Merhabalar abilerim/kardeşlerim. 
@JQTR1 hocam dediki @QARAKURT -un iznini al ve onun serisini (STHM - Serie TryHackMe) devam ettir.
Daha önce CTF konularında tutkumu ifade etmiştim. O yüzden bu seriyi ele almaya karar verdim. Önce elimizin altında güzel dökumanlar olsun
Şimdi beyler kendine ben hekle uğraşıyorum diyen elamanlardan tut bilişim dünyasına adım atmayı düşünen her kesin bilmeli olduğu önemli konu?
Nedir OSİ? Ya mesela farkli firmalar sunucular, modemler falan üretiyor. Bunların hepsinin kendinin tasarım şekilleri ve farklı protokolleri var. Bunlar nasıl uzlaşıyor? Sonuçta bir Hyundai marka arabaya bir ferrari motoru monte edemeyiz dimi?
Bu seride günlük wp kullanmamızdan taki THS-da bir mesaj yazmağa kadar ağlar ile ettiğimiz tüm işlemlerin hangi kademelerden geçtiğine göz atacaz.
Haydı dalıyoruz
tryhackme odası : buraya fareyi getrin klik edin
OSİ modeli nedir?
OSI modeli (Açık Sistemler Bağlantısı Modeli - Open Systems Interconnection Model), ağlarda kullanılan kesin bir temel modeldir. Bu önemli model, tüm ağ cihazlarının veri gönderme, alma ve yorumlama şeklini belirleyen bir çerçeve sunar.
OSI modelinin ana faydalarından biri, cihazların farklı işlevlere ve tasarımlara sahip olabileceği bir ağda diğer cihazlarla iletişim kurabilmesidir. OSI modeline uygun olarak ağ üzerinden gönderilen veriler, diğer cihazlar tarafından anlaşılabilir.
OSI modeli, yedi katmandan oluşur ve aşağıdaki diyagramda gösterilmiştir. Her katman farklı sorumluluklar taşır ve Katman 7'den Katman 1'e düzenlenmiştir.
Verinin her katmandan geçtiği her aşamada belirli işlemler gerçekleşir ve bu veriye bilgi parçaları eklenir; bu, bu odadaki gelecek görevlerde tartışacağımız şeydir. Ancak şu an için sadece, bu sürecin kapsülleme olarak adlandırıldığını ve OSI modelinin aşağıdaki diyagramda nasıl göründüğünü anlamamız gerekiyor:
7. Application (uygulama)
OSI modelinin uygulama katmanı, en çok aşina olacağınız katmandır. Bu aşinalık, kullanıcının veri gönderme veya alma şeklini belirlemek için protokollerin ve kuralların yer aldığı katmandır.
Günlük uygulamalar arasında e-posta istemcileri, web tarayıcıları veya FileZilla gibi dosya sunucusu gezinme yazılımları gibi kullanıcıların veri gönderme veya alma şekli için dostane bir Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI) sunarlar. Diğer protokoller arasında DNS (Alan Adı Sistemi) bulunur, bu da web sitesi adreslerinin IP adreslerine nasıl çevrildiğini belirler.
------------------------------------------------------------------------------------------------
6. Presentation (sunum)
OSI m
odelinin 6. katmanı, standardizasyonun başladığı katmandır. Yazılım geliştiricileri, bir e-posta istemcisi gibi herhangi bir yazılımı farklı şekillerde geliştirebilirler, ancak veri hala aynı şekilde işlenmelidir - yazılımın çalışma şekli ne olursa olsun.
Bu katman, veriyi uygulama katmanı (katman 7) ile iletişim kurmak için bir çevirmen gibi hareket eder. Alıcı bilgisayar, başka bir formata yönlendirilmek üzere bir bilgisayara gönderilen veriyi de anlayacaktır. Örneğin, bir e-posta gönderdiğinizde, diğer kullanıcının size göre farklı bir e-posta istemcisi olabilir, ancak e-postanın içeriği hala aynı şekilde görüntülenmelidir.
Bu katmanda veri şifreleme gibi güvenlik özellikleri de bulunur (örneğin, güvenli bir siteyi ziyaret ettiğinizde kullanılan HTTPS gibi).
------------------------------------------------------------------------------------------------
5. Session (oturum)
Veri, doğru bir şekilde sunum katmanından (katman 6) çevrildiğinde, oturum katmanı (katman 5), verinin gideceği diğer bilgisayara bir bağlantı oluşturmaya başlar. Bir bağlantı kurulduğunda, bir oturum oluşturulur. Bu bağlantı aktif olduğunda, oturum da aktif olur.
Oturum katmanı (katman 5), verinin gönderilmeden önce her iki bilgisayarın aynı sayfada olduğundan emin olmak için bu iki bilgisayarı senkronize eder. Bu kontroller sağlandığında, oturum katmanı gönderilen veriyi daha küçük veri parçalarına bölmeye ve bu parçaları (paketler) tek tek göndermeye başlar. Bu bölmek, bağlantı kaybedilirse sadece henüz gönderilmemiş parçaların yeniden gönderilmesi gerekeceği için faydalıdır - bütün verinin yeniden gönderilmesi gerekmez (bu, bir video oyununda kayıt dosyasını yüklemek gibi düşünülebilir).
Not edilmesi gereken önemli bir nokta, oturumların benzersiz olduğudur - yani veri farklı oturumlar üzerinden taşınamaz, ancak sadece her oturum üzerinden taşınabilir.
------------------------------------------------------------------------------------------------
4. Transport (taşıma)
OSI modelinin 4. katmanı, verilerin bir ağ üzerinde iletilmesinde önemli bir rol oynar ve anlaması biraz zor olabilir. Veri cihazlar arasında gönderildiğinde, bazı faktörlere bağlı olarak karar verilen iki farklı protokolü takip eder:
Sadece bu da değil, TCP tasarımına hata kontrolünü dahil eder. Hata kontrolü, TCP'nin oturum katmanındaki (katman 5) küçük parçalardan gönderilen verinin aynı sırayla alındığını ve yeniden bir araya getirildiğini garanti edebilmesini sağlar.
TCP'nin avantajlarını ve dezavantajlarını aşağıdaki tabloda özetleyelim:
TCP, dosya paylaşımı, internet gezintisi veya e-posta gönderimi gibi durumlar için kullanılır. Bu hizmetler, verilerin doğru ve eksiksiz olmasını gerektirir (yarım bir dosyanın olması pek işe yaramaz!).
Aşağıdaki diyagramda, "web sunucusundan" gelen bir kedi resminin küçük veri parçalarına (paketler olarak bilinir) nasıl ayrıldığını görüyoruz. "Bilgisayar," kedi resmini doğru sıraya yeniden oluşturur.
Şimdi User Datagram Protocol (veya kısa adıyla UDP Kullanıcı Datagram Protokolü) konusuna geçelim. Bu protokol, kardeşi TCP protokolü kadar gelişmiş değil. TCP'nin sunduğu hata kontrolü ve güvenilirlik gibi birçok özelliğe sahip değil. Aslında UDP ile gönderilen veriler, bilgisayara ulaşıp ulaşmadığına bakılmaksızın gönderilir. İki cihaz arasında senkronizasyon veya garanti yoktur; sadece en iyisini umarız ve parmaklarımızı çaprazlarız.
Daha önceki örneği kullanarak, şimdi sadece Paketler #1 ve #3'ün "Bilgisayar" tarafından alındığını görebiliriz, bu da resmin yarısının eksik olduğu anlamına gelir.
UDP, küçük veri parçalarının gönderildiği durumlarda faydalıdır. Örneğin, cihazları keşfetmek için kullanılan protokoller (LAN Girişi - Oda 2'de tartıştığımız ARP ve DHCP) veya video akışı gibi daha büyük dosyalar (bazı video parçalarının pikselleşmesi sorun olmadığı yerlerde kullanışlıdır. Pikseller sadece kayıp veri parçalarıdır!).
------------------------------------------------------------------------------------------------
3. Network (Ağ)
OSI modelinin üçüncü katmanı olan ağ katmanı, verilerin küçük parçalardan daha büyük parçalara yönlendirilmesi ve yeniden birleştirilmesi sihrini gerçekleştiren yerdir. İlk olarak, yönlendirme, verilerin gönderilmesi için en uygun yolun belirlenmesini sağlar.
Bu katmanda bazı protokoller, verilerin bir cihaza ulaşması için hangi yolun "en uygun" olduğunu belirler. Bu protokollerin varlığından bu aşamada sadece haberdar olmamız yeterlidir. Bu protokoller arasında OSPF (Açık En Kısa Yol İlk) ve RIP (Yönlendirme Bilgi Protokolü) bulunmaktadır.
Hangi yolun seçileceğine karar veren faktörler şunlardır:
------------------------------------------------------------------------------------------------
2. Data link (veri bağlantısı)
Veri bağlantı katmanı, iletimin fiziksel adreslemesine odaklanır. Bu katman, ağ katmanından (uzak bilgisayarın IP adresini içeren) bir paket alır ve alıcı uç noktasının fiziksel MAC (Medya Erişim Kontrolü) adresini ekler. Her ağa uygun bilgisayarın içinde, onu tanımlamak için benzersiz bir MAC adresi içeren Bir Ağ Arayüz Kartı Network Interface Card (NIC) bulunur.
MAC adresleri üretici tarafından ayarlanır ve kartın içine harfi harfine yazılır; değiştirilemezler - ancak taklit edilebilirler. Bilgi bir ağ üzerinden gönderildiğinde, aslında bilgiyi nereye göndereceğini tam olarak belirlemek için fiziksel adres kullanılır.
Ayrıca, veri bağlantı katmanının, iletim için uygun bir formatta veriyi sunma görevi de vardır.
------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Pyhsical (fiziksel)
Bu katman, ağda kullanılan donanımın fiziksel bileşenlerine atıfta bulunan ve bulabileceğiniz en alt katmandır. Cihazlar, bir ikili sayı sisteminde (1'ler ve 0'lar) veri aktarmak için elektrik sinyallerini kullanır.
Örneğin, aşağıdaki resimde olduğu gibi cihazları birbirine bağlayan Ethernet kabloları:
Bu katman, verilerin fiziksel ortam üzerinden nasıl iletilip alındığını ve elektrik sinyalleri veya optik ışık kullanılarak nasıl taşındığını ele alır. Ayrıca, bu katman, verilerin kablolardan, bağlantı noktalarından ve fiziksel cihazlardan nasıl geçtiğini de göz önünde bulundurur. Bu, ağ donanımının temel işlevlerini ve bileşenlerini anlamak için önemlidir.
@JQTR1 hocam dediki @QARAKURT -un iznini al ve onun serisini (STHM - Serie TryHackMe) devam ettir.
Daha önce CTF konularında tutkumu ifade etmiştim. O yüzden bu seriyi ele almaya karar verdim. Önce elimizin altında güzel dökumanlar olsun
Şimdi beyler kendine ben hekle uğraşıyorum diyen elamanlardan tut bilişim dünyasına adım atmayı düşünen her kesin bilmeli olduğu önemli konu?
Nedir OSİ? Ya mesela farkli firmalar sunucular, modemler falan üretiyor. Bunların hepsinin kendinin tasarım şekilleri ve farklı protokolleri var. Bunlar nasıl uzlaşıyor? Sonuçta bir Hyundai marka arabaya bir ferrari motoru monte edemeyiz dimi?
Bu seride günlük wp kullanmamızdan taki THS-da bir mesaj yazmağa kadar ağlar ile ettiğimiz tüm işlemlerin hangi kademelerden geçtiğine göz atacaz.
Haydı dalıyoruz
tryhackme odası : buraya fareyi getrin klik edin
OSİ modeli nedir?
OSI modeli (Açık Sistemler Bağlantısı Modeli - Open Systems Interconnection Model), ağlarda kullanılan kesin bir temel modeldir. Bu önemli model, tüm ağ cihazlarının veri gönderme, alma ve yorumlama şeklini belirleyen bir çerçeve sunar.
OSI modelinin ana faydalarından biri, cihazların farklı işlevlere ve tasarımlara sahip olabileceği bir ağda diğer cihazlarla iletişim kurabilmesidir. OSI modeline uygun olarak ağ üzerinden gönderilen veriler, diğer cihazlar tarafından anlaşılabilir.
OSI modeli, yedi katmandan oluşur ve aşağıdaki diyagramda gösterilmiştir. Her katman farklı sorumluluklar taşır ve Katman 7'den Katman 1'e düzenlenmiştir.
Verinin her katmandan geçtiği her aşamada belirli işlemler gerçekleşir ve bu veriye bilgi parçaları eklenir; bu, bu odadaki gelecek görevlerde tartışacağımız şeydir. Ancak şu an için sadece, bu sürecin kapsülleme olarak adlandırıldığını ve OSI modelinin aşağıdaki diyagramda nasıl göründüğünü anlamamız gerekiyor:
7. Application (uygulama)
Günlük uygulamalar arasında e-posta istemcileri, web tarayıcıları veya FileZilla gibi dosya sunucusu gezinme yazılımları gibi kullanıcıların veri gönderme veya alma şekli için dostane bir Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI) sunarlar. Diğer protokoller arasında DNS (Alan Adı Sistemi) bulunur, bu da web sitesi adreslerinin IP adreslerine nasıl çevrildiğini belirler.
------------------------------------------------------------------------------------------------
6. Presentation (sunum)
OSI m
Bu katman, veriyi uygulama katmanı (katman 7) ile iletişim kurmak için bir çevirmen gibi hareket eder. Alıcı bilgisayar, başka bir formata yönlendirilmek üzere bir bilgisayara gönderilen veriyi de anlayacaktır. Örneğin, bir e-posta gönderdiğinizde, diğer kullanıcının size göre farklı bir e-posta istemcisi olabilir, ancak e-postanın içeriği hala aynı şekilde görüntülenmelidir.
Bu katmanda veri şifreleme gibi güvenlik özellikleri de bulunur (örneğin, güvenli bir siteyi ziyaret ettiğinizde kullanılan HTTPS gibi).
------------------------------------------------------------------------------------------------
5. Session (oturum)
Oturum katmanı (katman 5), verinin gönderilmeden önce her iki bilgisayarın aynı sayfada olduğundan emin olmak için bu iki bilgisayarı senkronize eder. Bu kontroller sağlandığında, oturum katmanı gönderilen veriyi daha küçük veri parçalarına bölmeye ve bu parçaları (paketler) tek tek göndermeye başlar. Bu bölmek, bağlantı kaybedilirse sadece henüz gönderilmemiş parçaların yeniden gönderilmesi gerekeceği için faydalıdır - bütün verinin yeniden gönderilmesi gerekmez (bu, bir video oyununda kayıt dosyasını yüklemek gibi düşünülebilir).
Not edilmesi gereken önemli bir nokta, oturumların benzersiz olduğudur - yani veri farklı oturumlar üzerinden taşınamaz, ancak sadece her oturum üzerinden taşınabilir.
------------------------------------------------------------------------------------------------
4. Transport (taşıma)
- TCP
- UDP
Sadece bu da değil, TCP tasarımına hata kontrolünü dahil eder. Hata kontrolü, TCP'nin oturum katmanındaki (katman 5) küçük parçalardan gönderilen verinin aynı sırayla alındığını ve yeniden bir araya getirildiğini garanti edebilmesini sağlar.
TCP'nin avantajlarını ve dezavantajlarını aşağıdaki tabloda özetleyelim:
TCP avatajları | TCP dezavatajları |
Verilerin doğruluğunu garanti eder. | İki cihaz arasında güvenilir bir bağlantı gerektirir. Eğer küçük bir veri parçası alınmazsa, o zaman bütün veri parçası kullanılamaz. |
İki cihazın birbirini veri seliyle boğmamasını sağlayacak şekilde iki cihaz arasında veri senkronizasyonu yapabilme yeteneğine sahip. | Yavaş bir bağlantı, diğer bir cihazı darboğaza sokabilir çünkü bağlantı alındığı cihaz üzerinde sürekli olarak rezerve edilecektir. |
"Daha fazla güvenilirlik için çok daha fazla işlem gerçekleştiriyor. | TCP, UDP'ye göre önemli ölçüde daha yavaşdır çünkü bu protokolü kullanan cihazlar daha fazla iş yapmak zorundadır. |
TCP, dosya paylaşımı, internet gezintisi veya e-posta gönderimi gibi durumlar için kullanılır. Bu hizmetler, verilerin doğru ve eksiksiz olmasını gerektirir (yarım bir dosyanın olması pek işe yaramaz!).
Aşağıdaki diyagramda, "web sunucusundan" gelen bir kedi resminin küçük veri parçalarına (paketler olarak bilinir) nasıl ayrıldığını görüyoruz. "Bilgisayar," kedi resmini doğru sıraya yeniden oluşturur.
Şimdi User Datagram Protocol (veya kısa adıyla UDP Kullanıcı Datagram Protokolü) konusuna geçelim. Bu protokol, kardeşi TCP protokolü kadar gelişmiş değil. TCP'nin sunduğu hata kontrolü ve güvenilirlik gibi birçok özelliğe sahip değil. Aslında UDP ile gönderilen veriler, bilgisayara ulaşıp ulaşmadığına bakılmaksızın gönderilir. İki cihaz arasında senkronizasyon veya garanti yoktur; sadece en iyisini umarız ve parmaklarımızı çaprazlarız.
UDP avatajları | UDP dezavatajları |
UDP, TCP'ye göre daha hızlıdır. | UDP, verinin alınıp alınmadığına aldırmaz. |
UDP, paketlerin ne kadar hızlı gönderileceği konusunda uygulama katmanına (kullanıcı yazılımına) karar verme yetkisi bırakır. | Bu, yazılım geliştiricileri için oldukça esnek bir seçenek sunar. |
UDP, TCP gibi sürekli bir bağlantı rezerve etmez. | Ancak bu, istikrarsız bağlantılarda kullanıcılar için kötü bir deneyime yol açabilir. |
Daha önceki örneği kullanarak, şimdi sadece Paketler #1 ve #3'ün "Bilgisayar" tarafından alındığını görebiliriz, bu da resmin yarısının eksik olduğu anlamına gelir.
UDP, küçük veri parçalarının gönderildiği durumlarda faydalıdır. Örneğin, cihazları keşfetmek için kullanılan protokoller (LAN Girişi - Oda 2'de tartıştığımız ARP ve DHCP) veya video akışı gibi daha büyük dosyalar (bazı video parçalarının pikselleşmesi sorun olmadığı yerlerde kullanışlıdır. Pikseller sadece kayıp veri parçalarıdır!).
------------------------------------------------------------------------------------------------
3. Network (Ağ)
OSI modelinin üçüncü katmanı olan ağ katmanı, verilerin küçük parçalardan daha büyük parçalara yönlendirilmesi ve yeniden birleştirilmesi sihrini gerçekleştiren yerdir. İlk olarak, yönlendirme, verilerin gönderilmesi için en uygun yolun belirlenmesini sağlar.
Bu katmanda bazı protokoller, verilerin bir cihaza ulaşması için hangi yolun "en uygun" olduğunu belirler. Bu protokollerin varlığından bu aşamada sadece haberdar olmamız yeterlidir. Bu protokoller arasında OSPF (Açık En Kısa Yol İlk) ve RIP (Yönlendirme Bilgi Protokolü) bulunmaktadır.
Hangi yolun seçileceğine karar veren faktörler şunlardır:
- En kısa yol hangisidir? Yani, paketin geçmesi gereken en az cihaza sahip olan yol.
- En güvenilir yol hangisidir? Yani, daha önce o yolda paket kaybı yaşanmış mıdır?
- Hangi yolun fiziksel bağlantısı daha hızlıdır? Yani, bir yol bakır bağlantı (daha yavaş) mı yoksa fiber bağlantı (oldukça hızlı) mı kullanıyor?
------------------------------------------------------------------------------------------------
2. Data link (veri bağlantısı)
Veri bağlantı katmanı, iletimin fiziksel adreslemesine odaklanır. Bu katman, ağ katmanından (uzak bilgisayarın IP adresini içeren) bir paket alır ve alıcı uç noktasının fiziksel MAC (Medya Erişim Kontrolü) adresini ekler. Her ağa uygun bilgisayarın içinde, onu tanımlamak için benzersiz bir MAC adresi içeren Bir Ağ Arayüz Kartı Network Interface Card (NIC) bulunur.
MAC adresleri üretici tarafından ayarlanır ve kartın içine harfi harfine yazılır; değiştirilemezler - ancak taklit edilebilirler. Bilgi bir ağ üzerinden gönderildiğinde, aslında bilgiyi nereye göndereceğini tam olarak belirlemek için fiziksel adres kullanılır.
Ayrıca, veri bağlantı katmanının, iletim için uygun bir formatta veriyi sunma görevi de vardır.
------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Pyhsical (fiziksel)
Bu katman, ağda kullanılan donanımın fiziksel bileşenlerine atıfta bulunan ve bulabileceğiniz en alt katmandır. Cihazlar, bir ikili sayı sisteminde (1'ler ve 0'lar) veri aktarmak için elektrik sinyallerini kullanır.
Örneğin, aşağıdaki resimde olduğu gibi cihazları birbirine bağlayan Ethernet kabloları:
Bu katman, verilerin fiziksel ortam üzerinden nasıl iletilip alındığını ve elektrik sinyalleri veya optik ışık kullanılarak nasıl taşındığını ele alır. Ayrıca, bu katman, verilerin kablolardan, bağlantı noktalarından ve fiziksel cihazlardan nasıl geçtiğini de göz önünde bulundurur. Bu, ağ donanımının temel işlevlerini ve bileşenlerini anlamak için önemlidir.
Moderatör tarafında düzenlendi:
