat etmek için adres satırındaki domain adresini kontrol edebilirsiniz.
Telefon dolandırıcılığı için;
Hiç bir emniyet veya devlet mensubu şahıs sizi hesap bilgilerinizi istemek için aramaz ve hatta size operasyon bilgisi vs vermez. Eğer gerçekten böyle bir durum var ise zaten sizin ruhunuz bile duymaz operasyon yapılmış ve sizde akşam haberlerinde tv karşısında çekirdek ile izliyor olursunuz. Bu yüzden sizi böyle arayan kişilerin aradığı numarayı 155'i arayarak bildirmeniz yeterlidir hiç değilse gerçekten bir faydanız olmuş olur.
Şifre Güvenliği!
Tüm bunlara ek olarak şifrelerinizi güvende tutmak için mutlaka iki faktörlü kimlik doğrulama sistemlerini kullanmaya özen gösterin. Bu sistemlere bağlı e-posta adres ve şifrelerinizi hiç kimseyle paylaşmayın ve yine bu e-posta adreslerinizi mutlaka güncel kullandığınız mobil numaralara tanımlayın.
Kullanabileceğiniz uygulamalar için önerebileceğim
"Google Authenticator ve Microsoft Authenticator" sistemleridir.
Bunlara bağlı e-posta adreslerinizi kaybetmediğiniz ve unutmadığınız sürece sorun yaşamayacaksınız.
Onlarca hesabın güvenliğini düşünmektense tek bir mail adresinin güvenliğini düşünmek daha mantıklıdır onunda zaten mobil hattınıza tanımlayarak önlemini alabilirsiniz.
Evet bu yazımızda siber dolandırıcılık yöntemlerini ve alabileceğimiz önlemleri eğlenceli bir dil ile kaleme aldık umarım faydalı olmuşuzdur.
Okuyan gözlerinize sağlık yorum yapmayı ve beğenmeyi unutmayın.
Sağlıcakla kalın.
"Siber dolandırıcılıktan nasıl korunuruz, neler yapabiliriz ve ne tür bir dolandırma durumlarıyla karşılaşabiliriz ?" konusunu inceleyeceğiz.
Öncelikle birlikte siber dolandırıcılık türlerine göz atalım ne dersiniz ?
Çünkü düşmanı tanımadan önlem almak gibi bir husus olamaz bu yüzden önce ne tür dolandırıcılık yöntemleri var ona bakalım.
Siber Dolandırıcılık Yöntemleri Nelerdir ?
Aslında bir çok yöntem var o kadar fazla ki buraya sayfa sayfa yazsak yetmez. Hatta iddia ediyorum ben bu yazıyı yazarken bir yerlerde yine birileri mutlaka farklı bir dolandırıcılık yöntemi geliştiriyordur öyle bir sektör kendisi. Biz en yaygın olanlarını ve en çok tercih edilenlerini inceleyelim.
En yaygın kullanılan siber dolandırıcılık yöntemleri;
1- Kimlik avı dolandırıcılığı
2- Alışveriş sitesi dolandırıcılığı.
3- Telefon dolandırıcılığı
Bakmayın üç tane seçtiğime diyorum ya çarşaf çarşaf yazsak yetmeyecek yöntemler mevcut ama günlük hayatımızda kullandığımız ve
suistimale açık olduğu için bunları seçmek daha mantıklı geldi.
Çünkü hepimiz bir yerlerde üyelikler oluşturuyor, online alışverişler yapıyor ve telefon kullanıyoruz.
Lafı fazla uzatmadan bu dolandırıcılık yöntemlerini tanıyalım birlikte buyurun.
1- Kimlik Avı Dolandırıcılığı
Şimdi yukarıda kullandığım resim ile bu konunun ne alakası var diyeceksiniz eminim, fakat bu yöntemin sanal terimi "Phishing" yani güzel Türkçemiz de "Oltalama" olarak geçmektedir. Şimdi resim yerine oturdu değil mi ?
Bu yöntem öyle bir yöntem ki sanal aleme "sazan.avi" gibi bir terimi kazandırmıştır.
Gerçi onu başka şekilde kullananlarda varda biz işin hacking kısmıyla ilgileniyoruz şimdilik.
Peki nedir bu yöntem nasıl yapılır ?
Bunun en basit yöntemi geçmişten beri süregelen e-posta yoluyla yapılan yöntemdir.
Efenim size şöyle bir e-posta gelmiştir.
" Sayın Ahmet Mehmet Bey güvenliğiniz için şifrenizi değiştirmeniz gerekmektedir lütfen bağlantıya tıklayarak eski şifreniz ile giriş yapıp belirlediğiniz yeni şifreyi giriniz " vs...
Tabii bir çok kullanıcı bağlantıya tıklayıp bakar önce site o kadar profesyonel hazırlanmıştır ki tereddütsüz bilgilerini girer ve şifresinin değiştiğini hesabını güvene aldığını düşünerek sevinir fakat artık iş işten geçmiştir farkında değildir. O artık oltaya takılan bir sazandır ve avcısı yavaş yavaş misinayı koparmadan avını ürkütmeden kendine doğru çekecektir.
Tabii bu yapılan işleme göre değişir ama ben hiç bir dolandırıcının damacana su siparişi vermek için üyeliğinizi ele geçirdiğini görmedim. Genelde kimlik bilgilerinizin bulunduğu ve bir çok uygulamayla bağlantılı olan hesaplarınızı ele geçirirler.
Sanırım birazcık açıklayıcı olmuştur.
2 - Alışveriş sitesi dolandırıcılığı
Şimdi bu yöntem için yukarıda anlattığımızdan ne gibi bir farkı var o yöntemle de bilgilerimizi çalmıyorlar mıydı ? diyebilirsiniz.
İnanın bana bu daha da şeytani bir yöntem bunda sizin form doldurmanızı filan beklemezler
hatta en çok üzerine geliştirme yapılan yöntemdir bu sistemin çünkü ucu bucağı yok.
Nasıl bir yöntemdir peki bu ?
Bir ürün beğenirsiniz nette arama yapar ve o ürünle ilgili bir siteye giriş yaparsınız.
Site o kadar profesyonel ve kurumsaldır ki pek şüphelenmezsiniz üstelik alacağınız ürünün sayfasında 5 yıldızlı sahte yorumlar havada uçuşmakta.
Fiyatının uygunluğundan söz edenimi ararsınız, gözlerden kalp fışkıran emoji atanlardan ve yanında yolladığı söz edilen hediyelerden aklınız beyniniz yorumlar arasında kaybolur gider. Haliyle sizde bu sahte yorumlara aldanarak hemen satın al butonuna ilerleyip ürünü satın alırsınız.
Üstelik kapıda ödeme diyor adamlar "ürünü gör öyle al kardeşim daha ne olsun" diyor.
Sipariş verdiniz ve bir kaç gün sonra beklediğiniz ürün gelmiştir böyle kapalı bir kutu içinde fakat açıp bakmak gibi bir durumunuz söz konusu olamaz çünkü kargo mevzuatı gereği şeffaf kargo olmadığı sürece hiç bir kargo o sorumluluğu üstüne alamaz.
Siz parasını verir ne yapalım aldık bir kere hıyar çıkacak hali yok ya deyip, kargo görevlisine para üstünü de bahşiş olarak verip bir hevesle ürünü açmak için içeri geçer ve kutuyu açtığınızda az önceki sözleriniz tıpkı kötü yerli dizilerdeki gibi kulaklarınızda uğuldamaya başlar.
"Hıyar çıkacak değil ya......"
Evet hıyar çıkmıştır hem de turfandalık yine de şanslısınız kutu boş olarak da gelebilirdi, havada sıcak ise şöyle naneli bir cacık iyi gider.
Neyse işin şakasını bir tarafa bırakalım bu kapıda ödeme ile olan yöntemdi bir de bunun online olarak olanları mevcut o zaten daha da profesyonel bir durum.
Bu gözler param güvende sisteminin birebir sahtesini gördü ama genel itibariyle baktığımızda sonuç bellidir hepsi sizin paranızı ve hevesinizi çalmak için yapılan dolandırıcılık yöntemidir.
3 - Telefon Dolandırıcılığı
Bu yöntemin farkı canlı kanlı bir insanın telefonun bir ucunda sizinle konuşmasıdır.
Belki de bu yüzden bir çok profesör vs bu dolandırıcılık yöntemiyle mağdur edilmiştir bilemeyiz, fakat onca uyarılara hatta emniyet birimlerinin SMS ile sürekli
"Yahu biz sizden neden para talep edelim inanmayın kardeşim" demesine rağmen hala aktif olan ve insanların büyülenmiş gibi dolandırılmasına sebep olan bir yöntem olduğu aşikar.
Bu yöntem genelde anlaşıldığı gibi telefon ile yapılan bir yöntemdir.
Arkaplanda düzenekler kurulur (telsiz sesleri vs) genelde 0850 li bir numara kiralanır ve kurban seçilir.
Seçilen kurbana kendilerini hakim savcı olarak tanıtıp kurbanın banka hesabının terör işleminde kullanıldığını ve bu kişilere operasyon yapabilmek için banka bilgilerinin gerektiği söylenir. Hatta bazıları iz bırakmamak için bu kişilere kurbanla birlikte operasyon düzenleyeceklerini ve bankada ki tüm parasını çekip bu kişilerle buluşması için verilen adrese o parayı bırakması telkin edilir. Bu sayede örgüt üyeleri tam parayı alacaklarken emniyet birimleri "FBI OPEN UP" diyerek yakalayacaklardır.
Masum kurbanımız bir an da önemli bir görev için seçildiğine sevinir ve vatana millete hayırlı bir birey olabilmek için dediklerini yapar gider kendi elleriyle bırakır ve operasyonun bitip parasının teslim edilmesini hatta bir madalya bile takılmasını bekler.
Fakat gerçekler acıdır, para gitmiş operasyon bitmiş ve kurbanımız yüzünde ben ne yaptım çaresizliğiyle kalakalmıştır.
Evet en fazla kullanılan yöntemleri tanıdık öğrendik peki korunmak için ne yapabiliriz ?
Öncelikle tüm siber dolandırıcılıklardan korunmak için kendinizi geliştirmeniz gereklidir. Bu teknikler konusunda kendinizi eğitirseniz o kadar bilinçli bir kullanıcı olur ve güvenle hayatınıza devam edebilirsiniz.
Mesela kimlik avı dolandırıcılığı yöntemlerinden korunmak için güvenmediğiniz bağlantılara tıklamaz ve form doldurmazsınız mümkün olduğunca üyelik bilgilerinizi ait olduğu sistemden değiştirirsiniz veya güncellersiniz.
Alışveriş Dolandırıcılığı için;
Bilmediğiniz güvenmediğiniz sitelerden alışveriş yapmaz ve bilinen sitelerden alışveriş yaparkende fake olmamasına dikkat etmek için adres satırındaki domain adresini kontrol edebilirsiniz.
Telefon dolandırıcılığı için;
Hiç bir emniyet veya devlet mensubu şahıs sizi hesap bilgilerinizi istemek için aramaz ve hatta size operasyon bilgisi vs vermez. Eğer gerçekten böyle bir durum var ise zaten sizin ruhunuz bile duymaz operasyon yapılmış ve sizde akşam haberlerinde tv karşısında çekirdek ile izliyor olursunuz. Bu yüzden sizi böyle arayan kişilerin aradığı numarayı 155'i arayarak bildirmeniz yeterlidir hiç değilse gerçekten bir faydanız olmuş olur.
Şifre Güvenliği!
Tüm bunlara ek olarak şifrelerinizi güvende tutmak için mutlaka iki faktörlü kimlik doğrulama sistemlerini kullanmaya özen gösterin. Bu sistemlere bağlı e-posta adres ve şifrelerinizi hiç kimseyle paylaşmayın ve yine bu e-posta adreslerinizi mutlaka güncel kullandığınız mobil numaralara tanımlayın.
Kullanabileceğiniz uygulamalar için önerebileceğim
"Google Authenticator ve Microsoft Authenticator" sistemleridir.
Bunlara bağlı e-posta adreslerinizi kaybetmediğiniz ve unutmadığınız sürece sorun yaşamayacaksınız.
Onlarca hesabın güvenliğini düşünmektense tek bir mail adresinin güvenliğini düşünmek daha mantıklıdır onunda zaten mobil hattınıza tanımlayarak önlemini alabilirsiniz.
Evet bu yazımızda siber dolandırıcılık yöntemlerini ve alabileceğimiz önlemleri eğlenceli bir dil ile kaleme aldık umarım faydalı olmuşuzdur.
Okuyan gözlerinize sağlık yorum yapmayı ve beğenmeyi unutmayın.
Sağlıcakla kalın.
LOJİSTİK TİM SUNDU
