Fatih Kalender Hoca ile Fetvalar
Zekat ve fitreleri Filistin'e yardım gönderen derneklere verebilir miyiz?
Evet aslında bu tarzdaki sorulara farklı derslerimizde cevap vermiştik zekat ve fitre yani mali ibadetler ki bu ibadetlerde özellikle zekat babında temlik şartı vardır
Temlik ne demektir?
Temlik bir malın mülkiyetinin aidiyetini bir şahıstan başka bir şahsa intikal etmesi demektir. Bir de ibaha dediğimiz bir olay vardır O ne demektir ibaha mülkiyeti karşı tarafa intikal ettirmeden yani mülkiyet sizde olmakla beraber karşındaki kişinin ondan fayda temin etmesine müsaade etmektir zekatta temlik şartı vardır ibaha caiz olmaz zekat yerine gelmiş olmaz bunu şöyle misalll bilil diyelim ki ben bir yemek veriyorum ve yemekleri paketlere koydum bir poşet yaptım ve fakirin eline verdim al bu senindir dedim bu kimse onu alıyor ister orada yer İster evinde getirir yer ister bir başkasına verir veyahut da bir bedel karşılığında bir başkasına satabilir Bu bir temlik ki bu kabilden zekat vermemiz mümkündür
Ama bir de şöyle düşünün Ben sofrayı açtım sofra kurdum o yiyecekleri sofraya kurdum fakirleri Buyurun sofraya dedim ve orada yemelerine müsaade ettim Oradaki bir ürünü Onlara bu senindir ifadesini kullanmadım buna ibaha denir ki Bu bağlamda ben o yedirmem onlara zekat ama saymam mahsup etmem geçerli olmaz fitre meselesinde de bazıları ibahe yoluyla olabilir dense de kahir ekseriyetin görüşü fitrede aynı zekat gibidir temlik olması yani şahsa mülk olarak verilmesi gerekir.
Şimdi sorumuzun cevabına gelince bu mukaddimeyi yaptıktan sonra burada Hayır kurumlarının arada getirici olan kurumlarının Mazlum olan coğrafyadaki Müslümanlara yardım mahiyetinde burada verilen mebları onlara onların ihtiyacına yönelik olarak çeviriyorlar burada o Hayır kurumunun güvenilir olması ayrı bir şey o Hayır kurumunun bu işin fıkhına Vakıf olması ayrı bir şeydir
Evet bunları birbirinde ayırmamız gerekir yani evet kurum güvenilir ve sözünü yerine getiriyor verilen meblay oralara taşıyor başka yerde kullanmıyor bu güvenilirlik ki bu iptida da Elbette lazımdır ama diğer bir taraf zekat fonunu zekat sadakayı sadaka olarak birbirinden ayırıyor mu yoksa Bunları tek bir havuzda toplayarak tek bir işlem olarak karşı tarafa yansıtıyor mu Eğer karşı tarafa bunu tek bir işlem olarak yansıtıyorsa burada zekata elverişli olan kişiler ve değildir şeklinde bir ayrım yapıyor mu Gerçi de diyeceksiniz ki hani konumuz filistinle alakalı Gazze ile alakalı Gazze'de zekata elverişli olmayan kişi Allahu alem yoktur Çünkü yerlerinden ediliyor malları mülkleri bombardıman altında zaten Ciddi anlamda muhtaç ve böyle bir muhtaçlık da durumda yemek yeme imkanları olmadığı halde yine oruçlarını da tutuyorlar bu da ayrı bir mesele bizim açımızdan utanç verici bir durum içindeyiz Rabbim bu utancı Ümmet olarak yüzümüzden kaldırsın bayramda çifte Bayramı bizlere nasip eylesin
Diyelim Peki bunlar zekatı verişli ancak onlara gönderilecek olan o verilen şeylerin zekat olarak temlik aidiyet onlara mülk olarak verilmesi mi yoksa işte diyelim ki jeneratöre mazot alınıyor benzin alınıyor onlara elektrik olarak verilmesi veya bir aşevi kuruluyor aşevinde gelenlere yemek veriliyor Ancak o yemeğe paket olarak Ellerinden mi veriliyor Yoksa orada sofra kurulup da sofrada mı yediriliyor bu gibi bazı farklılıklar vardır O yüzden bizim bu konudaki genel tavsiyemiz şöyle olsun zekat ya da fitremizi biz kurumlar vesilesiyle bu gibi yerlere gönderiyorsa bunun zekat ve fitrenin nasıl harcanma yapılmasını bilen kurumlara bunu yani kurumlar vesilesiyle bunu yapmamız gerekir Bu temlik olayını icra etsinler veya bizati Orada nasıl hareket edilmesi gerekir Bunun Fıkhı nasıldır Bunu bilen kurumlar kimler bunları araştırılır ve bu kurumlar vesilesiyle bu göndermeyi yapabilirler Ama yok ben ben bilmiyorum veyahut da karşı tarafın öyle bir hassasiyeti yok Sadece havuzda para toplanıyor onlara bir şekilde kullanılıyor ama temlik edildi mi edilmedi mi böyle bir bilgimiz yok diyorsa o zaman bu doğru bir şey değildir o yüzden burada cevabı netolarak Şöyle deriz zekatımızı fitreimizi uzak bölgelere göndermemiz Mazlum olan coğrafyalara göndermemiz caizdir Yeter ki usulüne uygun bir şekilde onlara tevdi edilmiş olsun Evet yani vereceğimiz kur kuruma bu konuda güvenmemiz gerek ama kurumun güvenirliliği demek sadece Emanete hıyanet etmeme anlamı değildir konunun fıkhına Vakıf olması ve o Fıkhı tatbik edebilecek bilgiye de sahip olması Allah razı olsun hocam.
Zekâtı Filistin’e veya Herhangi Bir Muhtaç Yere Göndermenin Usülü
Zekat ve fitreleri Filistin'e yardım gönderen derneklere verebilir miyiz?
Evet aslında bu tarzdaki sorulara farklı derslerimizde cevap vermiştik zekat ve fitre yani mali ibadetler ki bu ibadetlerde özellikle zekat babında temlik şartı vardır
Temlik ne demektir?
Temlik bir malın mülkiyetinin aidiyetini bir şahıstan başka bir şahsa intikal etmesi demektir. Bir de ibaha dediğimiz bir olay vardır O ne demektir ibaha mülkiyeti karşı tarafa intikal ettirmeden yani mülkiyet sizde olmakla beraber karşındaki kişinin ondan fayda temin etmesine müsaade etmektir zekatta temlik şartı vardır ibaha caiz olmaz zekat yerine gelmiş olmaz bunu şöyle misalll bilil diyelim ki ben bir yemek veriyorum ve yemekleri paketlere koydum bir poşet yaptım ve fakirin eline verdim al bu senindir dedim bu kimse onu alıyor ister orada yer İster evinde getirir yer ister bir başkasına verir veyahut da bir bedel karşılığında bir başkasına satabilir Bu bir temlik ki bu kabilden zekat vermemiz mümkündür
Ama bir de şöyle düşünün Ben sofrayı açtım sofra kurdum o yiyecekleri sofraya kurdum fakirleri Buyurun sofraya dedim ve orada yemelerine müsaade ettim Oradaki bir ürünü Onlara bu senindir ifadesini kullanmadım buna ibaha denir ki Bu bağlamda ben o yedirmem onlara zekat ama saymam mahsup etmem geçerli olmaz fitre meselesinde de bazıları ibahe yoluyla olabilir dense de kahir ekseriyetin görüşü fitrede aynı zekat gibidir temlik olması yani şahsa mülk olarak verilmesi gerekir.
Şimdi sorumuzun cevabına gelince bu mukaddimeyi yaptıktan sonra burada Hayır kurumlarının arada getirici olan kurumlarının Mazlum olan coğrafyadaki Müslümanlara yardım mahiyetinde burada verilen mebları onlara onların ihtiyacına yönelik olarak çeviriyorlar burada o Hayır kurumunun güvenilir olması ayrı bir şey o Hayır kurumunun bu işin fıkhına Vakıf olması ayrı bir şeydir
Evet bunları birbirinde ayırmamız gerekir yani evet kurum güvenilir ve sözünü yerine getiriyor verilen meblay oralara taşıyor başka yerde kullanmıyor bu güvenilirlik ki bu iptida da Elbette lazımdır ama diğer bir taraf zekat fonunu zekat sadakayı sadaka olarak birbirinden ayırıyor mu yoksa Bunları tek bir havuzda toplayarak tek bir işlem olarak karşı tarafa yansıtıyor mu Eğer karşı tarafa bunu tek bir işlem olarak yansıtıyorsa burada zekata elverişli olan kişiler ve değildir şeklinde bir ayrım yapıyor mu Gerçi de diyeceksiniz ki hani konumuz filistinle alakalı Gazze ile alakalı Gazze'de zekata elverişli olmayan kişi Allahu alem yoktur Çünkü yerlerinden ediliyor malları mülkleri bombardıman altında zaten Ciddi anlamda muhtaç ve böyle bir muhtaçlık da durumda yemek yeme imkanları olmadığı halde yine oruçlarını da tutuyorlar bu da ayrı bir mesele bizim açımızdan utanç verici bir durum içindeyiz Rabbim bu utancı Ümmet olarak yüzümüzden kaldırsın bayramda çifte Bayramı bizlere nasip eylesin
Diyelim Peki bunlar zekatı verişli ancak onlara gönderilecek olan o verilen şeylerin zekat olarak temlik aidiyet onlara mülk olarak verilmesi mi yoksa işte diyelim ki jeneratöre mazot alınıyor benzin alınıyor onlara elektrik olarak verilmesi veya bir aşevi kuruluyor aşevinde gelenlere yemek veriliyor Ancak o yemeğe paket olarak Ellerinden mi veriliyor Yoksa orada sofra kurulup da sofrada mı yediriliyor bu gibi bazı farklılıklar vardır O yüzden bizim bu konudaki genel tavsiyemiz şöyle olsun zekat ya da fitremizi biz kurumlar vesilesiyle bu gibi yerlere gönderiyorsa bunun zekat ve fitrenin nasıl harcanma yapılmasını bilen kurumlara bunu yani kurumlar vesilesiyle bunu yapmamız gerekir Bu temlik olayını icra etsinler veya bizati Orada nasıl hareket edilmesi gerekir Bunun Fıkhı nasıldır Bunu bilen kurumlar kimler bunları araştırılır ve bu kurumlar vesilesiyle bu göndermeyi yapabilirler Ama yok ben ben bilmiyorum veyahut da karşı tarafın öyle bir hassasiyeti yok Sadece havuzda para toplanıyor onlara bir şekilde kullanılıyor ama temlik edildi mi edilmedi mi böyle bir bilgimiz yok diyorsa o zaman bu doğru bir şey değildir o yüzden burada cevabı netolarak Şöyle deriz zekatımızı fitreimizi uzak bölgelere göndermemiz Mazlum olan coğrafyalara göndermemiz caizdir Yeter ki usulüne uygun bir şekilde onlara tevdi edilmiş olsun Evet yani vereceğimiz kur kuruma bu konuda güvenmemiz gerek ama kurumun güvenirliliği demek sadece Emanete hıyanet etmeme anlamı değildir konunun fıkhına Vakıf olması ve o Fıkhı tatbik edebilecek bilgiye de sahip olması Allah razı olsun hocam.
