SİBER GÜVENLİKTE ETİK VE GÜVENLİK
Etik, insanların nasıl davranması gerektiğini ahlaki açıdan belirleyen bir bilim dalıdır. Etik, insanların doğru ve yanlış, iyi ve kötü, haklı ve haksız gibi ayrımları yapmasına ve ahlaklı davranışlar göstermesine yardımcı olur. Etik, farklı meslek grupları için de önemlidir. Çünkü her mesleğin kendine özgü etik kuralları vardır. Bu kurallar, meslek mensuplarının birbirleriyle ve toplumla olan ilişkilerinde uygun davranışlar sergilemelerini sağlar.
Bilişim etiği, bilgisayar, ağ ve internet gibi bilişim teknolojilerinin kullanımıyla ilgili etik kuralları içeren bir alt dalıdır. Bilişim etiği, bilişim teknolojilerinin gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkmıştır. Bilişim etiği, bilişim teknolojilerinin kullanıcıları, üreticileri, yöneticileri ve toplum üzerindeki etkilerini değerlendirir. Bilişim etiği, bilişim ortamlarının daha güvenli, adil, saygın ve sorumlu olmasını amaçlar.
Veri, bilgi toplumunun en değerli varlığıdır. Veri, bilişim teknolojileri ve internet aracılığıyla üretilen, işlenen, depolanan, paylaşılan ve analiz edilen bilgidir. Veri, farklı biçimlerde olabilir. Örneğin, metin, ses, görüntü, video, sayı, harita, grafik, tablo, kod vb. Veri, bilişim teknolojilerinin kullanımıyla birlikte artan bir hızla çoğalmaktadır. Veri, insanların, kurumların ve toplumların karar verme, iletişim, eğitim, sağlık, ekonomi, kültür, sanat, siyaset vb. alanlarda faydalanabileceği bir kaynaktır. Ancak veri, aynı zamanda saldırganların da hedefidir. Veri, izinsiz, hukuka aykırı veya kötü niyetli bir şekilde ele geçirilirse, kullanılabilirse veya değiştirilebilirse, büyük zararlara yol açabilir.
Siber güvenlik, veri ve bilişim teknolojilerinin saldırganlara karşı korunması için yapılan çalışmaların genel adıdır. Siber güvenlik, bilişim, ağ ve IoT cihazların, web ve mobil uygulamaların, veri tabanlarının, sunucuların, bulut sistemlerinin vb. güvenliğini sağlamayı hedefler. Siber güvenlik, hem teknik hem de yasal önlemler içerir. Siber güvenlik, veri ve bilişim teknolojilerinin gizliliğini, bütünlüğünü, erişilebilirliğini ve hesap verebilirliğini korumayı amaçlar.
Bilgi ve Bilgi Güvenliği
Bilgi, verilerin bize bir şey ifade etmesi için bilişim araçlarıyla işlenmiş halidir. Bilgi güvenliği ise, bilginin değerini korumak için alınan önlemlerdir. Bilgi güvenliği, bilginin yetkisiz kişiler tarafından ele geçirilmesini, değiştirilmesini, yok edilmesini, açıklanmasını veya zarar görmesini önlemeyi amaçlar.
Bilgi güvenliği, üç temel unsur üzerine kuruludur. Bunlar gizlilik, bütünlük ve erişilebilirliktir. Bu unsurlar, bilgi güvenliğinin temelini oluşturan CIA üçlüsü olarak da bilinir. Bu unsurlardan herhangi biri zarar görürse, bilgi güvenliği tehlikeye girer.
Gizlilik, bilginin sadece yetkili kişiler tarafından görülebilmesidir. Gizlilik, bilginin gizli kalmasını sağlar. Örneğin, sosyal medya, e-posta veya internet bankacılığı hesaplarımızın bilgileri, sadece bizim görebilmemiz gereken bilgilerdir. Eğer bu bilgiler, saldırganların eline geçerse, gizlilik ihlali olur.
Bütünlük, bilginin doğru ve eksiksiz olmasıdır. Bütünlük, bilginin değişmemesini veya bozulmamasını sağlar. Örneğin, bir web sitesindeki veya bir veri tabanındaki bilgiler, sadece yetkili kişiler tarafından değiştirilebilir. Eğer bu bilgiler, saldırganlar tarafından değiştirilir, silinir veya eklenirse, bütünlük ihlali olur.
Erişilebilirlik, bilginin istenildiği zaman kullanılabilir olmasıdır. Erişilebilirlik, bilginin erişimine engel olmamasını sağlar. Örneğin, bir web sitesine veya bir veri tabanı sunucusuna, yetkili kişiler istediği zaman erişebilmelidir. Eğer bu erişim, saldırganlar tarafından kesilir veya yavaşlatılırsa, erişilebilirlik ihlali olur.
ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi
ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, kurum ve kuruluşların bilgi varlıklarını korumak için uygulamaları gereken bir standarttır. Bu standart, bilginin gizli kalmasını, bütün olarak kalmasını ve ihtiyaç duyulduğunda erişilebilir olmasını sağlamak için bir güvenlik yönetim sistemi kurulmasını zorunlu kılar. Bu sistem, bilgi güvenliği risklerini belirlemek, değerlendirmek, yönetmek ve azaltmak için bir süreç içerir. Bu standart, uluslararası alanda kabul görmüş ve denetlenebilir bir standarttır. Bu sayede, kurum ve kuruluşlar bilgi güvenliği konusunda güvenilirliklerini artırabilir, müşteri memnuniyetini sağlayabilir ve yasal uyumluluklarını gösterebilirler.
Bu standartta, bilgi güvenliği yönetim sisteminin nasıl kurulacağı, işletileceği, gözden geçirileceği, iyileştirileceği ve denetleneceği açıklanmaktadır. Ayrıca, bilgi güvenliği yönetim sisteminin kapsamı, politikası, hedefleri, rolleri, sorumlulukları, yetkileri, performansı, kaynakları ve dokümantasyonu da belirlenmektedir. Bu standart, bilgi güvenliği yönetim sisteminin uygulanmasında minimum şartları belirlemekle birlikte, kurum ve kuruluşların kendi ihtiyaçlarına, hedeflerine ve risk profillerine göre esneklik sağlamaktadır.
Bilgi Güvenliği Uzmanı
Bilgi güvenliği uzmanları, kurumun bilgi varlıklarını korumak için çalışan kişilerdir. Bu kişiler, bilgi ve bilgi sistemlerinin doğru, güvenilir, kullanılabilir, güvenli ve gizli olmasını sağlamak için mesleki bir görev üstlenirler. Bu görevin aynı zamanda etik bir boyutu da vardır. Bilgi güvenliği uzmanlarının yaptıkları işler, kurumun çalışanlarını, müşterilerini ve iş ortaklarını ahlaki açıdan büyük zararlardan korumalıdır. Yoksa geri alınamayacak durumlar ve hak ihlalleri yaşanabilir. Bu yüzden bilgi güvenliği uzmanlarının aldıkları kararlar çok kritiktir.
Bilgi güvenliği uzmanlarının etik sorumluluklarından bazıları aşağıda verilmiştir:
- Mesleki faaliyetlerini dürüstlük, doğruluk, adalet, vicdan, onur, sorumluluk, ahlak, nezaket, saygı, titizlik, tarafsızlık vb. etik ilkeler ve yürürlükteki yasalar çerçevesinde gerçekleştirmek: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde doğru, adil, vicdanlı, onurlu, sorumlu, ahlaklı, nezaketli, saygılı, titiz ve tarafsız olmaları gerektiği anlamına gelir. Ayrıca, yaptıkları işlerin yasalara uygun olması da çok önemlidir. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, hem kendilerine hem de kuruma güven kazandırır, itibarlarını korur ve yaptırımlardan kaçınır.
- Kurumların güncel uygulamaları ve standartları kullanımını teşvik etmek: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, bilgi güvenliği alanındaki en yeni ve en iyi uygulamaları ve standartları takip etmeleri ve kurumlarında da bunları uygulamaları gerektiği anlamına gelir. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği seviyesini arttırır, riskleri azaltır ve kurumun rekabet gücünü yükseltir.
- Çıkar çatışması oluşturabilecek faaliyetlerden kaçınmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde kendi çıkarlarını veya başkalarının çıkarlarını kurumun çıkarlarından önde tutmamaları gerektiği anlamına gelir. Ayrıca, bilgi güvenliği uzmanları, kurum dışındaki kişi veya kuruluşlarla bilgi güvenliği ile ilgili iş yapmamalı veya yaparken de kurumun iznini almalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, etik olmayan davranışlardan ve güven kaybından kaçınır.
- Mesleki faaliyetler sırasında karşılaşılan özel veya diğer hassas bilgilerin gizliliğini korumak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işler sırasında elde ettikleri veya gördükleri özel veya hassas bilgileri, yetkisiz kişi veya kuruluşlara açıklamamaları, paylaşmamaları veya kötüye kullanmamaları gerektiği anlamına gelir. Bu bilgiler, kurumun veya müşterilerin ticari sırları, kişisel verileri, finansal bilgileri, stratejik planları vb. olabilir. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, gizlilik ihlallerinden ve yasal sorumluluklardan kaçınır.
- Menfaat sağlamaya çalışmaktan uzak durmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde kendilerine veya başkalarına menfaat sağlamak için bilgi güvenliğini ihlal etmemeleri gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği ürünü veya hizmeti satın alırken, kendilerine veya tanıdıklarına komisyon, rüşvet, hediye vb. vermeye çalışan kişi veya kuruluşlara karşı dikkatli olmalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, yolsuzluklardan ve güven kaybından kaçınır.
- Kurum ve paydaşlarına, müşterilerine zarar verecek faaliyetlerden kaçınmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde kurumun veya paydaşlarının, müşterilerinin bilgi güvenliğini tehlikeye atacak veya zarar verecek faaliyetlerden uzak durmaları gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği testi yaparken, kurumun veya müşterilerin sistemlerine zarar vermemeli, iş akışını aksatmamalı, veri kaybına veya sızıntısına neden olmamalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, sorumluluklarını yerine getirir ve güvenilir olurlar.
- Mesleki faaliyetleri eksiksiz olarak yerine getirmek: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde tam, doğru, zamanında ve kaliteli bir şekilde çalışmaları gerektiği anlamına gelir. Bilgi güvenliği uzmanları, yaptıkları işlerin sonuçlarını ve raporlarını açık, anlaşılır ve kanıtlara dayalı bir şekilde sunmalıdır. Ayrıca, yaptıkları işlerde karşılaştıkları sorunları, zorlukları, riskleri ve önerileri kurumla paylaşmalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, mesleki yeterliliklerini gösterir ve kurumun bilgi güvenliği seviyesini yükseltir.
- Bilgi güvenliği mesleğinin itibarını zedeleyecek faaliyetlerden uzak durmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde bilgi güvenliği mesleğinin saygınlığını, güvenilirliğini ve değerini düşürecek faaliyetlerden kaçınmaları gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği ile ilgili yanlış, yanıltıcı, abartılı veya eksik bilgiler vermeyi, bilgi güvenliği konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip olmadıkları halde kendilerini uzman olarak tanıtmayı, bilgi güvenliği meslektaşlarına karşı saygısız, küçümseyici veya hakaret edici davranmayı vb. yapmamalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, meslek etiğine uygun davranır ve bilgi güvenliği mesleğinin itibarını korur.
- Fikrî mülkiyet ve mahremiyet haklarının ihlalinden kaçınmak: Fikrî mülkiyet ve mahremiyet haklarının ihlalinden kaçınmak, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde başkalarının fikrî mülkiyet ve mahremiyet haklarını ihlal etmemeleri gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerinde kullanılan veya geliştirilen yazılım, donanım, veri, tasarım, logo, marka, patent, telif hakkı vb. fikrî mülkiyetlerin sahiplerinin iznini almadan bunları kopyalamamalı, değiştirmemeli, dağıtmamalı veya satmamalıdırlar. Ayrıca, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerinde bulunan veya işlenen kişisel, sağlık, finansal, eğitim, iletişim vb. mahremiyet gerektiren verilerin sahiplerinin rızasını almadan bunları açıklamamalı, paylaşmamalı veya kötüye kullanmamalıdırlar. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, fikrî mülkiyet ve mahremiyet haklarını korur ve yasal sorumluluklardan kaçınır.
- Bilginin erişilebilirliğine ilişkin uzun süreli veya kasıtlı tavizlerde bulunmamak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde bilginin erişilebilirliğini kasıtlı olarak engellememeleri veya gereksiz yere kesintiye uğratmamaları gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerini bakım, güncelleme, test vb. amaçlarla geçici olarak durdurabilirler, ancak bunu kurumun izniyle, uygun bir zamanlama ile ve minimum süre ile yapmalıdırlar. Ayrıca, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerine erişimi kısıtlamak için gereksiz veya aşırı önlemler almamalıdırlar. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, bilginin erişilebilirliğini sağlar ve kurumun iş sürekliliğini destekler.
- Kurum çalışanlarını, müşterilerini ve paydaşlarını sistem değişiklikleri hakkında bilgilendirmek: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde bilgi sistemlerinde yapacakları veya yaptıkları değişiklikleri, etkilenen kurum çalışanlarına, müşterilerine ve paydaşlarına önceden veya zamanında bildirmeleri gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerine yeni bir güvenlik yazılımı yükleyeceklerse, bunun ne zaman, nasıl ve neden yapılacağını, hangi sistemleri etkileyeceğini, ne gibi avantaj veya dezavantajları olacağını, nasıl kullanılacağını vb. ilgili kişi veya kuruluşlara açıklamalıdırlar. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, şeffaf ve hesap verebilir olurlar ve kurumun iş akışını kolaylaştırırlar.
- Kurum ve müşterilere ait hassas verileri saldırılardan korumak için güvenlik önlemleri almak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde kurumun veya müşterilerin bilgi sistemlerine ve verilerine yönelik olası saldırıları önlemek veya azaltmak için gerekli güvenlik önlemlerini almaları gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerine güvenlik duvarı, antivirüs, şifreleme, kimlik doğrulama, yedekleme, güncelleme vb. güvenlik araçlarını kurmalı, saldırıları tespit etmek ve izlemek için güvenlik izleme sistemlerini kullanmalı, saldırıları önlemek veya durdurmak için güvenlik politikaları ve prosedürleri oluşturmalı ve uygulamalıdırlar. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliğini sağlar ve kurumun veya müşterilerin zarar görmesini engeller.
- Bilgi güvenliği ekibiyle iş birliği içinde çalışmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde bilgi güvenliği ekibiyle uyumlu, verimli ve etkili bir şekilde çalışmaları gerektiği anlamına gelir. Bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği ekibinin diğer üyeleriyle iletişim kurmalı, bilgi ve deneyim paylaşmalı, ortak hedefler belirlemeli, görev ve sorumlulukları paylaşmalı, iş bölümü yapmalı, takım ruhu göstermeli, çatışma ve sorunları çözmeli, ekip çalışmasını desteklemeli ve geliştirmelidirler. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği ekibinin performansını ve başarısını arttırır.
Bilgi Güvenliğinde Yasal Düzenlemeler, Problemler ve Telif Hakları
Bilgi güvenliği, bilginin bütünlüğünü, erişilebilirliğini ve gizliliğini korumak için alınan teknik, idari ve hukuki önlemler bütünüdür. Bilgi güvenliği, bilgi işlem teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte daha da önem kazanmıştır. Bilgi sistemlerine yönelik saldırılar, bilginin kötüye kullanılması, veri kaybı, veri sızıntısı gibi riskler, bilgi güvenliğinin ihlal edilmesine neden olabilir. Bu ihlaller, hem bireylerin hem de kurumların haklarını, çıkarlarını ve itibarlarını zedeleyebilir. Ayrıca, bilgi güvenliği ihlalleri, yasal sorumluluklar ve cezalar doğurabilir.
Bilgi güvenliğinin sağlanması için, yalnızca teknik önlemler yeterli değildir. Aynı zamanda, bilgi güvenliği ile ilgili yasal düzenlemelerin de olması gerekir. Yasal düzenlemeler, bilgi güvenliği standartlarını, hak ve sorumlulukları, ihlal durumlarında uygulanacak yaptırımları belirler. Yasal düzenlemeler, hem bilgi güvenliğini sağlamak için bir rehberlik hem de bilgi güvenliğini ihlal edenlere karşı bir koruma işlevi görür.
Ülkemizde bilgi güvenliği ile ilgili yasal düzenlemeler, bilişim hukuku adı verilen bir hukuk dalı altında toplanır. Bilişim hukuku, bilgi işlem teknolojilerinin kullanımı ile ilgili hukuki kuralları, hakları ve sorumlulukları içerir. Bilişim hukuku, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde gelişmekte olan bir hukuk dalıdır. Bilişim hukuku, bilgi güvenliği ile ilgili olarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Türk Ceza Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Elektronik Haberleşme Kanunu, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, Elektronik Haberleşme Sektöründe Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Gizliliğin Korunmasına İlişkin Yönetmelik, Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliği gibi yasal düzenlemeleri kapsar.
Bu yasal düzenlemelerin kısaca açıklamaları şöyledir:
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: Ülkemizin temel yasasıdır. Bilgi güvenliği ile ilgili olarak, kişisel verilerin korunması, özel hayatın gizliliği, haberleşme hürriyeti, basın özgürlüğü, düşünce ve kanaat hürriyeti gibi anayasal hakları düzenler. Bu hakların ihlal edilmesi durumunda, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı tanır.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: Ülkemizde işlenen suçları ve bunlara uygulanacak cezaları belirleyen yasadır. Bilgi güvenliği ile ilgili olarak, bilgi sistemine girme, sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme, değiştirme, verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme, verme, ele geçirilen verileri yayma, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, fikir ve sanat eserlerine ilişkin hakların ihlali, bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen dolandırıcılık, şantaj, tehdit, hakaret, iftira, cinsel taciz, çocukların cinsel istismarı gibi suçları düzenler.
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: Ülkemizde kişisel verilerin işlenmesi, aktarılması, saklanması, silinmesi, yok edilmesi, anonimleştirilmesi gibi işlemleri düzenleyen yasadır. Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder. Bu kanun, kişisel verilerin işlenmesinde ilgili kişinin rızasının alınmasını, işlenen verilerin güvenliğinin sağlanmasını, veri sorumlularının ve veri işleyenlerin yükümlülüklerini, veri sahiplerinin haklarını, veri sorumluları sicilini, Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun görev ve yetkilerini, idari ve cezai yaptırımları belirler. Bu kanun, Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu: Ülkemizde fikir ve sanat eserleri ile bunlara bağlı hakları düzenleyen yasadır. Fikir ve sanat eseri, sahibinin kişisel ve özgün yaratması olan edebi, müzikal, bilimsel, plastik, sinematografik, mimari, sahne ve benzeri eserleri ifade eder. Bu kanun, eser sahiplerinin mali ve manevi haklarını, eserlerin korunma süresini, eserlerin kullanım şekillerini, eserlerin devri, lisansı, mirası gibi işlemleri, eserlerin ihlali durumunda uygulanacak hukuki ve cezai yaptırımları belirler.
- 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu: Ülkemizde elektronik haberleşme sektörünü düzenleyen yasadır. Elektronik haberleşme, ses, görüntü, veri, işaret ve benzeri içeriklerin kablolu, kablosuz, optik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, reaktif veya başka ortamlar aracılığıyla gönderilmesi, iletilmesi veya alınması işlemini ifade eder. Bu kanun, elektronik haberleşme hizmetlerinin sunulması, elektronik haberleşme altyapılarının kurulması, elektronik haberleşme ağlarının işletilmesi, elektronik haberleşme kaynaklarının yönetilmesi, elektronik haberleşme sektörünün denetlenmesi, elektronik haberleşme sektöründe rekabetin sağlanması, tüketici haklarının korunması, elektronik haberleşme sektöründe uygulanacak idari ve cezai yaptırımları belirler. Bu kanun, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) görev ve yetkilerini de düzenler.
- 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun: Ülkemizde internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi ile ilgili yasal düzenlemeleri içeren yasadır. İnternet ortamında yapılan yayın, internet üzerinden herkesin erişimine açık olarak sunulan ses, görüntü, yazı, resim, işaret ve benzeri içerikleri ifade eder. Bu kanun, internet ortamında yapılan yayınların sınıflandırılması, yayın içeriklerinin denetlenmesi, yayın içeriklerinin saklanması, yayın içeriklerinin erişiminin engellenmesi, erişim sağlayıcıların yükümlülükleri, içerik sağlayıcıların yükümlülükleri, yer sağlayıcıların yükümlülükleri, internet ortamında yapılan yayınlar yoluyla işlenen suçlar, suç duyurusunda bulunma, suç duyurusunun değerlendirilmesi, suç duyurusunun sonuçlandırılması, idari tedbirler, cezai yaptırımlar, tazminat hükümleri, İnternet Yayınları Hakem Kurulu'nun görev ve yetkileri, İnternet Yayınları Hakem Kurulu'nun çalışma usul ve esasları, İnternet Yayınları Hakem Kurulu'nun kararlarına itiraz, İnternet Yayınları Hakem Kurulu'nun kararlarının uygulanması gibi konuları belirler. Bu kanun, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (RTÜK) görev ve yetkilerini de düzenler.
- Elektronik Haberleşme Sektöründe Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Gizliliğin Korunmasına İlişkin Yönetmelik: Ülkemizde elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin yasal düzenlemeleri içeren yönetmeliktir. Bu yönetmelik, elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin işlenmesinde ilgili kişinin rızasının alınmasını, işlenen verilerin güvenliğinin sağlanmasını, veri sorumlularının ve veri işleyenlerin yükümlülüklerini, veri sahiplerinin haklarını, veri ihlallerinin bildirilmesini, idari ve cezai yaptırımları belirler. Bu yönetmelik, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.
- Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliği: Ülkemizde elektronik haberleşme sektöründe şebeke ve bilgi güvenliğinin sağlanmasına ilişkin yasal düzenlemeleri içeren yönetmeliktir. Bu yönetmelik, elektronik haberleşme sektöründe şebeke ve bilgi güvenliği politikalarının belirlenmesini, şebeke ve bilgi güvenliği risklerinin yönetilmesini, şebeke ve bilgi güvenliği önlemlerinin alınmasını, şebeke ve bilgi güvenliği ihlallerinin önlenmesini, şebeke ve bilgi güvenliği ihlallerinin bildirilmesini, şebeke ve bilgi güvenliği denetimlerinin yapılmasını, idari ve cezai yaptırımları belirler. Bu yönetmelik, Elektronik Haberleşme Kanunu ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.
Bilgi güvenliği ile ilgili yasal düzenlemeler, bilgi sistemlerinin ve verilerin korunması için gerekli olan kuralları, hakları ve sorumlulukları belirler. Bu yasal düzenlemelere uyulması, hem bireylerin hem de kurumların haklarını, çıkarlarını ve itibarlarını korur. Ayrıca, yasal düzenlemelere uyulması, yasal sorumluluklardan ve cezalardan kaçınmak için de önemlidir. Bilgi güvenliği ile ilgili yasal düzenlemeleri takip etmek ve uygulamak, bilgi güvenliği bilincinin bir parçasıdır.
Telif hakkı, bir kişinin yapmış olduğu çalışmalarını korumak için verilen yasal bir haktır. Bu çalışmalar bilgi, düşünce, sanat eseri veya ürün olabilir. Telif hakkı sahibi, eserini kullanma, kopyalama veya değiştirme hakkına sahiptir. Telif hakkı, eser ortaya çıktığı anda otomatik olarak doğar. Telif hakkı almak için başvurmak gerekmez. Telif haklarının nasıl işlediği, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile belirlenmiştir.
Telif hakkı olan eserler, internet gibi dijital ortamlarda kolayca yayılabilir, çoğaltılabilir veya taklit edilebilir. Bu, telif hakkı sahiplerinin haklarını ihlal edebilir. Bu nedenle, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, bilişim teknolojilerine uygun şekilde uygulanmalıdır. Telif hakları ile ilgili daha fazla bilgi için, www.telifhaklari.gov.tr web sitesini ziyaret edebilirsiniz. Bu site, telif hakları konusunda resmi ve güvenilir bir kaynaktır.
İnternet Gizliliği
İnternet gizliliği, internet üzerindeki kişisel bilgilerinizin nasıl korunduğu ile ilgilidir. İnternet gizliliği, sizin kim olduğunuzu, ne yaptığınızı, nelerden hoşlandığınızı ve kimlerle iletişim kurduğunuzu gizli tutmak istediğiniz anlamına gelir. Bazı internet siteleri, sizden kişisel bilgilerinizi isteyebilir veya siz farkında olmadan kaydedebilir. Bu bilgiler, sizin izniniz olmadan başkalarıyla paylaşılabilir veya kötü amaçlı kullanılabilir. Bu bilgiler, adınız, soyadınız, telefon numaranız, adresiniz, e-posta adresiniz, banka hesap numaranız, kredi kartı numaranız, sosyal medya hesaplarınız, çevrimiçi okuduğunuz veya izlediğiniz içerikler, gönderdiğiniz veya aldığınız mesajlar, yüklediğiniz veya indirdiğiniz dosyalar, çektiğiniz veya gördüğünüz fotoğraflar ve videolar olabilir. Bu bilgiler, arama motorları tarafından kolayca bulunabilir veya siber saldırılara maruz kalabilir.
İnternet gizliliğinizi korumak için, aşağıdaki önlemleri almanız önerilir:
- Çerezleri devre dışı bırakın veya silin. Çerezler, web sitelerinin bilgisayarınızda veya mobil cihazınızda sakladığı küçük metin dosyalarıdır. Çerezler, web sitelerinin sizin hakkınızda bilgi toplamasına, sizi tanımasına, tercihlerinizi hatırlamasına ve size özel reklamlar göstermesine olanak sağlar. Çerezler, web sitelerinin işlevselliğini artırabilir, ancak aynı zamanda internet gizliliğinizi tehlikeye atabilir. Çerezleri devre dışı bırakmak veya silmek, web sitelerinin sizin hakkınızda bilgi toplamasını engelleyebilir veya azaltabilir. Web tarayıcınızın ayarlarından çerezleri devre dışı bırakabilir veya silmeyi seçebilirsiniz.
- Web tarayıcınızın gizli pencere seçeneğini kullanın. Web tarayıcınızın gizli pencere seçeneği, web sitelerini ziyaret ettiğinizde, tarayıcınızın geçmişini, çerezlerini, arama geçmişini, form verilerini, indirme geçmişini ve diğer bilgileri kaydetmemesini sağlar. Bu şekilde, web sitelerinin sizin hakkınızda bilgi toplamasını veya izlemenizi önleyebilir veya azaltabilirsiniz. Web tarayıcınızın menüsünden gizli pencere seçeneğini açabilirsiniz.
- İki faktörlü doğrulama kullanın. İki faktörlü doğrulama, internet hesaplarınıza giriş yaparken, sadece kullanıcı adınızı ve şifrenizi değil, aynı zamanda başka bir doğrulama yöntemini de kullanmanızı gerektiren bir güvenlik önlemidir. Bu doğrulama yöntemi, cep telefonunuza gönderilen bir kod, e-posta adresinize gönderilen bir bağlantı, parmak iziniz, yüz tanıma veya ses tanıma gibi olabilir. İki faktörlü doğrulama, internet hesaplarınızın şifresinin çalınması veya kırılması durumunda, hesaplarınızın güvenliğini artırabilir. İnternet hesaplarınızın ayarlarından iki faktörlü doğrulamayı etkinleştirebilirsiniz.
- Sosyal ağlarda kişisel bilgilerinizi içeren paylaşımlar yapmayın. Sosyal ağlar, internet üzerindeki arkadaşlarınızla veya tanıdıklarınızla iletişim kurmanızı, fotoğraf, video, mesaj, yorum, beğeni, durum güncellemesi gibi içerikler paylaşmanızı sağlayan web siteleridir. Sosyal ağlar, eğlenceli ve yararlı olabilir, ancak aynı zamanda internet gizliliğinizi tehlikeye atabilir. Sosyal ağlarda kişisel bilgilerinizi içeren paylaşımlar yapmak, bu bilgilerin başkaları tarafından görülmesine, kullanılmasına, kötüye kullanılmasına veya çalınmasına neden olabilir. Sosyal ağlarda kişisel bilgilerinizi içeren paylaşımlar yapmamak, internet gizliliğinizi korumanıza yardımcı olabilir. Sosyal ağlarınızın gizlilik ayarlarını kontrol ederek, paylaşımlarınızı kimlerin görebileceğini belirleyebilirsiniz.
- Güvenilir olmayan web tarayıcı eklentileri kullanmayın. Web tarayıcı eklentileri, web tarayıcınızın işlevselliğini artıran veya değiştiren küçük programlardır. Web tarayıcı eklentileri, web sitelerini daha kolay, hızlı veya güzel görüntülemenize, web sitelerindeki içerikleri indirmenize, web sitelerindeki reklamları engellemenize, web sitelerindeki metinleri çevirmenize, web sitelerindeki oyunları oynamanıza veya web sitelerindeki videoları izlemenize olanak sağlayabilir. Web tarayıcı eklentileri, web deneyiminizi geliştirebilir, ancak aynı zamanda internet gizliliğinizi tehlikeye atabilir. Güvenilir olmayan web tarayıcı eklentileri, web sitelerindeki bilgilerinizi okuyabilir, değiştirebilir, kaydedebilir veya başkalarıyla paylaşabilir. Güvenilir olmayan web tarayıcı eklentileri kullanmamak, internet gizliliğinizi korumanıza yardımcı olabilir. Web tarayıcınızın eklenti yöneticisinden, hangi eklentileri kullandığınızı ve hangilerini kaldırmanız gerektiğini kontrol edebilirsiniz.
Etik, insanların nasıl davranması gerektiğini ahlaki açıdan belirleyen bir bilim dalıdır. Etik, insanların doğru ve yanlış, iyi ve kötü, haklı ve haksız gibi ayrımları yapmasına ve ahlaklı davranışlar göstermesine yardımcı olur. Etik, farklı meslek grupları için de önemlidir. Çünkü her mesleğin kendine özgü etik kuralları vardır. Bu kurallar, meslek mensuplarının birbirleriyle ve toplumla olan ilişkilerinde uygun davranışlar sergilemelerini sağlar.
Bilişim etiği, bilgisayar, ağ ve internet gibi bilişim teknolojilerinin kullanımıyla ilgili etik kuralları içeren bir alt dalıdır. Bilişim etiği, bilişim teknolojilerinin gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkmıştır. Bilişim etiği, bilişim teknolojilerinin kullanıcıları, üreticileri, yöneticileri ve toplum üzerindeki etkilerini değerlendirir. Bilişim etiği, bilişim ortamlarının daha güvenli, adil, saygın ve sorumlu olmasını amaçlar.
Veri, bilgi toplumunun en değerli varlığıdır. Veri, bilişim teknolojileri ve internet aracılığıyla üretilen, işlenen, depolanan, paylaşılan ve analiz edilen bilgidir. Veri, farklı biçimlerde olabilir. Örneğin, metin, ses, görüntü, video, sayı, harita, grafik, tablo, kod vb. Veri, bilişim teknolojilerinin kullanımıyla birlikte artan bir hızla çoğalmaktadır. Veri, insanların, kurumların ve toplumların karar verme, iletişim, eğitim, sağlık, ekonomi, kültür, sanat, siyaset vb. alanlarda faydalanabileceği bir kaynaktır. Ancak veri, aynı zamanda saldırganların da hedefidir. Veri, izinsiz, hukuka aykırı veya kötü niyetli bir şekilde ele geçirilirse, kullanılabilirse veya değiştirilebilirse, büyük zararlara yol açabilir.
Siber güvenlik, veri ve bilişim teknolojilerinin saldırganlara karşı korunması için yapılan çalışmaların genel adıdır. Siber güvenlik, bilişim, ağ ve IoT cihazların, web ve mobil uygulamaların, veri tabanlarının, sunucuların, bulut sistemlerinin vb. güvenliğini sağlamayı hedefler. Siber güvenlik, hem teknik hem de yasal önlemler içerir. Siber güvenlik, veri ve bilişim teknolojilerinin gizliliğini, bütünlüğünü, erişilebilirliğini ve hesap verebilirliğini korumayı amaçlar.
Bilgi ve Bilgi Güvenliği
Bilgi, verilerin bize bir şey ifade etmesi için bilişim araçlarıyla işlenmiş halidir. Bilgi güvenliği ise, bilginin değerini korumak için alınan önlemlerdir. Bilgi güvenliği, bilginin yetkisiz kişiler tarafından ele geçirilmesini, değiştirilmesini, yok edilmesini, açıklanmasını veya zarar görmesini önlemeyi amaçlar.
Bilgi güvenliği, üç temel unsur üzerine kuruludur. Bunlar gizlilik, bütünlük ve erişilebilirliktir. Bu unsurlar, bilgi güvenliğinin temelini oluşturan CIA üçlüsü olarak da bilinir. Bu unsurlardan herhangi biri zarar görürse, bilgi güvenliği tehlikeye girer.
Gizlilik, bilginin sadece yetkili kişiler tarafından görülebilmesidir. Gizlilik, bilginin gizli kalmasını sağlar. Örneğin, sosyal medya, e-posta veya internet bankacılığı hesaplarımızın bilgileri, sadece bizim görebilmemiz gereken bilgilerdir. Eğer bu bilgiler, saldırganların eline geçerse, gizlilik ihlali olur.
Bütünlük, bilginin doğru ve eksiksiz olmasıdır. Bütünlük, bilginin değişmemesini veya bozulmamasını sağlar. Örneğin, bir web sitesindeki veya bir veri tabanındaki bilgiler, sadece yetkili kişiler tarafından değiştirilebilir. Eğer bu bilgiler, saldırganlar tarafından değiştirilir, silinir veya eklenirse, bütünlük ihlali olur.
Erişilebilirlik, bilginin istenildiği zaman kullanılabilir olmasıdır. Erişilebilirlik, bilginin erişimine engel olmamasını sağlar. Örneğin, bir web sitesine veya bir veri tabanı sunucusuna, yetkili kişiler istediği zaman erişebilmelidir. Eğer bu erişim, saldırganlar tarafından kesilir veya yavaşlatılırsa, erişilebilirlik ihlali olur.
ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi
ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, kurum ve kuruluşların bilgi varlıklarını korumak için uygulamaları gereken bir standarttır. Bu standart, bilginin gizli kalmasını, bütün olarak kalmasını ve ihtiyaç duyulduğunda erişilebilir olmasını sağlamak için bir güvenlik yönetim sistemi kurulmasını zorunlu kılar. Bu sistem, bilgi güvenliği risklerini belirlemek, değerlendirmek, yönetmek ve azaltmak için bir süreç içerir. Bu standart, uluslararası alanda kabul görmüş ve denetlenebilir bir standarttır. Bu sayede, kurum ve kuruluşlar bilgi güvenliği konusunda güvenilirliklerini artırabilir, müşteri memnuniyetini sağlayabilir ve yasal uyumluluklarını gösterebilirler.
Bu standartta, bilgi güvenliği yönetim sisteminin nasıl kurulacağı, işletileceği, gözden geçirileceği, iyileştirileceği ve denetleneceği açıklanmaktadır. Ayrıca, bilgi güvenliği yönetim sisteminin kapsamı, politikası, hedefleri, rolleri, sorumlulukları, yetkileri, performansı, kaynakları ve dokümantasyonu da belirlenmektedir. Bu standart, bilgi güvenliği yönetim sisteminin uygulanmasında minimum şartları belirlemekle birlikte, kurum ve kuruluşların kendi ihtiyaçlarına, hedeflerine ve risk profillerine göre esneklik sağlamaktadır.
Bilgi Güvenliği Uzmanı
Bilgi güvenliği uzmanları, kurumun bilgi varlıklarını korumak için çalışan kişilerdir. Bu kişiler, bilgi ve bilgi sistemlerinin doğru, güvenilir, kullanılabilir, güvenli ve gizli olmasını sağlamak için mesleki bir görev üstlenirler. Bu görevin aynı zamanda etik bir boyutu da vardır. Bilgi güvenliği uzmanlarının yaptıkları işler, kurumun çalışanlarını, müşterilerini ve iş ortaklarını ahlaki açıdan büyük zararlardan korumalıdır. Yoksa geri alınamayacak durumlar ve hak ihlalleri yaşanabilir. Bu yüzden bilgi güvenliği uzmanlarının aldıkları kararlar çok kritiktir.
Bilgi güvenliği uzmanlarının etik sorumluluklarından bazıları aşağıda verilmiştir:
- Mesleki faaliyetlerini dürüstlük, doğruluk, adalet, vicdan, onur, sorumluluk, ahlak, nezaket, saygı, titizlik, tarafsızlık vb. etik ilkeler ve yürürlükteki yasalar çerçevesinde gerçekleştirmek: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde doğru, adil, vicdanlı, onurlu, sorumlu, ahlaklı, nezaketli, saygılı, titiz ve tarafsız olmaları gerektiği anlamına gelir. Ayrıca, yaptıkları işlerin yasalara uygun olması da çok önemlidir. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, hem kendilerine hem de kuruma güven kazandırır, itibarlarını korur ve yaptırımlardan kaçınır.
- Kurumların güncel uygulamaları ve standartları kullanımını teşvik etmek: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, bilgi güvenliği alanındaki en yeni ve en iyi uygulamaları ve standartları takip etmeleri ve kurumlarında da bunları uygulamaları gerektiği anlamına gelir. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği seviyesini arttırır, riskleri azaltır ve kurumun rekabet gücünü yükseltir.
- Çıkar çatışması oluşturabilecek faaliyetlerden kaçınmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde kendi çıkarlarını veya başkalarının çıkarlarını kurumun çıkarlarından önde tutmamaları gerektiği anlamına gelir. Ayrıca, bilgi güvenliği uzmanları, kurum dışındaki kişi veya kuruluşlarla bilgi güvenliği ile ilgili iş yapmamalı veya yaparken de kurumun iznini almalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, etik olmayan davranışlardan ve güven kaybından kaçınır.
- Mesleki faaliyetler sırasında karşılaşılan özel veya diğer hassas bilgilerin gizliliğini korumak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işler sırasında elde ettikleri veya gördükleri özel veya hassas bilgileri, yetkisiz kişi veya kuruluşlara açıklamamaları, paylaşmamaları veya kötüye kullanmamaları gerektiği anlamına gelir. Bu bilgiler, kurumun veya müşterilerin ticari sırları, kişisel verileri, finansal bilgileri, stratejik planları vb. olabilir. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, gizlilik ihlallerinden ve yasal sorumluluklardan kaçınır.
- Menfaat sağlamaya çalışmaktan uzak durmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde kendilerine veya başkalarına menfaat sağlamak için bilgi güvenliğini ihlal etmemeleri gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği ürünü veya hizmeti satın alırken, kendilerine veya tanıdıklarına komisyon, rüşvet, hediye vb. vermeye çalışan kişi veya kuruluşlara karşı dikkatli olmalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, yolsuzluklardan ve güven kaybından kaçınır.
- Kurum ve paydaşlarına, müşterilerine zarar verecek faaliyetlerden kaçınmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde kurumun veya paydaşlarının, müşterilerinin bilgi güvenliğini tehlikeye atacak veya zarar verecek faaliyetlerden uzak durmaları gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği testi yaparken, kurumun veya müşterilerin sistemlerine zarar vermemeli, iş akışını aksatmamalı, veri kaybına veya sızıntısına neden olmamalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, sorumluluklarını yerine getirir ve güvenilir olurlar.
- Mesleki faaliyetleri eksiksiz olarak yerine getirmek: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde tam, doğru, zamanında ve kaliteli bir şekilde çalışmaları gerektiği anlamına gelir. Bilgi güvenliği uzmanları, yaptıkları işlerin sonuçlarını ve raporlarını açık, anlaşılır ve kanıtlara dayalı bir şekilde sunmalıdır. Ayrıca, yaptıkları işlerde karşılaştıkları sorunları, zorlukları, riskleri ve önerileri kurumla paylaşmalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, mesleki yeterliliklerini gösterir ve kurumun bilgi güvenliği seviyesini yükseltir.
- Bilgi güvenliği mesleğinin itibarını zedeleyecek faaliyetlerden uzak durmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde bilgi güvenliği mesleğinin saygınlığını, güvenilirliğini ve değerini düşürecek faaliyetlerden kaçınmaları gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği ile ilgili yanlış, yanıltıcı, abartılı veya eksik bilgiler vermeyi, bilgi güvenliği konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip olmadıkları halde kendilerini uzman olarak tanıtmayı, bilgi güvenliği meslektaşlarına karşı saygısız, küçümseyici veya hakaret edici davranmayı vb. yapmamalıdır. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, meslek etiğine uygun davranır ve bilgi güvenliği mesleğinin itibarını korur.
- Fikrî mülkiyet ve mahremiyet haklarının ihlalinden kaçınmak: Fikrî mülkiyet ve mahremiyet haklarının ihlalinden kaçınmak, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde başkalarının fikrî mülkiyet ve mahremiyet haklarını ihlal etmemeleri gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerinde kullanılan veya geliştirilen yazılım, donanım, veri, tasarım, logo, marka, patent, telif hakkı vb. fikrî mülkiyetlerin sahiplerinin iznini almadan bunları kopyalamamalı, değiştirmemeli, dağıtmamalı veya satmamalıdırlar. Ayrıca, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerinde bulunan veya işlenen kişisel, sağlık, finansal, eğitim, iletişim vb. mahremiyet gerektiren verilerin sahiplerinin rızasını almadan bunları açıklamamalı, paylaşmamalı veya kötüye kullanmamalıdırlar. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, fikrî mülkiyet ve mahremiyet haklarını korur ve yasal sorumluluklardan kaçınır.
- Bilginin erişilebilirliğine ilişkin uzun süreli veya kasıtlı tavizlerde bulunmamak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde bilginin erişilebilirliğini kasıtlı olarak engellememeleri veya gereksiz yere kesintiye uğratmamaları gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerini bakım, güncelleme, test vb. amaçlarla geçici olarak durdurabilirler, ancak bunu kurumun izniyle, uygun bir zamanlama ile ve minimum süre ile yapmalıdırlar. Ayrıca, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerine erişimi kısıtlamak için gereksiz veya aşırı önlemler almamalıdırlar. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, bilginin erişilebilirliğini sağlar ve kurumun iş sürekliliğini destekler.
- Kurum çalışanlarını, müşterilerini ve paydaşlarını sistem değişiklikleri hakkında bilgilendirmek: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde bilgi sistemlerinde yapacakları veya yaptıkları değişiklikleri, etkilenen kurum çalışanlarına, müşterilerine ve paydaşlarına önceden veya zamanında bildirmeleri gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerine yeni bir güvenlik yazılımı yükleyeceklerse, bunun ne zaman, nasıl ve neden yapılacağını, hangi sistemleri etkileyeceğini, ne gibi avantaj veya dezavantajları olacağını, nasıl kullanılacağını vb. ilgili kişi veya kuruluşlara açıklamalıdırlar. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, şeffaf ve hesap verebilir olurlar ve kurumun iş akışını kolaylaştırırlar.
- Kurum ve müşterilere ait hassas verileri saldırılardan korumak için güvenlik önlemleri almak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde kurumun veya müşterilerin bilgi sistemlerine ve verilerine yönelik olası saldırıları önlemek veya azaltmak için gerekli güvenlik önlemlerini almaları gerektiği anlamına gelir. Örneğin, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi sistemlerine güvenlik duvarı, antivirüs, şifreleme, kimlik doğrulama, yedekleme, güncelleme vb. güvenlik araçlarını kurmalı, saldırıları tespit etmek ve izlemek için güvenlik izleme sistemlerini kullanmalı, saldırıları önlemek veya durdurmak için güvenlik politikaları ve prosedürleri oluşturmalı ve uygulamalıdırlar. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliğini sağlar ve kurumun veya müşterilerin zarar görmesini engeller.
- Bilgi güvenliği ekibiyle iş birliği içinde çalışmak: Bu, bilgi güvenliği uzmanlarının, yaptıkları işlerde bilgi güvenliği ekibiyle uyumlu, verimli ve etkili bir şekilde çalışmaları gerektiği anlamına gelir. Bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği ekibinin diğer üyeleriyle iletişim kurmalı, bilgi ve deneyim paylaşmalı, ortak hedefler belirlemeli, görev ve sorumlulukları paylaşmalı, iş bölümü yapmalı, takım ruhu göstermeli, çatışma ve sorunları çözmeli, ekip çalışmasını desteklemeli ve geliştirmelidirler. Bu şekilde, bilgi güvenliği uzmanları, bilgi güvenliği ekibinin performansını ve başarısını arttırır.
Bilgi Güvenliğinde Yasal Düzenlemeler, Problemler ve Telif Hakları
Bilgi güvenliği, bilginin bütünlüğünü, erişilebilirliğini ve gizliliğini korumak için alınan teknik, idari ve hukuki önlemler bütünüdür. Bilgi güvenliği, bilgi işlem teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte daha da önem kazanmıştır. Bilgi sistemlerine yönelik saldırılar, bilginin kötüye kullanılması, veri kaybı, veri sızıntısı gibi riskler, bilgi güvenliğinin ihlal edilmesine neden olabilir. Bu ihlaller, hem bireylerin hem de kurumların haklarını, çıkarlarını ve itibarlarını zedeleyebilir. Ayrıca, bilgi güvenliği ihlalleri, yasal sorumluluklar ve cezalar doğurabilir.
Bilgi güvenliğinin sağlanması için, yalnızca teknik önlemler yeterli değildir. Aynı zamanda, bilgi güvenliği ile ilgili yasal düzenlemelerin de olması gerekir. Yasal düzenlemeler, bilgi güvenliği standartlarını, hak ve sorumlulukları, ihlal durumlarında uygulanacak yaptırımları belirler. Yasal düzenlemeler, hem bilgi güvenliğini sağlamak için bir rehberlik hem de bilgi güvenliğini ihlal edenlere karşı bir koruma işlevi görür.
Ülkemizde bilgi güvenliği ile ilgili yasal düzenlemeler, bilişim hukuku adı verilen bir hukuk dalı altında toplanır. Bilişim hukuku, bilgi işlem teknolojilerinin kullanımı ile ilgili hukuki kuralları, hakları ve sorumlulukları içerir. Bilişim hukuku, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde gelişmekte olan bir hukuk dalıdır. Bilişim hukuku, bilgi güvenliği ile ilgili olarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Türk Ceza Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Elektronik Haberleşme Kanunu, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, Elektronik Haberleşme Sektöründe Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Gizliliğin Korunmasına İlişkin Yönetmelik, Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliği gibi yasal düzenlemeleri kapsar.
Bu yasal düzenlemelerin kısaca açıklamaları şöyledir:
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: Ülkemizin temel yasasıdır. Bilgi güvenliği ile ilgili olarak, kişisel verilerin korunması, özel hayatın gizliliği, haberleşme hürriyeti, basın özgürlüğü, düşünce ve kanaat hürriyeti gibi anayasal hakları düzenler. Bu hakların ihlal edilmesi durumunda, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı tanır.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: Ülkemizde işlenen suçları ve bunlara uygulanacak cezaları belirleyen yasadır. Bilgi güvenliği ile ilgili olarak, bilgi sistemine girme, sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme, değiştirme, verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme, verme, ele geçirilen verileri yayma, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, fikir ve sanat eserlerine ilişkin hakların ihlali, bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen dolandırıcılık, şantaj, tehdit, hakaret, iftira, cinsel taciz, çocukların cinsel istismarı gibi suçları düzenler.
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: Ülkemizde kişisel verilerin işlenmesi, aktarılması, saklanması, silinmesi, yok edilmesi, anonimleştirilmesi gibi işlemleri düzenleyen yasadır. Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder. Bu kanun, kişisel verilerin işlenmesinde ilgili kişinin rızasının alınmasını, işlenen verilerin güvenliğinin sağlanmasını, veri sorumlularının ve veri işleyenlerin yükümlülüklerini, veri sahiplerinin haklarını, veri sorumluları sicilini, Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun görev ve yetkilerini, idari ve cezai yaptırımları belirler. Bu kanun, Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu: Ülkemizde fikir ve sanat eserleri ile bunlara bağlı hakları düzenleyen yasadır. Fikir ve sanat eseri, sahibinin kişisel ve özgün yaratması olan edebi, müzikal, bilimsel, plastik, sinematografik, mimari, sahne ve benzeri eserleri ifade eder. Bu kanun, eser sahiplerinin mali ve manevi haklarını, eserlerin korunma süresini, eserlerin kullanım şekillerini, eserlerin devri, lisansı, mirası gibi işlemleri, eserlerin ihlali durumunda uygulanacak hukuki ve cezai yaptırımları belirler.
- 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu: Ülkemizde elektronik haberleşme sektörünü düzenleyen yasadır. Elektronik haberleşme, ses, görüntü, veri, işaret ve benzeri içeriklerin kablolu, kablosuz, optik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, reaktif veya başka ortamlar aracılığıyla gönderilmesi, iletilmesi veya alınması işlemini ifade eder. Bu kanun, elektronik haberleşme hizmetlerinin sunulması, elektronik haberleşme altyapılarının kurulması, elektronik haberleşme ağlarının işletilmesi, elektronik haberleşme kaynaklarının yönetilmesi, elektronik haberleşme sektörünün denetlenmesi, elektronik haberleşme sektöründe rekabetin sağlanması, tüketici haklarının korunması, elektronik haberleşme sektöründe uygulanacak idari ve cezai yaptırımları belirler. Bu kanun, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) görev ve yetkilerini de düzenler.
- 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun: Ülkemizde internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi ile ilgili yasal düzenlemeleri içeren yasadır. İnternet ortamında yapılan yayın, internet üzerinden herkesin erişimine açık olarak sunulan ses, görüntü, yazı, resim, işaret ve benzeri içerikleri ifade eder. Bu kanun, internet ortamında yapılan yayınların sınıflandırılması, yayın içeriklerinin denetlenmesi, yayın içeriklerinin saklanması, yayın içeriklerinin erişiminin engellenmesi, erişim sağlayıcıların yükümlülükleri, içerik sağlayıcıların yükümlülükleri, yer sağlayıcıların yükümlülükleri, internet ortamında yapılan yayınlar yoluyla işlenen suçlar, suç duyurusunda bulunma, suç duyurusunun değerlendirilmesi, suç duyurusunun sonuçlandırılması, idari tedbirler, cezai yaptırımlar, tazminat hükümleri, İnternet Yayınları Hakem Kurulu'nun görev ve yetkileri, İnternet Yayınları Hakem Kurulu'nun çalışma usul ve esasları, İnternet Yayınları Hakem Kurulu'nun kararlarına itiraz, İnternet Yayınları Hakem Kurulu'nun kararlarının uygulanması gibi konuları belirler. Bu kanun, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (RTÜK) görev ve yetkilerini de düzenler.
- Elektronik Haberleşme Sektöründe Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Gizliliğin Korunmasına İlişkin Yönetmelik: Ülkemizde elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin yasal düzenlemeleri içeren yönetmeliktir. Bu yönetmelik, elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin işlenmesinde ilgili kişinin rızasının alınmasını, işlenen verilerin güvenliğinin sağlanmasını, veri sorumlularının ve veri işleyenlerin yükümlülüklerini, veri sahiplerinin haklarını, veri ihlallerinin bildirilmesini, idari ve cezai yaptırımları belirler. Bu yönetmelik, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.
- Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliği: Ülkemizde elektronik haberleşme sektöründe şebeke ve bilgi güvenliğinin sağlanmasına ilişkin yasal düzenlemeleri içeren yönetmeliktir. Bu yönetmelik, elektronik haberleşme sektöründe şebeke ve bilgi güvenliği politikalarının belirlenmesini, şebeke ve bilgi güvenliği risklerinin yönetilmesini, şebeke ve bilgi güvenliği önlemlerinin alınmasını, şebeke ve bilgi güvenliği ihlallerinin önlenmesini, şebeke ve bilgi güvenliği ihlallerinin bildirilmesini, şebeke ve bilgi güvenliği denetimlerinin yapılmasını, idari ve cezai yaptırımları belirler. Bu yönetmelik, Elektronik Haberleşme Kanunu ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.
Bilgi güvenliği ile ilgili yasal düzenlemeler, bilgi sistemlerinin ve verilerin korunması için gerekli olan kuralları, hakları ve sorumlulukları belirler. Bu yasal düzenlemelere uyulması, hem bireylerin hem de kurumların haklarını, çıkarlarını ve itibarlarını korur. Ayrıca, yasal düzenlemelere uyulması, yasal sorumluluklardan ve cezalardan kaçınmak için de önemlidir. Bilgi güvenliği ile ilgili yasal düzenlemeleri takip etmek ve uygulamak, bilgi güvenliği bilincinin bir parçasıdır.
Telif hakkı, bir kişinin yapmış olduğu çalışmalarını korumak için verilen yasal bir haktır. Bu çalışmalar bilgi, düşünce, sanat eseri veya ürün olabilir. Telif hakkı sahibi, eserini kullanma, kopyalama veya değiştirme hakkına sahiptir. Telif hakkı, eser ortaya çıktığı anda otomatik olarak doğar. Telif hakkı almak için başvurmak gerekmez. Telif haklarının nasıl işlediği, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile belirlenmiştir.
Telif hakkı olan eserler, internet gibi dijital ortamlarda kolayca yayılabilir, çoğaltılabilir veya taklit edilebilir. Bu, telif hakkı sahiplerinin haklarını ihlal edebilir. Bu nedenle, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, bilişim teknolojilerine uygun şekilde uygulanmalıdır. Telif hakları ile ilgili daha fazla bilgi için, www.telifhaklari.gov.tr web sitesini ziyaret edebilirsiniz. Bu site, telif hakları konusunda resmi ve güvenilir bir kaynaktır.
İnternet Gizliliği
İnternet gizliliği, internet üzerindeki kişisel bilgilerinizin nasıl korunduğu ile ilgilidir. İnternet gizliliği, sizin kim olduğunuzu, ne yaptığınızı, nelerden hoşlandığınızı ve kimlerle iletişim kurduğunuzu gizli tutmak istediğiniz anlamına gelir. Bazı internet siteleri, sizden kişisel bilgilerinizi isteyebilir veya siz farkında olmadan kaydedebilir. Bu bilgiler, sizin izniniz olmadan başkalarıyla paylaşılabilir veya kötü amaçlı kullanılabilir. Bu bilgiler, adınız, soyadınız, telefon numaranız, adresiniz, e-posta adresiniz, banka hesap numaranız, kredi kartı numaranız, sosyal medya hesaplarınız, çevrimiçi okuduğunuz veya izlediğiniz içerikler, gönderdiğiniz veya aldığınız mesajlar, yüklediğiniz veya indirdiğiniz dosyalar, çektiğiniz veya gördüğünüz fotoğraflar ve videolar olabilir. Bu bilgiler, arama motorları tarafından kolayca bulunabilir veya siber saldırılara maruz kalabilir.
İnternet gizliliğinizi korumak için, aşağıdaki önlemleri almanız önerilir:
- Çerezleri devre dışı bırakın veya silin. Çerezler, web sitelerinin bilgisayarınızda veya mobil cihazınızda sakladığı küçük metin dosyalarıdır. Çerezler, web sitelerinin sizin hakkınızda bilgi toplamasına, sizi tanımasına, tercihlerinizi hatırlamasına ve size özel reklamlar göstermesine olanak sağlar. Çerezler, web sitelerinin işlevselliğini artırabilir, ancak aynı zamanda internet gizliliğinizi tehlikeye atabilir. Çerezleri devre dışı bırakmak veya silmek, web sitelerinin sizin hakkınızda bilgi toplamasını engelleyebilir veya azaltabilir. Web tarayıcınızın ayarlarından çerezleri devre dışı bırakabilir veya silmeyi seçebilirsiniz.
- Web tarayıcınızın gizli pencere seçeneğini kullanın. Web tarayıcınızın gizli pencere seçeneği, web sitelerini ziyaret ettiğinizde, tarayıcınızın geçmişini, çerezlerini, arama geçmişini, form verilerini, indirme geçmişini ve diğer bilgileri kaydetmemesini sağlar. Bu şekilde, web sitelerinin sizin hakkınızda bilgi toplamasını veya izlemenizi önleyebilir veya azaltabilirsiniz. Web tarayıcınızın menüsünden gizli pencere seçeneğini açabilirsiniz.
- İki faktörlü doğrulama kullanın. İki faktörlü doğrulama, internet hesaplarınıza giriş yaparken, sadece kullanıcı adınızı ve şifrenizi değil, aynı zamanda başka bir doğrulama yöntemini de kullanmanızı gerektiren bir güvenlik önlemidir. Bu doğrulama yöntemi, cep telefonunuza gönderilen bir kod, e-posta adresinize gönderilen bir bağlantı, parmak iziniz, yüz tanıma veya ses tanıma gibi olabilir. İki faktörlü doğrulama, internet hesaplarınızın şifresinin çalınması veya kırılması durumunda, hesaplarınızın güvenliğini artırabilir. İnternet hesaplarınızın ayarlarından iki faktörlü doğrulamayı etkinleştirebilirsiniz.
- Sosyal ağlarda kişisel bilgilerinizi içeren paylaşımlar yapmayın. Sosyal ağlar, internet üzerindeki arkadaşlarınızla veya tanıdıklarınızla iletişim kurmanızı, fotoğraf, video, mesaj, yorum, beğeni, durum güncellemesi gibi içerikler paylaşmanızı sağlayan web siteleridir. Sosyal ağlar, eğlenceli ve yararlı olabilir, ancak aynı zamanda internet gizliliğinizi tehlikeye atabilir. Sosyal ağlarda kişisel bilgilerinizi içeren paylaşımlar yapmak, bu bilgilerin başkaları tarafından görülmesine, kullanılmasına, kötüye kullanılmasına veya çalınmasına neden olabilir. Sosyal ağlarda kişisel bilgilerinizi içeren paylaşımlar yapmamak, internet gizliliğinizi korumanıza yardımcı olabilir. Sosyal ağlarınızın gizlilik ayarlarını kontrol ederek, paylaşımlarınızı kimlerin görebileceğini belirleyebilirsiniz.
- Güvenilir olmayan web tarayıcı eklentileri kullanmayın. Web tarayıcı eklentileri, web tarayıcınızın işlevselliğini artıran veya değiştiren küçük programlardır. Web tarayıcı eklentileri, web sitelerini daha kolay, hızlı veya güzel görüntülemenize, web sitelerindeki içerikleri indirmenize, web sitelerindeki reklamları engellemenize, web sitelerindeki metinleri çevirmenize, web sitelerindeki oyunları oynamanıza veya web sitelerindeki videoları izlemenize olanak sağlayabilir. Web tarayıcı eklentileri, web deneyiminizi geliştirebilir, ancak aynı zamanda internet gizliliğinizi tehlikeye atabilir. Güvenilir olmayan web tarayıcı eklentileri, web sitelerindeki bilgilerinizi okuyabilir, değiştirebilir, kaydedebilir veya başkalarıyla paylaşabilir. Güvenilir olmayan web tarayıcı eklentileri kullanmamak, internet gizliliğinizi korumanıza yardımcı olabilir. Web tarayıcınızın eklenti yöneticisinden, hangi eklentileri kullandığınızı ve hangilerini kaldırmanız gerektiğini kontrol edebilirsiniz.